{"id":3823,"date":"2015-10-28T05:08:21","date_gmt":"2015-10-28T12:08:21","guid":{"rendered":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/?p=3823"},"modified":"2015-10-28T05:08:21","modified_gmt":"2015-10-28T12:08:21","slug":"chuyen-hoi-nhap-van-hoa-nguyen-van-nghe-sb74","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/?p=3823","title":{"rendered":"Chuy\u1ec7n H\u1ed9i nh\u1eadp v\u0103n h\u00f3a (Nguy\u1ec5n V\u0103n Ngh\u1ec7 sb74)"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #800000;\"><strong>CHUY\u1ec6N H\u1ed8I NH\u1eacP V\u0102N H\u00d3A<\/strong><\/span><\/p>\n<p><strong>______________________________<\/strong><\/p>\n<p><strong>V\u00ec sao ng\u01b0\u1eddi C\u00f4ng gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam l\u1ea1i ph\u1ea3i \u201cH\u1ed9i nh\u1eadp v\u0103n h\u00f3a\u201d?<\/strong><\/p>\n<p>Trong v\u00e0i th\u1eadp ni\u00ean tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y trong Gi\u00e1o h\u1ed9i C\u00f4ng gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam th\u01b0\u1eddng nghe c\u1ee5m t\u1eeb \u201c H\u1ed9i nh\u1eadp v\u0103n h\u00f3a\u201d. T\u1ea1i sao ng\u01b0\u1eddi C\u00f4ng gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam l\u1ea1i ph\u1ea3i h\u1ed9i nh\u1eadp v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam?<\/p>\n<p>S\u00e1ch Kh\u00e2m \u0111\u1ecbnh Vi\u1ec7t s\u1eed th\u00f4ng gi\u00e1m c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c ghi v\u00e0o n\u0103m Nguy\u00ean H\u00f2a \u0111\u1eddi vua L\u00ea Trang T\u00f4ng (1533) c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y d\u01b0\u01a1ng l\u00e0 I-n\u00ea-khu \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n v\u00e0o gi\u1ea3ng \u0111\u1ea1o Thi\u00ean Ch\u00faa \u1edf l\u00e0ng Ninh C\u01b0\u1eddng, Qu\u1ea7n Anh huy\u1ec7n Nam Ch\u00e2n (t\u1ee9c Nam Tr\u1ef1c) v\u00e0 \u1edf l\u00e0ng Tr\u00e0 L\u0169 huy\u1ec7n Giao Th\u1ee7y.<\/p>\n<p>V\u00e0o th\u1eddi \u1ea5y ng\u01b0\u1eddi theo \u0111\u1ea1o C\u00f4ng gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c gi\u00e1o s\u0129 d\u00f2ng T\u00ean (Soci\u00e9t\u00e9 des J\u00e9suites) cho ph\u00e9p \u0111\u1eb7t b\u00e0i v\u1ecb trong nh\u00e0, thi h\u00e0nh c\u00e1c nghi l\u1ec5 v\u1ed1n d\u00e0nh cho ng\u01b0\u1eddi qu\u00e1 c\u1ed1 theo phong t\u1ee5c; \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00fang t\u1ebf \u0111\u1ee9c Kh\u1ed5ng t\u1eed; \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00fang \u0111i\u1ebfu h\u01b0\u01a1ng n\u1ebfn cho nh\u00e0 hi\u1ebfu; qu\u1ef3 l\u1ea1y tr\u01b0\u1edbc b\u00e0i v\u1ecb ho\u1eb7c tr\u01b0\u1edbc\u00a0 x\u00e1c ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, kh\u1ea5u \u0111\u1ea7u b\u00e0i v\u1ecb trong ng\u00e0y \u0111\u1ea7u n\u0103m; \u0111\u1ed1t h\u01b0\u01a1ng n\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc b\u00e0i v\u1ecb (Lm B\u00f9i \u0110\u1ee9c Sinh, <em>L\u1ecbch s\u1eed