{"id":1933,"date":"2013-10-27T06:37:42","date_gmt":"2013-10-27T13:37:42","guid":{"rendered":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/?p=1933"},"modified":"2013-10-27T06:38:39","modified_gmt":"2013-10-27T13:38:39","slug":"1933","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/?p=1933","title":{"rendered":"M\u1ed9t t\u00e2m s\u1ef1 (Petrus Paulus Th\u1ed1ng)"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #993300;\"><strong>M\u1ed9t t\u00e2m s\u1ef1<\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Cha \u0110\u00e0o Quang To\u1ea3n (68) th\u00e2n m\u1ebfn,<\/p>\n<p>T\u00f4i r\u1ea5t c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng khi \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft cha c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh gi\u00fap \u0111\u1ee1 t\u00f4i. Th\u1eadt ra cha \u0111\u00e3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 t\u00f4i r\u1ea5t nhi\u1ec1u.<\/p>\n<p>M\u00f9a h\u00e8 69 v\u1edbi m\u1ea3nh b\u1eb1ng D\u1ef1 b\u1ecb (t\u1ee9c n\u0103m th\u1ee9 nh\u1ea5t) c\u1ee7a Vi\u1ec7n \u0110\u1ea1i H\u1ecdc Dalat v\u00e0 c\u00e1i Bac II trong t\u00fai t\u00f4i t\u1eeb Dalat xu\u1ed1ng Nha Trang g\u1eb7p \u0110\u1ee9c Cha Thu\u1eadn \u201cxin v\u1ec1\u201d v\u00ec \u00fd th\u1ee9c tu h\u00e0nh bi\u1ebfn \u0111\u00e2u m\u1ea5t ch\u1ec9 c\u00f2n c\u1ea3m th\u1ea5y th\u00edch th\u00fa hai m\u00f3n l\u00e0 Thi\u00ean v\u0103n (Astronomie) v\u00e0 hai c\u1ed5 ng\u1eef Do-th\u00e1i v\u00e0 Hy-l\u1ea1p m\u00e0 th\u00f4i. Ban \u0111\u1ea7u\u00a0\u00a0\u0110\u1ee9c Cha kh\u00f4ng cho, l\u1ea1i c\u00f2n b\u1eaft t\u00f4i m\u1eb7c \u00e1o d\u00f2ng ngay v\u00e0 \u0111i \u201cprobation\u201d li\u1ec1n. L\u1ea1 thay t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng \u00fd. Nh\u01b0ng hai gi\u1edd sau ng\u00e0i l\u1ea1i \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u00e0 sai t\u00f4i v\u00e0o \u1edf Foyer \u0110\u1eafc L\u1ed9, 161 Y\u00ean \u0110\u1ed7, Saigon \u0111\u1ec3 ch\u1ecbu s\u1ef1 gi\u00e1o d\u1ee5c c\u1ee7a c\u00e1c cha D\u00f2ng T\u00ean. Nghe t\u00f4i k\u1ec3 chuy\u1ec7n n\u00e0y \u00f4ng b\u1ea1n gi\u00e0 Nguy\u1ec5n Kim Ng\u00e2n (59) ph\u00e1n: \u201c\u0110\u1ee9c Cha \u0111\u00e3 cho \u00f4ng \u0111i probation su\u1ed1t \u0111\u1eddi \u0111\u00f3.\u201d Ho\u00e0n to\u00e0n ch\u00ednh x\u00e1c! T\u00f4i \u0111\u00e3 thi v\u00e0o \u0110\u1ea1i H\u1ecdc S\u01b0 Ph\u1ea1m Saigon \u0111\u1ec3 r\u1ed3i n\u0103m 1972 t\u1ed1t nghi\u1ec7p ra tr\u01b0\u1eddng. T\u00f4i \u0111\u00e3 v\u1ec1 tr\u00ecnh di\u1ec7n \u0110\u1ee9c Cha v\u00e0 theo ch\u1ec9 th\u1ecb c\u1ee7a ng\u00e0i t\u00f4i \u0111\u00e3 ch\u1ecdn nhi\u1ec7m s\u1edf \u1edf Kh\u00e1nh H\u00f2a, d\u1ea1y h\u1ecdc t\u1ea1i tr\u01b0\u1eddng Trung h\u1ecdc Di\u00ean Kh\u00e1nh m\u00e3i t\u1eadn tr\u00ean Th\u00e0nh c\u00e1ch Nha Trang m\u01b0\u1eddi c\u00e2y s\u1ed1, nh\u01b0ng \u0110\u1ee9c Cha l\u1ea1i b\u1ea3o t\u00f4i qua \u1edf b\u00ean Ti\u1ec3u Ch\u1ee7ng Vi\u1ec7n Sao Bi\u1ec3n. L\u1ea1 l\u00f9ng kh\u00f4ng sao hi\u1ec3u n\u1ed5i! V\u00ec tr\u00fa ng\u1ee5 trong Ti\u1ec3u Ch\u1ee7ng Vi\u1ec7n c\u00f4ng vi\u1ec7c d\u1ea1y d\u1ed7 \u1edf m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng Trung h\u1ecdc l\u1ea1i kh\u00f4ng l\u1ea5y g\u00ec n\u1eb7ng nh\u1ecdc n\u00ean t\u00f4i \u0111\u00e3 v\u00e2ng l\u1eddi cha gi\u00e1m \u0111\u1ed1c Nguy\u1ec5n T\u00f4n S\u00f9ng d\u1ea1y c\u00e1c ch\u00fa l\u1edbp 68, 69-70, 71 v\u00e0 74. C\u00e1i m\u1ed9ng tr\u1edf th\u00e0nh \u201castronome\u201d tan theo th\u1eddi gian. Nh\u01b0ng t\u00f4i l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbp h\u1ecdc ti\u1ebfng Do-th\u00e1i v\u00e0 ti\u1ebfng Hy-l\u1ea1p trong ba n\u0103m tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi m\u1ed9t gi\u00e1o s\u01b0 Kinh Th\u00e1nh ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9, M\u1ee5c s\u01b0 Orrel Steinkamp, c\u1ee7a