{"id":2869,"date":"2013-12-09T13:07:18","date_gmt":"2013-12-09T20:07:18","guid":{"rendered":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/?p=2869"},"modified":"2013-12-09T13:09:56","modified_gmt":"2013-12-09T20:09:56","slug":"vua-herode-nguyen-kim-ngan-chuyen-ngu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/?p=2869","title":{"rendered":"Vua H\u00e9rode (Nguy\u1ec5n Kim Ng\u00e2n chuy\u1ec3n ng\u1eef))"},"content":{"rendered":"<p><b><span style=\"color: #800080;\">Vua H\u00e9rode<\/span> (1)<\/b><\/p>\n<p><b>\u00a0<\/b><\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn v\u1ec1 Ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng, La M\u00e3 \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1ee1ng c\u1eeda c\u1ee7a mi\u1ec1n Jud\u00e9e: n\u0103m 63 tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean, l\u00ednh qu\u00e2n \u0111o\u00e0n gi\u1eabm ch\u00e2n l\u00ean \u0110\u1ea5t Th\u00e1nh.<\/p>\n<p>C\u00e1c h\u1eadu du\u1ec7 c\u1ee7a d\u00f2ng h\u1ecd Macchab\u00e9e kh\u00f4ng ng\u1eebng suy s\u1ee5p. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec l\u00e0m n\u00ean s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean h\u1ecd \u0111\u00e3 b\u1ecb ph\u1ea3n b\u1ed9i: l\u00fd t\u01b0\u1edfng qu\u1ed1c gia ch\u1ec9 d\u00e0nh cho nh\u1eefng \u00e2m m\u01b0u ch\u00ednh tr\u1ecb \u00e1m mu\u1ed9i, l\u00fd t\u01b0\u1edfng t\u00f4n gi\u00e1o r\u01a1i v\u00e0o vi\u1ec7c \u0111\u1ed3i b\u1ea1i h\u1ee7 h\u00f3a v\u00e0 nh\u1eefng b\u1ea1o l\u1ef1c gh\u00ea t\u1edfm. Cu\u1ed9c xung \u0111\u1ed9t gi\u1eefa nh\u00f3m Sa-\u0111\u1ed1c v\u00e0 Pha-ri-si\u00eau bi\u1ebfn th\u00e0nh cu\u1ed9c n\u1ed9i chi\u1ebfn. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con trai c\u1ee7a Jean Hyrcan l\u00e0 Alexandre Jann\u00e9e (103-76) nh\u1eadn t\u01b0\u1edbc v\u1ecb vua, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi v\u1eabn gi\u1eef t\u01b0\u1edbc v\u1ecb th\u01b0\u1ee3ng t\u1ebf. Cu\u1ed9c n\u1ed7i lo\u1ea1n c\u1ee7a nh\u00f3m Pha-ri-si\u00eau ch\u1ed1ng l\u1ea1i nh\u00e0 vua kh\u1ed1c li\u1ec7t \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u00f4ng d\u00f9ng ch\u00ednh s\u00e1ch kh\u1ee7ng b\u1ed1 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0n \u00e1p n\u00f3. H\u00ecnh \u1ea3nh ng\u01b0\u1eddi ta l\u01b0u gi\u1eef v\u1ec1 k\u1ebb chuy\u00ean ch\u1ebf hung b\u1ea1o l\u00e0 h\u00ecnh \u1ea3nh y ng\u1ed3i d\u1ef1 ti\u1ec7c gi\u1eefa nh\u1eefng h\u1ea7u thi\u1ebfp trong khi \u0111\u00f3 tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft y, tr\u00ean s\u00e2n th\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, 600 c\u00e2y th\u1eadp t\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1ng l\u00ean , t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u00e1c n\u1ea1n nh\u00e2n b\u1ecb \u0111\u00f3ng \u0111inh. D\u01b0\u1edbi \u00e1nh m\u1eaft c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ea5p h\u1ed1i n\u00e0y, c\u00e1c t\u00ean \u0111ao ph\u1ee7 ra tay ch\u00e9m gi\u1ebft v\u1ee3 con c\u1ee7a h\u1ecd. D\u01b0\u1edbi th\u1eddi ho\u00e0ng h\u1eadu Alexandre Salom\u00e9 (76-67), nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Pha-ri-si\u00eau l\u1ea1i chi\u1ebfn th\u1eafng. H\u1ecd l\u1ee3i d\u1ee5ng s\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y \u0111\u1ec3 t\u1ea1o \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ed1i v\u1edbi Th\u01b0\u1ee3ng h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng, h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u1ee7y ban c\u1ed1 v\u1ea5n c\u1ee7a v\u1ecb th\u01b0\u1ee3ng t\u1ebf. H\u1ecd \u0111\u01b0a v\u00e0o \u0111\u00f3 nh\u1eefng ti\u1ebfn s\u0129 lu\u1eadt \u01b0a chu\u1ed9ng t\u00ednh t\u1ec9 m\u1ec9, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y s\u1ebd l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb th\u00f9 t\u1ec7 h\u1ea1i nh\u1ea5t ch\u1ed1ng l\u1ea1i Ch\u00faa Gi\u00ea-su.