Gi\u00e1o h\u1ed9i C\u00f4ng gi\u00e1o t\u1eadp 1<\/em>, Veritas Edition Calgary Canada, trg 155)<\/p>\n<p>Sau n\u00e0y c\u00e1c gi\u00e1o s\u0129 d\u00f2ng \u0110a minh, Phanxico c\u0169ng \u0111\u1ebfn \u00c1 \u0111\u00f4ng \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n gi\u00e1o v\u00e0 nh\u1eadn th\u1ea5y nh\u1eefng l\u1ec5 nghi th\u1edd c\u00fang t\u1ed5 ti\u00ean m\u00e0 c\u00e1c gi\u00e1o s\u0129 d\u00f2ng T\u00ean cho ph\u00e9p l\u00e2u nay l\u00e0 <em>\u201ckh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi gi\u00e1o l\u00fd C\u00f4ng gi\u00e1o\u201d<\/em>. C\u00e1c gi\u00e1o s\u0129 d\u00f2ng T\u00ean cho nghi th\u1ee9c th\u1edd c\u00fang t\u1ed5 ti\u00ean ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng c\u1eed ch\u1ec9 t\u1ecf t\u00ecnh hi\u1ebfu th\u1ea3o v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi qu\u00e1 c\u1ed1. C\u00e1c gi\u00e1o s\u0129 d\u00f2ng \u0110a minh, Phanxico cho r\u1eb1ng th\u1edd c\u00fang t\u1ed5 ti\u00ean c\u00f3 m\u00e0u s\u1eafc t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 pha l\u1eabn m\u00ea t\u00edn d\u1ecb \u0111oan. Cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 tranh lu\u1eadn L\u1ec5 nghi Trung Hoa.<\/p>\n<p>Cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn L\u1ec5 nghi Trung Hoa \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u1ec1 Rome gi\u1ea3i quy\u1ebft. Sau nhi\u1ec1u n\u0103m nghi\u00ean c\u1ee9u, ng\u00e0y 12\/09\/1645 Gi\u00e1o ho\u00e0ng Innocent X k\u00fd s\u1eafc l\u1ec7nh nghi\u00eam c\u1ea5m nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi C\u00f4ng gi\u00e1o \u00c1 \u0111\u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd c\u00fang t\u1ed5 ti\u00ean v\u00ec cho l\u00e0 m\u00ea t\u00edn d\u1ecb \u0111oan, t\u00f4n th\u1edd ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n<p>Th\u1ea5y c\u00f3 nh\u1eefng ph\u00e1n \u0111o\u00e1n kh\u00f4ng \u0111\u00fang, d\u00f2ng T\u00ean c\u1eed ng\u01b0\u1eddi sang Rome tr\u1ea7n t\u00ecnh v\u1ea5n \u0111\u1ec1. Nghe vi\u1ec7c t\u00f4n k\u00ednh ti\u1ec1n nh\u00e2n l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd n\u00ean ng\u00e0y 23\/03\/1656 Gi\u00e1o ho\u00e0ng Alexander VII k\u00fd s\u1eafc l\u1ec7nh chu\u1ea9n thu\u1eadn nh\u1eefng nghi th\u1ee9c m\u00e0 ng\u00e0i coi nh\u01b0 nh\u1eefng t\u1eadp t\u1ee5c d\u00e2n s\u1ef1, k\u1ec3 c\u1ea3 vi\u1ec7c t\u00f4n k\u00ednh Kh\u1ed5ng t\u1eed v\u00e0 th\u1edd k\u00ednh t\u1ed5 ti\u00ean. Kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng \u0111\u00e2y \u1edf trong ph\u1ea1m vi d\u00e2n s\u1ef1, ch\u1edb kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u00f4n gi\u00e1o.