Th\u00e1nh Kinh Th\u1ea7n H\u1ecdc Vi\u1ec7n Tin L\u00e0nh \u1edf H\u00f2n Ch\u1ed3ng g\u1ea7n Ti\u1ec3u Ch\u1ee7ng Vi\u1ec7n Sao Bi\u1ec3n Nha Trang. Th\u1ebf m\u1edbi bi\u1ebft \u201ct\u1ea7m nh\u00ecn chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c\u201d c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Cha. M\u00e3i \u0111\u1ebfn h\u00f4m nay hai \u201clinguae sacrae\u201d n\u00e0y v\u1eabn lu\u00f4n l\u00e0 s\u1edf th\u00edch v\u00e0 trong m\u1ed9t ch\u1eebng m\u1ef1c n\u00e0o \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a t\u00f4i. C\u00e1ch \u0111\u00e2y hai n\u0103m cha t\u1ed5ng \u0111\u1ea1i di\u1ec7n gi\u00e1o ph\u1eadn Vinh ki\u00eam gi\u00e1m h\u1ecdc \u0110\u1ea1i Ch\u1ee7ng Vi\u1ec7n Vinh Thanh, Cha Ph\u00ear\u00f4 Nguy\u1ec5n V\u0103n Vi\u00ean, v\u1eeba m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Gi\u00e1m m\u1ee5c ph\u1ee5 t\u00e1 Gi\u00e1o ph\u1eadn Vinh g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00f3 \u201cg\u1ecdi\u201d t\u00f4i ra d\u1ea1y cho c\u00e1c th\u1ea7y hai m\u00f4n n\u00e0y, nh\u01b0ng t\u00f4i kh\u00f4ng \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ec \u0111\u01b0\u1eddng xa c\u00e1ch tr\u1edf v\u00e0 v\u00ec chuy\u1ec7n \u201cth\u00ea nhi\u201d. Ti\u1ebfc l\u1eafm thay! T\u00f4i nh\u1edb l\u1eddi c\u1ee5 Nguy\u1ec5n Hi\u1ebfn L\u00ea b\u1ea3o r\u1eb1ng mu\u1ed1n gi\u1ecfi v\u1ec1 m\u1ed9t m\u00f4n g\u00ec th\u00ec vi\u1ebft s\u00e1ch ho\u1eb7c d\u1ea1y v\u1ec1 m\u00f4n \u1ea5y. Ph\u1ea7n t\u00f4i, t\u00f4i th\u00edch d\u1ea1y hai m\u00f4n \u1ea5y m\u1ee5c \u0111\u00edch ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 kh\u1ecfi qu\u00ean. Tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee7a t\u00f4i hi\u1ec7n nay qu\u1ea3 \u0111\u00fang l\u00e0 ba trong m\u1ed9t. (1)T\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0 \u201cgi\u00e1o s\u01b0 \u0111\u1ec7 nh\u1ecb c\u1ea5p\u201d, r\u1ed3i th\u00ec \u201cth\u1ea7y gi\u00e1o th\u00e1o gi\u00e0y gi\u00e1o ch\u1ee9c d\u1ee9t ch\u00e1o\u201d, c\u00f3 l\u00fac (1992-2002) l\u1ea1i oai nh\u01b0 ai l\u00e0 gi\u00e1o s\u01b0 \u0110\u1ea1i Ch\u1ee7ng Vi\u1ec7n, nh\u01b0ng k\u1ebft c\u1ee5c v\u1eabn l\u00e0 \u201cth\u1ea7y gi\u00e1o m\u1ea5t d\u1ea1y\u201d. T\u00f4i b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u00e0m c\u00e1i ngh\u1ec1 bi\u00ean t\u1eadp \u1edf nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n ki\u00eam ngh\u1ec1 \u201cd\u1ecbch gi\u1ea3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i d\u1ecbch th\u1eadt\u201d t\u1eeb n\u0103m 86 \u0111\u1ebfn n\u0103m 92. V\u00e0 t\u1eeb n\u0103m 92 \u0111\u1ebfn nay tuy kh\u00f4ng l\u00e0m \u1edf nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n n\u1eefa nh\u01b0ng s\u00e1ch xu\u1ea5t b\u1ea3n c\u1ee7a t\u00f4i v\u1eabn thu\u1ed9c k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. T\u00f4i ph\u1ea3i ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0m c\u00e1i ngh\u1ec1 ch\u1eb3ng th\u00edch ch\u00fat n\u00e0o v\u00ec t\u00f4i v\u1ed1n ch\u1ec9 th\u00edch \u0111\u1ecdc nguy\u00ean b\u1ea3n; kh\u00f4ng h\u1ec1 th\u00edch s\u00e1ch d\u1ecbch. T\u00f4i h\u1ecdc ti\u1ebfng Do-th\u00e1i v\u00e0 ti\u1ebfng Hy-l\u1ea1p c\u0169ng ch\u1ec9 v\u00ec mu\u1ed1n \u0111\u1ecdc Kinh Th\u00e1nh trong nguy\u00ean b\u1ea3n. Nghe r\u1ea5t ch\u1ea3nh nh\u01b0ng s\u1ef1 th\u1eadt l\u00e0 th\u1ebf. D\u1ea7u g\u00ec chuy\u1ec7n ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p ch\u1eb3ng qua c\u0169ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 nu\u00f4i \u201c\u00f4ng anh ru\u1ed9t\u201d m\u00e0 th\u00f4i. (2)Nh\u01b0ng t\u00f4i v\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ham ch\u01a1i: m\u00ea s\u00e1ch, th\u00edch t\u1eafm bi\u1ec3n, \u01b0a nh\u00ecn sao, \u00edt ti\u1ec1n nh\u01b0ng ham du l\u1ecbch \u0111i \u0111\u00e2y \u0111i \u0111\u00f3 ng\u00f3 ngang ng\u00f3 d\u1ecdc, ch\u1ed7 n\u00e0o c\u00f3 nh\u00e0 th\u1edd c\u1ed5, ch\u00f9a c\u1ed5, nh\u00e0 c\u1ed5, th\u00e1p c\u1ed5 th\u00ec m\u00f2 \u0111\u1ebfn. T\u1eebng tu\u1ed5i n\u00e0y r\u1ed3i m\u00e0 v\u1eabn \u00f4m s\u00e1ch h\u1ecdc cun\u00e9iforme (sum\u00e9rien, accadien, ougaritique, \u00e9blaite), hi\u00e9roglyphe (\u00e9gyptien). To\u00e0n nh\u1eefng th\u1ee9 ch\u1eb3ng \u0111\u1ebb ra ti\u1ec1n! Ng\u00e0y x\u01b0a c\u1ed1 Gervier \u0111\u00e3 t\u1eebng ch\u1ec9 m\u1eb7t t\u00f4i: \u201cTu es un r\u00eaveur!