<\/p>\n<p>T\u1eeb n\u0103m 67, ti\u1ebfn tr\u00ecnh suy s\u1ee5p di\u1ec5n ra r\u1ea5t nhanh. Hai ng\u01b0\u1eddi con trai c\u1ee7a Alexandra, Hyrcan II v\u00e0 Aristobule II g\u00e2y ra m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh th\u1ea3m kh\u1ed1c. Antipater, ng\u01b0\u1eddi Idum\u00e9e, quan t\u1ed5ng tr\u1ea5n cai tr\u1ecb Israel can thi\u1ec7p v\u00e0o cu\u1ed9c xung \u0111\u1ed9t n\u00e0y, th\u1eadm ch\u00ed nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ea2 R\u1eadp \u1edf v\u00f9ng P\u00e9tra xa x\u00f4i c\u0169ng n\u1ed5i d\u1eady tr\u01b0\u1edbc th\u00e0nh Sion, n\u01a1i Aristobule b\u1ecb v\u00e2y h\u00e3m. Gi\u1edd La M\u00e3 mong \u0111\u1ee3i \u0111\u1ec3 can thi\u1ec7p \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn. Vi\u1ec7c \u0111\u00f3 s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n bao l\u00e2u n\u1eefa.<\/p>\n<p>Pomp\u00e9e \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1eb7t \u1edf Ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng. S\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a y ph\u1ea3i k\u1ebft th\u00fac m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1ea3m h\u1ea1i khi b\u1ecb \u0111\u1ee9t g\u00e1nh d\u01b0\u1edbi thanh g\u01b0\u01a1m c\u1ee7a C\u00e9sar \u0111ang tr\u00ean \u0111\u1ec9nh vinh quang. Y m\u1edbi v\u1eeba ch\u1ec9 huy chi\u1ebfn d\u1ecbch ch\u1ed1ng l\u1ea1i b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp bi\u1ec3n \u0111ang v\u01a1 v\u00e9t c\u00e1c con t\u00e0u v\u00e0 \u0111e d\u1ecda La M\u00e3 s\u1ebd r\u01a1i v\u00e0o t\u00ecnh tr\u1ea1ng ch\u1ebft \u0111\u00f3i. Mithridate, vua x\u1ee9 Pont, v\u1ecb vua cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a Hy L\u1ea1p v\u1eabn c\u00f2n k\u1ebf th\u1eeba s\u1ef1 d\u0169ng c\u1ea3m c\u1ee7a vua Alexandre. \u00d4ng b\u1ecb truy \u0111u\u1ed5i \u1edf Crim\u00e9e n\u00ean bu\u1ed9c ph\u1ea3i t\u1ef1 s\u00e1t, v\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed9c m\u00ecnh: c\u01a1 th\u1ec3 c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 l\u00e0m quen v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c lo\u1ea1i ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c t\u1eeb l\u00e2u. \u00d4ng ra l\u1ec7nh cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh b\u00f3p c\u1ed5 \u00f4ng. Syrie l\u00e0 t\u1ec9nh c\u1ee7a La M\u00e3. Khi c\u00e1c ti\u1ec3u v\u01b0\u01a1ng huynh \u0111\u1ec7 t\u01b0\u01a1ng t\u00e0n c\u1ee7a J\u00e9rusalem c\u1ea7u c\u1ee9u La M\u00e3, Pomp\u00e9e li\u1ec1n n\u1eafm l\u1ea5y th\u1eddi c\u01a1 n\u00e0y.<\/p>\n<p>\u1ea8n tr\u1ed1n trong \u0110\u1ec1n th\u1edd, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c phe Aristobule c\u1ed1 g\u1eafng kh\u00e1ng c\u1ef1 m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111i\u00ean kh\u00f9ng. L\u00ednh qu\u00e2n \u0111o\u00e0n La M\u00e3 tr\u00e0n ng\u1eadp c\u00e1c h\u1ea7m tr\u00fa, thi\u1ebft l\u1eadp nh\u1eefng m\u00e1y ph\u00f3ng \u0111\u1ea1n, k\u00e9o t\u1edbi nh\u1eefng th\u00e1p di \u0111\u1ed9ng. M\u00f9a thu n\u0103m 63, con trai c\u1ee7a nh\u00e0 c\u1ef1u \u0111\u1ed9c t\u00e0i Sylla tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u1ecdt