<\/p>\n<p>N\u0103m 1659 B\u1ed9 Truy\u1ec1n gi\u00e1o ra Hu\u1ea5n th\u1ecb s\u1eed d\u1ee5ng cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i di\u1ec7n T\u00f4ng t\u00f2a \u0111i c\u00e1c n\u01b0\u1edbc Trung Hoa, Tonkin, Cochinchine trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ghi nh\u1eefng l\u1eddi c\u0103n d\u1eb7n n\u00e0y: <em>\u201c \u0111\u1eebng d\u00f9ng nhi\u1ec7t t\u00e2m n\u00e0o, \u0111\u1eebng x\u00fac ti\u1ebfn lu\u1eadn ch\u1ee9ng n\u00e0o \u0111\u1ec3 b\u1eaft d\u00e2n n\u00e0y thay \u0111\u1ed5i nghi l\u1ec5, nh\u1eefng l\u1ec1 th\u00f3i v\u00e0 nh\u1eefng phong t\u1ee5c c\u1ee7a h\u1ecd, \u00edt n\u1eefa khi n\u00f3 kh\u00f4ng hi\u1ec3n nhi\u00ean ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi \u0111\u1ea1o v\u00e0 lu\u00e2n l\u00fd. C\u00f2n g\u00ec ch\u01b0\u1edbng h\u01a1n mang m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p, T\u00e2y Ban Nha, Italia ho\u1eb7c m\u1ed9t x\u1ee9 ch\u00e2u \u00c2u n\u00e0o v\u00e0o ch\u1ed7 ng\u01b0\u1eddi Trung Hoa? \u0110\u1eebng \u0111\u01b0a m\u1ed9t x\u1ee9 n\u00e0o c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u00e0o x\u1ee9 h\u1ecd, nh\u01b0ng h\u00e3y mang \u0111\u1ee9c tin v\u00e0o, \u0111\u1ee9c tin n\u00e0y kh\u00f4ng ru\u1ed3ng b\u1ecf, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ea3 th\u01b0\u01a1ng c\u00e1c nghi l\u1ec5 ho\u1eb7c th\u00f3i quen c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c n\u00e0o mi\u1ec5n ch\u00fang kh\u00f4ng gh\u00ea t\u1edfm, tr\u00e1i l\u1ea1i, \u0111\u1ee9c tin mu\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi ta c\u1ee9 gi\u1eef, c\u1ee9 b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u1eefng phong t\u1ee5c<\/em> <em>\u0111\u00f3\u2026\u201d<\/em><\/p>\n<p>Hu\u1ea5n th\u1ecb \u0111\u1eb7c s\u1eafc \u1ea5y c\u00f2n ti\u00ean li\u1ec7u c\u1ea3 \u0111\u1ebfn h\u1eadu qu\u1ea3 tr\u1ea7m tr\u1ecdng n\u00ean \u0111\u00e3 c\u1ea3nh gi\u00e1c b\u1eb1ng nh\u1eefng l\u1eddi sau: <em>\u201c Kh\u00f4ng g\u00ec c\u00f3 s\u1ee9c t\u1ea1o n\u00ean xa l\u1ea1 v\u00e0 gh\u00e9t b\u1ecf b\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00f2i thay \u0111\u1ed5i nh\u1eefng t\u1eadp t\u1ee5c ri\u00eang c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c,nh\u1ea5t l\u00e0 nh\u1eefng t\u1eadp t\u1ee5c l\u01b0u truy\u1ec1n t\u1eeb c\u1ed5 nh\u00e2n. S\u1ebd ra sao \u0111\u00e2y, n\u1ebfu b\u1ea1n b\u00e3i b\u1ecf nh\u1eefng truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u1ea5y \u0111\u1ec3 mang t\u1eadp t\u1ee5c qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng b\u1ea1n t\u1eeb ngo\u00e0i v\u00e0o?\u201d<\/em> (Lm Nguy\u1ec5n Th\u1ebf Tho\u1ea1i, <em>Gi\u00e1o h\u1ed9i \u0111i trong l\u00f2ng nh\u00e2n lo\u1ea1i<\/em>,[L\u01b0u h\u00e0nh n\u1ed9i b\u1ed9], trg441,442)<\/p>\n<p>T\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y ch\u1ea5m d\u1ee9t, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn c\u00f2n ti\u1ebfp di\u1ec5n d\u00e0i d\u00e0i gi\u1eef hai nh\u00f3m. N\u0103m 1704 T\u00f2a th\u00e1nh quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh g\u1ed3m 4 \u0111i\u1ec3m:<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ea5m d\u00f9ng ch\u1eef THI\u00caN hay TH\u01af\u1ee2NG \u0110\u1ebe \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 CH\u00daA TR\u1edcI.