\u201d (3)Sau 30\/4\/75 ch\u00e1n n\u1ea3n v\u1ec1 Phan Rang t\u00f4i l\u00ean th\u00e1p Ch\u00e0m Po Klong Girai th\u1ea5y n\u01a1i c\u1eeda th\u00e1p d\u00e0y \u0111\u1eb7c nh\u1eefng ch\u1eef chi chi b\u00e8n n\u1ea3y \u00fd mu\u1ed1n \u0111\u1ecdc. Nay th\u00ec \u0111\u00e3 gi\u1ea3i quy\u1ebft xong \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n n\u00e0y r\u1ed3i. B\u1ecdn n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i v\u1eabn g\u1ecdi t\u00f4i l\u00e0 \u201cEpigraphist-Palaeographer\u201d m\u1edbi ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi ch\u1edb. \u0110\u00e3 \u0111\u1ea1t y\u00eau c\u1ea7u n\u00ean nay t\u00f4i \u0111ang c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ed3 mu\u1ed1n \u201cng\u00e2m c\u1ee9u\u201d Pre-Angkor, Funan, Pre-Funan. Ba trong m\u1ed9t nh\u01b0 th\u1ebf m\u1edbi s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Gi\u1ee1n ch\u01a1i nh\u01b0 th\u1ebf m\u00e0 nay t\u00f4i c\u0169ng \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u00ean tr\u00ean b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ea7u s\u00e1ch! B\u1ed7ng gi\u1eadt m\u00ecnh. H\u00f3a ra m\u00ecnh \u0111\u00e3 ph\u00ed ho\u00e0i \u201ctu\u1ed5i th\u01a1\u201d. To\u00e0n nh\u1eefng chuy\u1ec7n kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c c\u1ee7a m\u00ecnh! \u0102n c\u01a1m nh\u00e0 Ch\u00faa m\u00f2n r\u0103ng m\u00e0 ch\u01b0a \u201c\u0111\u1ebb\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c cu\u1ed1n s\u00e1ch \u0111\u1ea1o n\u00e0o. B\u00e8n c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh l\u00e0m s\u00e1ch \u0111\u1ea1o. G\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t v\u00e0i \u0111\u1ea7u s\u00e1ch. Nh\u01b0ng \u0111\u1ec1 t\u00e0i t\u00e2m \u0111\u1eafc th\u00ec m\u1edbi thai ngh\u00e9n th\u00f4i. \u0110\u1ec1 t\u00e0i g\u00ec \u01b0? N\u00f3i tr\u01b0\u1edbc b\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng t\u1edbi. Nh\u01b0ng cha \u0111\u00e3 h\u1ecfi th\u00ec t\u00f4i ph\u1ea3i n\u00f3i. C\u00f3 nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1, \u0111\u1eddi c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u1ea1o, c\u1ea7n ph\u1ea3i xem x\u00e9t. \u201cArs longa vita brevis.\u201d T\u00f4i bi\u1ebft. Nh\u01b0ng ri\u00eang v\u1ea5n \u0111\u1ec1 C\u00f4ng gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam th\u00ec \u0111\u1ec1 t\u00e0i ch\u00ednh v\u1eabn l\u00e0:\u00a0B\u1ea3n S\u1eafc Ng\u01b0\u1eddi C\u00f4ng Gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam\u00a0(L\u2019identit\u00e9 des catholiques vietnamiens). Trong \u0111\u00f3 hai \u0111i\u1ec3m nh\u1ea5n ch\u00ednh l\u00e0\u00a0Truy\u1ec1n Th\u1ed1ng C\u00f4ng Gi\u00e1o Vi\u1ec7t\u00a0Nam\u00a0v\u00e0\u00a0S\u1ef1 \u0110\u00f3ng G\u00f3p C\u1ee7a C\u00f4ng Gi\u00e1o Trong N\u1ec1n V\u0103n H\u00f3a Vi\u1ec7t<b>\u00a0<\/b>Nam.