v\u00e0o th\u00e0nh qua n\u01a1i b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng b\u1ecb v\u1ee1. Sau \u0111\u00f3, di\u1ec5n ra m\u1ed9t cu\u1ed9c t\u00e0n s\u00e1t kh\u00f4ng n\u01b0\u01a1ng tay, \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi La M\u00e3, nh\u01b0ng n\u00f3i \u0111\u00fang h\u01a1n \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00f2ng c\u0103m th\u00f9 gi\u1eefa nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Sa-\u0111\u1ed1c v\u00e0 Pha-ri-si\u00eau. C\u00e1c v\u1ecb t\u01b0 t\u1ebf \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u1ebft ch\u1ebft ngay t\u1ea1i b\u00e0n th\u1edd. L\u0103m le c\u1ea7m g\u01b0\u01a1m tr\u00ean tay v\u00e0 x\u00fac \u0111\u1ed9ng h\u00e1o h\u1ee9c v\u00ec t\u00f2 m\u00f2, Pomp\u00e9e m\u1edf t\u1ea5m r\u00e8m c\u1ee7a n\u01a1i c\u1ef1c th\u00e1nh v\u00e0 b\u01b0\u1edbc v\u00e0o cung th\u00e1nh t\u1ed1i m\u00f2 nh\u01b0ng ch\u1eb3ng t\u00ecm th\u1ea5y g\u00ec.<\/p>\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd Palestine b\u1ecb La M\u00e3 gi\u00e1m s\u00e1t m\u1ed9t c\u00e1ch tr\u1ef1c ti\u1ebfp. Ch\u1eafc ch\u1eafn, n\u00f3 s\u1edf h\u1eefu nhi\u1ec1u th\u1ee9: \u0111\u01b0\u1eddng x\u00e1, c\u1ea7u m\u00e1ng, nh\u00e0 t\u1eafm c\u00f4ng c\u1ed9ng, \u0111\u00e0i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m, k\u1ebft qu\u1ea3 c\u00f3 h\u1eadu c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n minh La M\u00e3. Nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i nh\u1ea1y c\u1ea3m \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng v\u1eadt ch\u1ea5t h\u01a1n l\u00e0 lo l\u1eafng v\u00ec m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda m\u00e0 m\u1ed9t \u00f4ng ch\u1ee7 c\u00f3 th\u1ebf l\u1ef1c \u0111ang \u0111\u00e8 n\u1eb7ng l\u00ean ni\u1ec1m tin c\u1ee7a h\u1ecd. M\u1ed9t t\u00ecnh tr\u1ea1ng \u0111\u1ed1i kh\u00e1ng ti\u1ec1m \u1ea9n v\u00e0 ho\u00e0i nghi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh. Nh\u1eefng t\u00ecnh c\u1ea3m n\u00e0y g\u00e2y ph\u1eabn n\u1ed9 khi La M\u00e3 ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh H\u00e9rode d\u2019Edom l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u Israel.<\/p>\n<p>\u0110\u00e2y th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c tr\u1ea3 th\u00f9 sau nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7 c\u1ee7a Esau \u0111\u1ed1i v\u1edbi Jacob. C\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00f3 l\u00e0 d\u1ea5u hi\u1ec7u b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc th\u1eddi k\u1ef3 Israel k\u1ebft th\u00fac s\u1ee9 m\u1ea1ng c\u1ee7a n\u00f3. Idum\u00e9e, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con c\u1ee7a hoang m\u1ea1c, m\u1ed9t k\u1ebb b\u00e1n m\u1ecdi r\u1ee3, c\u00f3 d\u00f2ng m\u00e1u Do Th\u00e1i v\u00e0 \u1ea2 R\u1eadp pha tr\u1ed9n trong huy\u1ebft qu\u1ea3n, l\u00e0 m\u1ed9t \u00f4ng ch\u1ee7 m\u00e0 Juda ph\u1ea3i c\u0103m gh\u00e9t tr\u00ean nguy\u00ean t\u1eafc. Nh\u01b0ng t\u1eeb cha \u0111\u1ebfn con, nh\u1eefng k\u1ebb man r\u1ee3 n\u00e0y t\u1ecf ra l\u00e0 nh\u1eefng nh\u00e0 ngo\u1ea1i giao tuy\u1ec7t v\u1eddi. H\u1ecd hi\u1ec3u t\u01b0\u01a1ng lai n\u1eb1m \u1edf \u0111\u00e2u, La M\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n n\u00e0o tuy\u1ec7t v\u1eddi h\u01a1n h\u1ecd. Antipater, k\u1ebb cai tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1edbi tri\u1ec1u vua Hyrcan II r\u1ea5t nhu nh\u01b0\u1ee3c, \u00f4ng theo \u0111u\u1ed5i ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a La M\u00e3, \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh v\u1edbi C\u00e9sar khi ng\u01b0\u1eddi chi\u1ebfn th\u1eafng x\u1ee9 G\u00f4n v\u01b0\u1ee3t qua Jud\u00e9e h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn Ai C\u1eadp v\u00e0o n\u0103m 47 \u2013 h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn n\u1eef ho\u00e0ng Cl\u00e9op\u00e2tre..