<\/p>\n<p>-C\u1ea5m treo b\u1ea3ng c\u00f3 hai ch\u1eef K\u00cdNH THI\u00caN trong th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ea5m c\u00fang t\u1ebf \u0111\u1ee9c Kh\u1ed5ng t\u1eed v\u00e0 \u00f4ng b\u00e0 cha m\u1eb9.<\/p>\n<p>-C\u1ea5m \u0111\u1eb7t b\u00e0i v\u1ecb t\u1ed5 ti\u00ean trong nh\u00e0.<\/p>\n<p>N\u0103m 1715 T\u00f2a th\u00e1nh ra l\u1ec7nh ph\u1ea1t v\u1ea1 tuy\u1ec7t th\u00f4ng nh\u1eefng ai b\u1ea5t tu\u00e2n l\u1ec7nh v\u1ec1 nh\u1eefng l\u1ec5 nghi m\u00e0 T\u00f2a th\u00e1nh \u0111\u00e3 b\u00e1c b\u1ecf. V\u1edbi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh tr\u00ean, ng\u01b0\u1eddi C\u00f4ng gi\u00e1o \u00c1 \u0111\u00f4ng ph\u1ea3i mang ti\u1ebfng l\u00e0 \u201cb\u1ecf \u00f4ng b\u1ecf b\u00e0\u201d. Trong th\u01b0 c\u1ee7a Gi\u00e1m m\u1ee5c B\u00e1 \u0110a L\u1ed9c g\u1edfi cho linh m\u1ee5c Letondal \u0111\u1ec1 ng\u00e0y 17\/08\/1789 k\u1ec3 chuy\u1ec7n Ho\u00e0ng t\u1eed C\u1ea3nh sau khi theo Gi\u00e1m m\u1ee5c sang Ph\u00e1p v\u00e0 khi tr\u1edf v\u1ec1 \u0111\u00e3 n\u00e9 tr\u00e1nh kh\u00f4ng ch\u1ecbu l\u1ea1y tr\u01b0\u1edbc b\u00e0n th\u1edd t\u1ed5 ti\u00ean khi\u1ebfn cho Nguy\u1ec5n v\u01b0\u01a1ng Ph\u00fac \u00c1nh t\u1ee9c gi\u1eadn: <em>\u201c\u2026Ng\u00e0i ng\u1ea1c nhi\u00ean v\u00ec sao \u0111\u1ea1o Da t\u00f4 c\u00f3 th\u1ec3 dung t\u00fang cho nh\u1eefng t\u00edn \u0111\u1ed3 qu\u00ean h\u1ebft \u00f4ng b\u00e0 t\u1ed5 ti\u00ean l\u00e0m v\u1eady\u201d<\/em>. C\u1ee5 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Chi\u1ec3u th\u1ed1t l\u00ean: <em>\u201c Th\u00e0 \u0111ui m\u00e0 gi\u1eef \u0111\u1ea1o nh\u00e0\/ C\u00f2n h\u01a1n c\u00f3 m\u1eaft \u00f4ng cha kh\u00f4ng th\u1edd\u201d <\/em>ho\u1eb7c <em>\u201c S\u1ed1ng l\u00e0m chi theo qu\u00e2n t\u1ea3 \u0111\u1ea1o, qu\u0103ng v\u00f9a h\u01b0\u01a1ng, x\u00f4 b\u00e0n \u0111\u1ed9c th\u1ea5y l\u1ea1i th\u00eam bu\u1ed3n\u201d<\/em>. Ng\u01b0\u1eddi C\u00f4ng gi\u00e1o kh\u00f4ng c\u00f2n th\u1edd c\u00fang \u00f4ng b\u00e0 khi\u1ebfn c\u00e1c vua ch\u00faa \u00c1 \u0111\u00f4ng nghi\u00eam c\u1ea5m d\u00e2n theo \u0111\u1ea1o C\u00f4ng Gi\u00e1o: <em>\u201c V\u00ec n\u01b0\u1edbc ta t\u1ef1 x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn theo Nho gi\u00e1o, l\u1ea5y s\u1ef1 th\u1edd c\u00fang \u00f4ng cha l\u00e0m tr\u1ecdng, l\u1ea5y s\u1ef1 t\u1ebf t\u1ef1 th\u1ea7n th\u00e1nh l\u00e0m ph\u1ea3i, m\u00e0 l\u1ec7 n\u01b0\u1edbc l\u1ea5y s\u1ef1 c\u00fang t\u1ebf l\u00e0m m\u1ed9t vi\u1ec7c r\u1ea5t quan tr\u1ecdng. \u0110\u1ed9t nhi\u00ean th\u1ea5y nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh theo \u0111\u1ea1o Thi\u00ean Ch\u00faa, b\u1ecf c\u1ea3 c\u00e1c th\u00f3i c\u0169, ch\u1ec9 chuy\u00ean v\u1ec1 m\u1ed9t m\u1eb7t theo \u0111\u1ea1o m\u1edbi, b\u1edfi v\u1eady cho n\u00ean trong Nam ngo\u00e0i B\u1eafc, vua