\u00a0T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eb1m n\u00f3i l\u00ean, c\u0169ng hai \u0111i\u1ec1u. \u0110i\u1ec1u th\u1ee9 nh\u1ea5t: C\u00f4ng gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00fang l\u00e0 ch\u00ednh th\u1ed1ng, ch\u00ednh danh, tr\u1ef1c thu\u1ed9c Vatican, nh\u01b0 bao Gi\u00e1o h\u1ed9i C\u00f4ng gi\u00e1o kh\u00e1c tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, nh\u01b0ng c\u00f3 n\u00e9t \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng ri\u00eang, b\u1ecb b\u00e1ch h\u1ea1i n\u1eb7ng n\u1ec1 kh\u00f4ng ai b\u1eb1ng nh\u01b0ng v\u1eabn th\u1ea5m \u0111\u1eadm b\u1ea3n ch\u1ea5t d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t; kh\u00f4ng h\u1ec1 ngo\u1ea1i lai ho\u1eb7c lai c\u0103ng. \u0110i\u1ec1u th\u1ee9 hai: C\u00f4ng gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u00f3ng g\u00f3p v\u00e0o n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t m\u00e0 c\u00f2n ch\u00ednh l\u00e0 v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t. T\u1ea1i sao n\u00f3i n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a L\u00e3o gi\u00e1o, c\u1ee7a Kh\u1ed5ng gi\u00e1o, c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam c\u0169ng ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a C\u00f4ng gi\u00e1o? V\u00ec sao kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng C\u00f4ng gi\u00e1o Vi\u1ec7t N\u1ea1m \u0111\u00e3 \u201cg\u00f3p c\u00f4ng g\u00f3p s\u1ee9c\u201d trong vi\u1ec7c h\u00ecnh th\u00e0nh n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t hi\u1ec7n nay? R\u00f5 r\u00e0ng kinh k\u1ec7 c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1eabn s\u1eed d\u1ee5ng m\u1ed9t th\u1ee9 ng\u00f4n ng\u1eef thu\u1ea7n Vi\u1ec7t, m\u00e0 t\u00f4i quen g\u1ecdi l\u00e0 ti\u1ebfng Vi\u1ec7t r\u00f2ng, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n d\u01b0\u1edbi hai h\u00ecnh th\u1ee9c ch\u1eef vi\u1ebft, ch\u1eef N\u00f4m v\u00e0 ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef. H\u1ec7 th\u1ed1ng ch\u1eef N\u00f4m nh\u00e0 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a ch\u00fang ta\u00a0\u00a0\u0111\u00e3 ph\u00e1t tri\u1ec3n ho\u00e0n ch\u1ec9nh. Trong khi \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u00e1ch kinh b\u1eb1ng ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef m\u00e0 v\u1eabn c\u00f3 nh\u1eefng d\u00ec ph\u01b0\u1edbc c\u00f2n \u0111\u1ecdc s\u00e1ch kinh b\u1eb1ng ch\u1eef N\u00f4m. N\u00f3i chi \u0111\u1ebfn c\u00e1c cha c\u00e1c c\u1ed1. V\u00e0 \u0111i\u1ec1u ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi C\u00f4ng gi\u00e1o Vi\u1ec7t th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 ch\u1eef Qu\u1ed1c Ng\u1eef. V\u00e0 l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o th\u00ec m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 th\u1ea5y. Kh\u00f4ng nh\u1eefng C\u00f4ng gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 s\u1ea3n sinh ra ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0m cho lo\u1ea1i ch\u1eef vi\u1ebft n\u00e0y ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00f4ng qua vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y. Ngo\u00e0i ra nh\u1eefng h\u00ecnh th\u1ee9c th\u1ec3 hi\u1ec7n nh\u01b0 ng\u1eafm, th\u01a1, v\u00e8, tu\u1ed3ng, ca h\u00e1t, m\u00faa\u2026 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi C\u00f4ng gi\u00e1o Vi\u1ec7t bao gi\u1edd c\u0169ng d\u1ef1a tr\u00ean giai \u0111i\u1ec7u, cung b\u1eadc, ca t\u1eeb v\u00e0 nh\u1eefng h\u00ecnh th\u1ee9c di\u1ec5n x\u01b0\u1edbng c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c. N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t h\u00e3nh di\u1ec7n, th\u00e2n th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 quen thu\u1ed9c v\u1edbi t\u1ee5c ng\u1eef ca dao nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o th\u00ec ng\u01b0\u1eddi C\u00f4ng gi\u00e1o Vi\u1ec7t c\u0169ng c\u00f3 th\u00e1i \u0111\u1ed9 t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 \u0111\u1ed1i v\u1edbi kinh k\u1ec7 th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y c\u1ee7a m\u00ecnh nh\u01b0 v\u1eady. N\u1ebfu b\u00e2y gi\u1edd ph\u1ea3i ch\u1ecdn ra m\u1ed9t cu\u1ed1n t\u1eeb \u0111i\u1ec3n ti\u00eau bi\u1ec3u nh\u1ea5t v\u1ec1 ng\u00f4n ng\u1eef v\u00e0 ch\u1eef vi\u1ebft Vi\u1ec7t \u0111\u1ec3 \u201cs\u00e1nh b\u01b0\u1edbc\u201d c\u00f9ng