- y t\u1ef1 ban cho m\u00ecnh danh hi\u1ec7u c\u00f4ng d\u00e2n La M\u00e3 v\u00e0 vi\u1ec7c gi\u1ea3m thu\u1ebf thu\u1eadn l\u1ee3i. Y c\u00f2n gi\u00fap l\u00ednh qu\u00e2n \u0111o\u00e0n \u0111\u00e0n \u00e1p m\u1ed9t cu\u1ed9c n\u1ed7i lo\u1ea1n nh\u1ecf c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi theo ch\u1ee7 ngh\u0129a d\u00e2n t\u1ed9c \u1edf Israel. Con trai H\u00e9rode c\u0169ng theo con \u0111\u01b0\u1eddng y h\u1ec7t, ngay c\u1ea3 trong cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng tr\u1ea7m tr\u1ecdng do cu\u1ed9c x\u00e2m l\u0103ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Parthes. Cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng \u0111e d\u1ecda La M\u00e3 \u1edf Ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng m\u1ed9t c\u00e1ch h\u1ebft s\u1ee9c kh\u1ee7ng khi\u1ebfp. M\u1ecdi th\u1ee9 c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 li\u00ean k\u1ebft ch\u1ed1ng l\u1ea1i nh\u1eefng con c\u00e1i c\u1ee7a n\u1eef th\u1ea7n Louve v\u00e0 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi v\u1ecb vua cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a Asmon\u00e9e ch\u1ec9 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c v\u01b0\u01a1ng quy\u1ec1n nh\u1edd v\u00e0o\u00a0 \u00e2n hu\u1ec7 c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Caucase. K\u1ebft qu\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n r\u1ea5t r\u00f5. N\u0103m 40, Marc-Antoine v\u00e0 Octave, \u0111ang c\u00f2n l\u00e0 \u0111\u1ed3ng minh v\u1edbi nhau, ch\u00fac m\u1eebng \u201cng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n\u201d H\u00e9rode c\u1ee7a h\u1ecd \u1edf La M\u00e3 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u00f4ng nh\u1eadn y l\u00e0 vua. Y c\u00f3 th\u1ec3 cai tr\u1ecb trong v\u00f2ng 36 n\u0103m (cho \u0111\u1ebfn n\u0103m 4 tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean).<\/p>\n<p>H\u00e9rode l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt k\u1ef3 l\u1ea1. H\u00e9rode tuy\u1ec7t v\u1eddi v\u00e0 \u0111\u00e1ng gh\u00e9t. Y c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u00ea ti\u1ec7n nh\u1ea5t, tuy nhi\u00ean \u0111\u00f4i khi y c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng c\u1eed ch\u1ec9 cao th\u01b0\u1ee3ng. C\u00f3 \u00fd th\u1ee9c v\u1ec1 s\u1ef1 cao c\u1ea3, th\u1eadt ra y c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t t\u00ean man di, t\u1eeb m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n minh m\u00e0 y h\u1ea5p th\u1ee5 k\u00e9m, y ch\u1ec9 gi\u1eef l\u1ea1i nh\u1eefng v\u1ebb h\u00e0o nho\u00e1ng b\u1ec1 ngo\u00e0i. Nh\u01b0ng y c\u1ef1c k\u1ef3 th\u00f4ng minh! T\u00e0i ngo\u1ea1i giao c\u1ee7a y kh\u00e9o l\u00e9o bi\u1ebft bao! V\u00e0o th\u1eddi k\u1ef3 y cai tr\u1ecb, La M\u00e3 \u0111ang g\u1eb7p kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng tr\u1ea7m tr\u1ecdng. C\u00e9sar g\u1ee5c ng\u00e3 d\u01b0\u1edbi nh\u1eefng cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng c\u1ee7a Cassius, ng\u01b0\u1eddi chi\u1ebfm v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a y: Marc-Antoine, k\u1ebb th\u00f9 c\u1ee7a