ch\u00faa \u0111\u1ec1u cho \u0111\u1ea1o \u1ea5y l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e0 \u0111\u1ea1o, l\u00e0m h\u1ee7y ho\u1ea1i c\u1ea3 c\u00e1i phong h\u00f3a c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 x\u01b0a nay, b\u00e8n xu\u1ed1ng ch\u1ec9 c\u1ea5m kh\u00f4ng cho ng\u01b0\u1eddi trong n\u01b0\u1edbc theo \u0111\u1ea1o m\u1edbi n\u1eefa, v\u00e0 \u0111\u1eb7t ra ph\u00e9p nghi\u00eam \u0111\u1ec3 b\u1eaft t\u1ed9i nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00f4ng tu\u00e2n theo ch\u1ec9 d\u1ee5 \u1ea5y\u201d <\/em>( Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Kim, <em>Vi\u1ec7t Nam s\u1eed l\u01b0\u1ee3c<\/em>, Nxb\u00a0 V\u0103n h\u00f3a Th\u00f4ng tin, trg 367)<\/p>\n<p>V\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m c\u1ee7a n\u1eeda \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX, sau khi nh\u00ecn nh\u1eadn s\u1ef1 vi\u1ec7c, T\u00f2a th\u00e1nh ra nh\u1eefng s\u1eafc l\u1ec7nh lo\u1ea1i b\u1ecf nh\u1eefng quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 XVIII \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 l\u1ec5 nghi qu\u1ed1c gia. Ng\u00e0y 03\/02\/1939 hu\u1ea5n d\u1ee5 Plane Compertum est n\u00f3i v\u1ec1 l\u1ec5 nghi Trung Hoa v\u1edbi \u0111\u1ee9c Kh\u1ed5ng t\u1eed v\u00e0 t\u1ed5 ti\u00ean. Hu\u1ea5n d\u1ee5 n\u00e0y b\u00e3i b\u1ecf nh\u1eefng l\u1ec7nh c\u1ea5m ng\u01b0\u1eddi gi\u00e1o d\u00e2n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y.<\/p>\n<p>N\u0103m 1958 c\u00e1c Gi\u00e1m m\u1ee5c Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111\u01a1n th\u1ec9nh c\u1ea7u T\u00f2a th\u00e1nh cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi C\u00f4ng gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng ph\u1ee5ng t\u1ef1 gia ti\u00ean v\u00e0 nghi l\u1ec5 d\u00e2n t\u1ed9c nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi C\u00f4ng gi\u00e1o Trung Hoa \u0111\u00e3 \u00e1p d\u1ee5ng t\u1eeb n\u0103m 1939. Ng\u00e0y 20\/10\/1964 T\u00f2a th\u00e1nh ch\u00ednh th\u1ee9c ban s\u1eafc d\u1ee5 cho ng\u01b0\u1eddi C\u00f4ng gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng. Ng\u00e0y 14\/06\/1965 H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng Gi\u00e1m m\u1ee5c Vi\u1ec7t Nam (nh\u01b0ng k\u1ef3 th\u1ef1c ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1c Gi\u00e1m m\u1ee5c mi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t Nam m\u00e0 th\u00f4i) h\u1ecdp t\u1ea1i \u0110\u00e0 L\u1ea1t \u0111\u00e3 ra <em>Th\u00f4ng c\u00e1o c\u1ee7a H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng Gi\u00e1m m\u1ee5c Vi\u1ec7t Nam v\u1ec1 vi\u1ec7c t\u00f4n k\u00ednh t\u1ed5 ti\u00ean v\u00e0 c\u00e1c b\u1eadc anh hung li\u1ec7t s\u0129 <\/em>\u00a0. Th\u00f4ng c\u00e1o c\u00f3 \u0111o\u1ea1n:<\/p>\n<p><em>\u201cD\u00e2n Vi\u1ec7t Nam r\u1ea5t qu\u00fd tr\u1ecdng \u0111\u1ea1o hi\u1ebfu \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u1ed5 