c\u00e1c n\u01b0\u1edbc tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi th\u00ec ch\u1eafc h\u1eb3n \u0111\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 cu\u1ed1n Dictionarium Anamitico-Latinum c\u1ee7a \u1ea0.L.Taberd, xu\u1ea5t b\u1ea3n \u1edf nh\u00e0 in c\u1ee7a.Marshnam, \u1edf Serampore, n\u0103m 1838. V\u00e0 ai c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ed1i c\u00e3i vai tr\u00f2 c\u1ee7a c\u00e1c tr\u00ed th\u1ee9c C\u00f4ng gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam nh\u01b0 Nguy\u1ec5n Tr\u01b0\u1eddng T\u1ed9, Petrus Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh K\u00fd, Paulus Hu\u1ef3nh T\u1ecbnh C\u1ee7a v\u00e0 c\u1ea3 nh\u1eefng v\u1ecb th\u1eeba sai ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i nh\u01b0 Girolamo Maiorica, Alexandre.de Rhodes, P. Pigneau de Behaine, Jean-Baptiste Louis Taberd, L\u00e9opold Cadi\u00e8re, trong l\u00e3nh v\u1ef1c v\u0103n h\u00f3a.<\/p>\n<p>N\u0103m ngo\u00e1i cha To\u1ea3n c\u00f3 g\u1eedi cho t\u00f4i, theo \u0111\u00fang y\u00eau c\u1ea7u, cu\u1ed1n \u201cUn Souvenir de la Pers\u00e9cution dans la Mission de Cochinchine Orientale\u201d. T\u00f4i \u0111\u00e3 \u201cm\u1eebng h\u1ebft l\u1edbn\u201d v\u00ec t\u00f4i \u0111ang c\u1ea7n bi\u1ebft ai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Chu-ru. Qua cu\u1ed1n s\u00e1ch m\u1ecfng k\u1ec3 l\u1ea1i cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh gian kh\u00f3 21 ng\u00e0y ch\u1ea1y b\u1ed9 t\u1eeb L\u00e1ng-mun l\u00ean L\u00e2m \u0110\u1ed3ng xu\u1ed1ng \u0110\u1ed3ng Nai \u0111\u1ebfn S\u00e0i-g\u00f2n \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh V\u0103n Th\u00e2n n\u0103m 1885, t\u00f4i m\u1edbi bi\u1ebft \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 c\u1ed1 Villaume (C\u1ed1 \u0110\u1ec1), m\u1ed9t th\u1ea7n t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a t\u00f4i. T\u00f4i \u0111ang gi\u00fap m\u1ed9t cha lazariste, cha Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Ng\u1ecdc \u1edf gi\u00e1o x\u1ee9 Ka-\u0111\u01a1n, \u0110\u01a1n-d\u01b0\u01a1ng, vi\u1ebft v\u1ec1 Ng\u01b0\u1eddi Chu-ru trong \u0111\u00f3 nh\u1ea5n m\u1ea1nh vi\u1ec7c truy\u1ec1n gi\u00e1o cho ng\u01b0\u1eddi Chu-ru \u1edf L\u00e2m \u0110\u1ed3ng. Ch\u00ednh c\u1ed1 Villaume l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ch\u1ec9 cho Tr\u01b0\u1eddng Vi\u1ec5n \u0110\u00f4ng B\u00e1c C\u1ed5 Ph\u00e1p (EFEO) bi\u1ebft nh\u1eefng kho t\u00e0ng Ch\u00e0m \u1edf Ninh Thu\u1eadn v\u00e0 L\u00e2m \u0110\u1ed3ng. V\u00e0 s\u1ed1 t\u00e0i li\u1ec7u m\u00e0 \u00f4ng ti\u1ebfn s\u0129 ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e0m Po Dharma (Qu\u1ea3ng \u0110\u1ea1i \u0110\u1ee7) g\u1ecdi l\u00e0 \u201cT\u01b0 Li\u1ec7u Ho\u00e0ng Gia Ch\u00e0m\u201d c\u0169ng do ch\u00ednh c\u1ed1 Villaume m\u00e1ch b\u1ea3o cho. Ph\u1ea3i nh\u1edd \u0111\u1ebfn c\u1ed1 th\u00ec Paul Mus c\u1ee7a EFEO m\u1edbi bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1eddng m\u00e0 m\u00f2 \u0111\u1ebfn l\u1ea5y. Ng\u01b0\u1eddi\u00a0Phan Rang\u00a0th\u01b0\u1eddng n\u00f3i \u0111\u1ebfn \u201c\u0110\u1ed3ng \u00d4ng C\u1ed1\u201d. \u00d4ng C\u1ed1 l\u00e0 \u00f4ng C\u1ed1 \u0110\u1ec1 n\u00e0y \u0111\u00e2y. C\u00f2n chuy\u1ec7n \u0110\u1eadp Nha-trinh n\u1eefa. Anh em n\u00ean gh\u00e9 nh\u00e0 th\u1edd T\u1ea5n T\u00e0i (Dinh Th\u1ee7y) \u0111\u1ec1 qu\u1ef3 b\u00ean m\u1ed9 c\u1ee7a c\u1ed1 m\u00e0 c\u1ea7u nguy\u1ec7n \u0111\u1ec3 Gi\u00e1o H\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam ta c\u00f3 nh\u1eefng nh\u00e0 truy\u1ec1n gi\u00e1o nh\u01b0 th\u1ebf. Hi\u1ec7n \u0111ang c\u1ea7n nh\u1eefng v\u1ecb nh\u01b0 th\u1ebf. Sau \u0111\u00f3 th\u00ec chi\u00eam ng\u01b0\u1ee1ng ng\u00f4i nh\u00e0 th\u1edd do c\u1ed1 x\u00e2y, x\u01b0a nh\u1ea5t (1900), \u0111\u1eb9p nh\u1ea5t, ho\u00e0nh tr\u00e1ng nh\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o qu\u1ea3n nguy\u00ean v\u1eb9n nh\u1ea5t, n\u00f3i chung l\u00e0 nh\u1ea5t trong gi\u00e1o ph\u1eadn Nha Trang.