nh\u1eefng k\u1ebb s\u00e1t nh\u00e2n, l\u00e3nh \u0111\u1ea1o v\u1ec1 sau n\u00e0y \u0111\u1ec3 r\u1ed3i s\u1edbm b\u1ecb Octave thay th\u1ebf. H\u00e9rode v\u1edbi to\u00e0n b\u1ed9 ch\u00ednh s\u00e1ch h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn La M\u00e3, t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec7n ph\u00e1p \u0111\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c m\u1ed1i quan h\u1ec7 t\u1ed1t \u0111\u1eb9p v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng k\u1ebb tham v\u1ecdng li\u00ean ti\u1ebfp. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t tr\u00f2 \u0111\u00f9a c\u1ee7a s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c khen ng\u1ee3i. Sau Actium, Octave chi\u1ebfn th\u1eafng v\u00e0 x\u00edch l\u1ea1i g\u1ea7n Ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng. Vi\u1ec7c l\u1eadt ng\u01b0\u1ee3c th\u1ebf c\u1edd li\u00ean minh c\u1ee7a vua H\u00e9rode, b\u1ea1n c\u0169 c\u1ee7a Antoine, x\u1ee9ng t\u1ea7m v\u1edbi m\u1ed9t Talleyrand ho\u1eb7c m\u1ed9t Fr\u00e9d\u00e9ric II. N\u1ebfu trong b\u1ea3n th\u00e2n nh\u00e0 \u0111\u1ed9c t\u00e0i n\u00e0y, ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u00e0 ngo\u1ea1i giao v\u00e0 ch\u1ec9 huy qu\u00e2n s\u1ef1 bi\u1ebft m\u1edf r\u1ed9ng v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c c\u1ee7a m\u00ecnh h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn Transjordanie v\u00e0 ph\u00eda B\u1eafc v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n ngh\u00e8o n\u00e0n, c\u00f3 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ebd th\u00e1n ph\u1ee5c y. Nh\u01b0ng c\u00f2n c\u00f3 th\u1ee9 kh\u00e1c n\u1eefa, b\u1edfi c\u00f3 qu\u00e1 nhi\u1ec1u kh\u00eda c\u1ea1nh, y l\u00e0m d\u1ea5y l\u00ean n\u1ed7i khi\u1ebfp s\u1ee3.<\/p>\n<p><em>(c\u00f2n ti\u1ebfp)<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Daniel-Rops (Histoire Sainte)<\/p>\n<p><i>Chuy\u1ec3n ng\u1eef: Kim Ng\u00e2n<\/i><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vua H\u00e9rode (1) \u00a0 Tuy nhi\u00ean, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn v\u1ec1 Ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng, La M\u00e3 \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1ee1ng c\u1eeda c\u1ee7a mi\u1ec1n Jud\u00e9e: n\u0103m 63 tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean, l\u00ednh qu\u00e2n \u0111o\u00e0n gi\u1eabm ch\u00e2n l\u00ean \u0110\u1ea5t Th\u00e1nh. C\u00e1c h\u1eadu du\u1ec7 c\u1ee7a d\u00f2ng h\u1ecd Macchab\u00e9e kh\u00f4ng ng\u1eebng suy s\u1ee5p. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec l\u00e0m n\u00ean s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean &#8230; <a title=\"Vua H\u00e9rode (Nguy\u1ec5n Kim Ng\u00e2n chuy\u1ec3n ng\u1eef))\" class=\"read-more\" href=\"http:\/\/saobiennhatrang.net\/?p=2869\" aria-label=\"More on Vua H\u00e9rode (Nguy\u1ec5n Kim Ng\u00e2n chuy\u1ec3n ng\u1eef))\">Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[29],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2869"}],"collection":[{"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2869"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2869\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2871,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2869\/revisions\/2871"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2869"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2869"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2869"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}