\u00a0\u00a0N\u0103m 1893 A.Yersin ph\u1ea3i \u0111i ng\u1ef1a t\u1eeb Nha Trang v\u00e0o Phan Rang \u0111\u1ec3 \u201cth\u1ec9nh gi\u00e1o\u201d c\u1ed1 Villaume \u0111\u01b0\u1eddng l\u00ean L\u00e2m \u0110\u1ed3ng. C\u1ed1 Villaume th\u1eadt l\u00e0 v\u0129 \u0111\u1ea1i! \u0110\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i x\u00e2y t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e0i cho c\u1ed1. H\u00f4m tr\u01b0\u1edbc t\u00f4i c\u0169ng c\u00f3 h\u1ecfi \u0111\u1ebfn c\u00e1c Synodes l\u00e0 v\u00ec mu\u1ed1n bi\u1ebft t\u00ecnh h\u00ecnh C\u00f4ng gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd ra sao m\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea5ng l\u00e0m th\u1ea7y ph\u1ea3i \u201ch\u1ecdp h\u00e0nh ra ngh\u1ecb quy\u1ebft\u201d nh\u01b0 th\u1ebf. H\u1ecfi v\u1ec1 cu\u1ed1n Lexique des Termes de Religion v\u00ec t\u00f4i v\u1ed1n m\u00ea cu\u1ed1n S\u00e1ch (Kinh) M\u1ee5c L\u1ee5c, th\u1ea5y ti\u1ebfng Vi\u1ec7t trong \u0111\u00f3 hay qu\u00e1, m\u1ed9t th\u1ee9 ti\u1ebfng Vi\u1ec7t r\u00f2ng kh\u00f4ng ch\u00ea v\u00e0o \u0111\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c, trong khi hi\u1ec7n nay nhi\u1ec1u \u0111\u1ea5ng l\u1ea1i ch\u00ea l\u00e0 l\u1ea1c h\u1eadu. T\u00f4i mu\u1ed1n bi\u1ebft ng\u00e0y x\u01b0a\u201cc\u00e1c \u0111\u1ea5ng\u201d \u0111\u00e3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t c\u00e1c t\u1eeb C\u00f4ng gi\u00e1o nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. T\u00f4i \u0111\u00e3 g\u1ee3i \u00fd v\u1edbi Tr\u1ea7n Duy Th\u1ef1c (65) ch\u1ee5p gi\u00f9m cho t\u00f4i m\u1ed9t b\u1ea3n \u1edf Biblioth\u00e8que nationale de Paris, cha To\u1ea3n cho t\u00f4i bi\u1ebft \u0111\u00e3 th\u1ea5y \u1edf \u0111\u00f3, nh\u01b0ng \u00f4ng b\u00e1c s\u0129 l\u1ea1i h\u1eb9n \u0111\u1ebfn khi n\u00e0o v\u1ec1 h\u01b0u \u0111\u00e3 m\u1edbi t\u00ednh \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y! Gi\u00e1 m\u00e0 cha To\u1ea3n kh\u00f4ng \u1edf Toulouse m\u00e0 \u1edf ngay Paris ch\u1eafc l\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 s\u1edbm c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u201ccopie\u201d c\u1ee7a cu\u1ed1n n\u00e0y r\u1ed3i. G\u1ea7n \u0111\u00e2y t\u00f4i \u0111ang ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn c\u00e1c C\u00e1c Th\u00e1nh T\u1eed \u0110\u1ea1o Vi\u1ec7t Nam, C\u00e1c V\u1ecb Th\u1eeba Sai, C\u00e1c Gi\u00e1o \u0110i\u1ec3m Truy\u1ec1n Gi\u00e1o Xa X\u01b0a, Nh\u1eefng Cu\u1ed9c B\u00e1ch H\u1ea1i, Phong Tr\u00e0o V\u0103n Th\u00e2n. \u0110\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c v\u1ecb th\u1eeba sai t\u00f4i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn c\u00e1c v\u1ecb m\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 qu\u00e1 \u00edt t\u00e0i li\u1ec7u nh\u01b0 Francesco Buzomi , Francisco de Pina, Joao de Loureiro. Ri\u00eang v\u1ecb th\u1ee9 ba n\u00e0y, m\u1ed9t nh\u00e0 th\u1ef1c v\u1eadt b\u00e1c h\u1ecdc, ngo\u00e0i cu\u1ed1n Flora Cochinchinensis tuy qu\u00e1 d\u00e0y v\u00e0 chuy\u00ean m\u00f4n nh\u01b0ng \u0111\u00e3 c\u00f3 tr\u00ean m\u1ea1ng, t\u00f4i \u0111ang c\u1ed1 t\u00ecm nh\u1eefng \u201cpapiers in\u00e9dits\u201d c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u00ecm \u0111\u00e2u ra. Hy v\u1ecdng b\u1ed9 s\u00e1ch 10 cu\u1ed1n Biblioth\u00e8que de la Compagnie de J\u00e9sus c\u1ee7a Carlos Sommervogel gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0ng t\u00ecm \u0111\u00e2u ra b\u1ed9 s\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u00e2y? Kh\u00f4ng bi\u1ebft cha Tr\u1ea7n v\u0103n Tr\u1ee3 Sj.(68) c\u00f3 bi\u1ebft b\u1ed9 s\u00e1ch n\u00e0y kh\u00f4ng. T\u00f4i v\u1eeba m\u1edbi \u0111\u1ecdc xong cu\u1ed1n \u201cChristianisme et Colonialisme au Vietnam\u201d v\u00e0 th\u1ea5y Cao Huy Thu\u1ea7n qu\u1ea3 l\u00e0 phi\u1ebfn di\u1ec7n, tuy \u0111\u00e2y l\u00e0 lu\u1eadn \u00e1n ti\u1ebfn s\u0129 Sorbonne. \u00d4ng ti\u1ebfn s\u0129 n\u00e0y c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u1ecdc Instructio (Hu\u1ea5n th\u1ecb) 1659 k\u1ef9 h\u01a1n. N\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c nguy\u00ean b\u1ea3n ti\u1ebfng latinh th\u00ec \u0111\u00e3 c\u00f3 b\u1ea3n d\u1ecbch ti\u1ebfng Ph\u00e1p c\u1ee7a Bernard Jacqueline. S\u1eb5n \u0111\u00e2y, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3, cha cho t\u00f4i m\u1ed9t \u201ccopie\u201d b\u1ea3n d\u1ecbch ti\u1ebfng Ph\u00e1p n\u00e0y, \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o. C\u1ea3m \u01a1n cha tr\u01b0\u1edbc. (T\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00f3 b\u1ea3n ti\u1ebfng latinh trong cu\u1ed1n s\u00e1ch c\u1ee7a Henri Chappoulie r\u1ed3i.) G\u1ea7n \u0111\u00e2y cha \u0111\u00e3 g\u1eedi nh\u1eefng files h\u00ecnh c\u1ee7a tome 2 b\u1ed9 Histoire de la Mission de Cochinchine \u2013 Documents historiques c\u1ee7a A.Launay. Qu\u1ea3 l\u00e0 k\u1ef3 c\u00f4ng th\u1ebf k\u1ef7! C\u1ea3m \u01a1n cha l\u1eafm l\u1eafm. Th\u1ef1c l\u00f2ng t\u00f4i c\u00f2n \u0111ang ao \u01b0\u1edbc tome 1 v\u00e0 tome 3 n\u1eefa. Sao \u00f4m \u0111\u1ed3m qu\u00e1 v\u1eady? T\u00f4i ngh\u0129 r\u1eb1ng n\u1ebfu ai mu\u1ed1n t\u00ecm hi\u1ec3u v\u1ec1 L\u1ecbch s\u1eed truy\u1ec1n gi\u00e1o \u1edf Vi\u1ec7t Nam th\u00ec \u00edt nh\u1ea5t ph\u1ea3i \u0111\u1ecdc h\u1ebft 1627 trang c\u1ee7a b\u1ed9 s\u00e1ch n\u00e0y c\u1ed9ng v\u1edbi 600 trang c\u1ee7a cu\u1ed1n Histoire de la Mission du Tonkin (cu\u1ed1n n\u00e0y c\u00f3 tr\u00ean m\u1ea1ng) th\u00ec may \u0111\u00e2u bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea7n n\u00e0o v\u1ea5n \u0111\u1ec1. Ch\u1ec9 ri\u00eang m\u1ed9t m\u1ea3ng \u0111\u1ec1 t\u00e0i nh\u1ecf th\u00f4i\u00a0\u00a0l\u00e0 c\u00e1c gi\u00e1o \u0111i\u1ec3m truy\u1ec1n gi\u00e1o H\u1ed9i An, N\u01b0\u1edbc M\u1eb7n, Nha-ru, mu\u1ed1n t\u00ecm hi\u1ec3u nh\u1eefng n\u01a1i n\u00e0y th\u00ec c\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u1ecdc tr\u1ecdn b\u1ed9 s\u00e1ch kia m\u1edbi bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea7n n\u00e0o! S\u1eafp t\u1edbi \u0111\u00e2y anh em\u00a0\u00a0CTCVSB s\u1ebd c\u00f3 cu\u1ed9c h\u1ed9i ng\u1ed9 \u1edf Su\u1ed1i Hoa Lan n\u1eb1m tr\u00ean \u0110\u1ea7m Nha Phu. Danh t\u1eeb Nha Phu \u1edf \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 Nha-ru ng\u00e0y x\u01b0a \u0111\u00f3. Nh\u00e2n d\u1ecbp n\u00e0y t\u00f4i c\u00e0ng mu\u1ed1n t\u00ecm hi\u1ec3u v\u1ec1 Nha-ru. \u0110\u1ec3 c\u00f2n c\u00f3 c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 khoe v\u1edbi anh em v\u1ec1 gi\u00e1o \u0111i\u1ec3m n\u00e0y. Trong\u00a0\u00a0cu\u1ed1n s\u00e1ch vi\u1ebft v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Cha Lambert de la Motte c\u1ed1 B.Vachet \u0111\u00e3 vi\u1ebft: \u201cCh\u00fang t\u00f4i th\u1ea5y m\u1ed9t nh\u00e0 th\u1edd r\u1ea5t \u0111\u1eb9p \u1edf Niarouy\u201d[b\u1ea3n d\u1ecbch c\u1ee7a Cao K\u1ef3 H\u01b0\u01a1ng (64)]. Nh\u00e0 th\u1edd \u0111\u00f3 n\u1eb1m \u1edf \u0111\u00e2u v\u1eady? T\u1ea1i sao l\u00fac \u1ea5y, n\u0103m 1671, \u1edf L\u00e2m Tuy\u1ec1n (Ch\u1ee3 M\u1edbi) kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u00e0 th\u1edd m\u00e0 \u1edf Niarouy (Nha-ru) l\u1ea1i c\u00f3? Nh\u00e0 th\u1edd \u0111\u00f3 b\u1ecb ph\u00e1 h\u1ee7y l\u00fac n\u00e0o? Ai ph\u00e1? M\u1ea5y th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc Nguy\u1ec5n V\u0103n Ngh\u1ec7 (74) c\u00f3 n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i v\u1ec1 \u0111\u1ecba danh Na-Gai, ti\u1ec1n th\u00e2n c\u1ee7a gi\u00e1o x\u1ee9 C\u00e2y V\u00f4ng hi\u1ec7n nay. Trong tome 2, c\u1ed1 Gouge v\u00e0 c\u1ed1 Flory c\u00f3 \u0111\u1ebfn\u00a0n\u01a1i n\u00e0y v\u00e0o n\u0103m 1734. V\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00e0 t\u1ea1i sao g\u1ecdi l\u00e0 Na-Gai. T\u00f4i \u0111ang lo gi\u1ea3i quy\u1ebft chuy\u1ec7n n\u00e0y \u0111\u00e2y. T\u00f4i c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u00ecm th\u1ea5y trang n\u00f3i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba danh Mo-V\u0103n , ti\u1ec1n th\u00e2n c\u1ee7a gi\u00e1o x\u1ee9 T\u00e2n Xu\u00e2n, Ninh Thu\u1eadn ng\u00e0y nay. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t gi\u00e1o \u0111i\u1ec3m l\u00e2u \u0111\u1eddi nh\u1ea5t c\u1ee7a v\u00f9ng Phan Rang Ninh Thu\u1eadn. N\u0103m 1746 c\u1ed1 Bennetat \u0111\u00e3 t\u1eebng gh\u00e9 n\u01a1i n\u00e0y. C\u00f2n nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u l\u1ea1 v\u00e0 th\u00fa v\u1ecb kh\u00e1c n\u1eefa. Ph\u1ea3i \u0111\u1ecdc m\u1edbi bi\u1ebft. Mu\u1ed1n \u0111\u1ecdc ph\u1ea3i c\u00f3 t\u00e0i li\u1ec7u. L\u00f2ng v\u00f2ng v\u00e0 d\u00e0i d\u00f2ng l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf. T\u00f4i v\u1ed1n c\u1ea7u to\u00e0n v\u00e0 th\u00edch truy t\u1eadn \u1ed5. Cha th\u00f4ng c\u1ea3m. M\u1edbi nh\u00ecn th\u00ec th\u1ea5y t\u1ea3n m\u1ea1n, v\u1ee5n v\u1eb7t, m\u00f4ng lung. Nh\u01b0ng cha an t\u00e2m. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u \u201cph\u1ee5c v\u1ee5\u201d cho \u0111\u1ec1 t\u00e0i n\u00f3i \u1edf tr\u00ean. T\u1ea5t c\u1ea3 ph\u1ea3i tr\u1edf th\u00e0nh h\u1ec7 th\u1ed1ng. Nguy\u1ec5n Th\u00e0nh Th\u1ed1ng l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf.<\/p>\n<p>V\u1eady n\u1ebfu cha To\u1ea3n c\u00f3 th\u01b0\u01a1ng th\u00ec th\u01b0\u01a1ng cho tr\u00f3t, ti\u1ebfp t\u1ee5c g\u1eedi ti\u1ebfp hai cu\u1ed1n ch\u01b0a g\u1eedi. T\u1ed1n c\u00f4ng t\u1ed1n s\u1ee9c l\u1eafm \u0111\u1ea5y. M\u01b0\u1ee3c! (T\u1eeb c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Cha Nguy\u1ec5n Ch\u00ed Linh 62 ng\u00e0y x\u01b0a th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng). \u201cGi\u00e1o-gi\u00e1c-d\u1ecbch-d\u1eadt\u201d n\u00e0y mu\u00f4n v\u00e0n hoan h\u1ec9 v\u00e0 bi\u1ebft \u01a1n. T\u1ea1m ng\u1eebng \u1edf \u0111\u00e2y. Ch\u00fac b\u00ecnh an.<\/p>\n<p>Th\u00e2n m\u1ebfn,<\/p>\n<p><i>Petrus Paulus Th\u1ed1ng (60).<\/i><\/p>\n<p><i>(L\u1ec5 Th\u00e1nh Ph\u00ea-r\u00f4 v\u00e0 Th\u00e1nh Phao-l\u00f4 n\u0103m 2013)<\/i><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u1ed9t t\u00e2m s\u1ef1 &nbsp; Cha \u0110\u00e0o Quang To\u1ea3n (68) th\u00e2n m\u1ebfn, T\u00f4i r\u1ea5t c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng khi \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft cha c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh gi\u00fap \u0111\u1ee1 t\u00f4i. Th\u1eadt ra cha \u0111\u00e3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 t\u00f4i r\u1ea5t nhi\u1ec1u. M\u00f9a h\u00e8 69 v\u1edbi m\u1ea3nh b\u1eb1ng D\u1ef1 b\u1ecb (t\u1ee9c n\u0103m th\u1ee9 nh\u1ea5t) c\u1ee7a Vi\u1ec7n \u0110\u1ea1i H\u1ecdc Dalat v\u00e0 c\u00e1i Bac II &#8230; <a title=\"M\u1ed9t t\u00e2m s\u1ef1 (Petrus Paulus Th\u1ed1ng)\" class=\"read-more\" href=\"http:\/\/saobiennhatrang.net\/?p=1933\" aria-label=\"More on M\u1ed9t t\u00e2m s\u1ef1 (Petrus Paulus Th\u1ed1ng)\">Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[68],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1933"}],"collection":[{"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1933"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1933\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1934,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1933\/revisions\/1934"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1933"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1933"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1933"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}