ti\u00ean. Nh\u01b0ng ng\u00e0y x\u01b0a c\u00f3 nhi\u1ec1u h\u00e0nh vi mang n\u1eb7ng t\u00ednh c\u00e1ch d\u1ecb \u0111oan \u0111\u1ebfn gi\u00e1o l\u00fd C\u00f4ng gi\u00e1o, n\u00ean ng\u01b0\u1eddi Ki t\u00f4 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p l\u00e0m, ng\u00e0y nay h\u1ea7u nh\u01b0 d\u00e2n tr\u00ed \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i h\u1eb3n, ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1ec9 c\u00f2n coi m\u1ed9t s\u1ed1 c\u1eed ch\u1ec9 hay vi\u1ec7c l\u00e0m \u0111\u00f3 nh\u01b0 nh\u1eefng t\u1eadp t\u1ee5c bi\u1ec3u l\u1ed9 l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o bi\u1ebft \u01a1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u1ed5 ti\u00ean hay anh h\u00f9ng li\u1ec7t s\u0129, kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch t\u00f4n gi\u00e1o, n\u00ean H\u1ed9i Th\u00e1nh \u0111\u00e3 cho ph\u00e9p l\u00e0m. \u0110\u1eebng ai b\u1ee1 ng\u1ee1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. V\u00e0 sau \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ea5y nguy\u00ean t\u1eafc \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t: l\u00fac n\u00e0o n\u00ean l\u00e0m, l\u00fac n\u00e0o kh\u00f4ng.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 -Nh\u1eefng vi\u1ec7c r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 th\u1ebf t\u1ee5c, c\u1ed1t \u0111\u1ec3 t\u1ecf tinh th\u1ea7n \u00e1i qu\u1ed1c hay l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh hay tham d\u1ef1 c\u00e1ch ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng, nh\u01b0 treo h\u00ecnh \u1ea3nh, d\u1ef1ng t\u01b0\u1ee3ng, nghi\u00eang m\u00ecnh b\u00e1i k\u00ednh, ch\u01b0ng hoa \u0111\u00e8n, h\u01b0\u01a1ng n\u1ebfn\u2026\u201d<\/em>( L\u1ecbch Ph\u1ee5ng v\u1ee5 n\u0103m 1973 Gi\u00e1o ph\u1eadn Nha Trang, trg 89-90).<\/p>\n<p><strong>C\u1ea7n hi\u1ec3u r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc khi h\u1ed9i nh\u1eadp v\u0103n h\u00f3a<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong>Hi\u1ec7n nay trong nhi\u1ec1u gia \u0111\u00ecnh C\u00f4ng gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 l\u1eadp b\u00e0n th\u1edd cho t\u1ed5 ti\u00ean, \u00f4ng b\u00e0 , cha m\u1eb9. Tr\u00ean b\u00e0n th\u1edd c\u0169ng c\u00f3 di \u1ea3nh v\u00e0 b\u00e1t nhang\u2026Khi \u0111\u1ebfn nh\u00e0 c\u00f3 tang \u0111\u1ec3 ph\u00fang \u0111i\u1ebfu c\u0169ng th\u1eafp h\u01b0\u01a1ng v\u00e1i tr\u01b0\u1edbc linh c\u1eedu. Theo phong t\u1ee5c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam t\u1eeb xa x\u01b0a l\u00e0 khi cha m\u1eb9 qua \u0111\u1eddi, con c\u00e1i ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 tang cho cha m\u1eb9 v\u00e0 m\u1ea3nh kh\u0103n tang \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea5n tr\u00ean \u0111\u1ea7u. T\u1ea1i sao kh\u00f4ng qu\u1ea5n \u1edf n\u01a1i n\u00e0o kh\u00e1c m\u00e0 l\u1ea1i qu\u1ea5n tr\u00ean \u0111\u1ea7u? Do ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t ch\u00fang ta quan ni\u1ec7m c\u00e1i \u0111\u1ea7u l\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u1edd cha k\u00ednh m\u1eb9 cho n\u00ean kh\u0103n tang ph\u1ea3i qu\u1ea5n tr\u00ean \u0111\u1ea7u. Trong nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y trong h\u00e0ng gi\u00e1o s\u0129, tu s\u0129 Vi\u1ec7t Nam khi \u0111\u1ec3 tang cho cha m\u1eb9 ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f2n qu\u1ea5n tr\u00ean \u0111\u1ea7u m\u00e0 l\u1ea1i cho\u00e0ng d\u1ea3i kh\u0103n tang tr\u00ean c\u1ed5. C\u00e1ch \u0111\u1ec3 tang \u1ea5y nay b\u1eaft \u0111\u1ea7u lan sang m\u1ed9t s\u1ed1 gi\u00e1o d\u00e2n. G\u1ecdi l\u00e0 h\u1ed9i nh\u1eadp v\u0103n h\u00f3a t\u1ea1i sao l\u1ea1i h\u1ed9i nh\u1eadp n\u1eeda v\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady? Theo quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t gia khi cha m\u1eb9 ch\u1ebft kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 tang, b\u1edfi v\u00ec tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y xu\u1ea5t gia ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y \u0111\u00e3 l\u00e0m l\u1ec5 qu\u1ef3 l\u1ea1y tr\u01b0\u1edbc cha m\u1eb9 r\u1ed3i. Nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t gia (m\u00f4n \u0111\u1ed3 v\u00e0 ph\u00e1p quy\u1ebfn) v\u1eabn c\u00f2n ph\u1ea3i qu\u1ea5n kh\u0103n tang (kh\u0103n tang m\u00e0u v\u00e0ng, m\u00e0u nh\u00e0 Ph\u1eadt \u01b0a chu\u1ed9ng) tr\u00ean \u0111\u1ea7u m\u1ed9t l\u1ea7n khi th\u1ea7y b\u1ed5n s\u01b0 c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y qua \u0111\u1eddi.<\/p>\n<p>Nhi\u1ec1u gia \u0111\u00ecnh khi gia \u0111\u00ecnh c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n qua \u0111\u1eddi c\u0169ng xin l\u1ec5 v\u00e0o ng\u00e0y th\u1ee9 49 (chung th\u1ea5t) v\u00e0 ng\u00e0y th\u1ee9 100 sau khi ch\u1ebft. T\u00f4i c\u00f3 h\u1ecfi r\u1ea5t nhi\u1ec1u gia \u0111\u00ecnh C\u00f4ng gi\u00e1o : T\u1ea1i sao kh\u00f4ng xin l\u1ec5 v\u00e0o ng\u00e0y th\u1ee9 50 ho\u1eb7c ng\u00e0y th\u1ee9 99 m\u00e0 l\u1ea1i ph\u1ea3i xin l\u1ec5 v\u00e0o ng\u00e0y th\u1ee9 49 v\u00e0 ng\u00e0y th\u1ee9 100 sau khi ch\u1ebft? T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 l\u1eddi: Th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi ta xin l\u1ec5 ng\u00e0y \u1ea5y th\u00ec t\u00f4i c\u0169ng l\u00e0m theo nh\u01b0 v\u1eady!<\/p>\n<p>\u00d4ng b\u00e0 ta n\u00f3i \u201cv\u00f4 tri b\u1ea5t m\u1ed9\u201d (kh\u00f4ng bi\u1ebft kh\u00f4ng m\u1ebfn m\u1ed9). Xin l\u1ec5 cho ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n v\u00e0o ng\u00e0y th\u1ee9 49 sau khi qua \u0111\u1eddi l\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a nh\u00e0 Ph\u1eadt. Theo gi\u00e1o l\u00fd nh\u00e0 Ph\u1eadt, con ng\u01b0\u1eddi sau khi ch\u1ebft, th\u1ecd th\u00e2n trung \u1ea5m (linh h\u1ed3n c\u00f2n \u0111\u00e2u \u0111\u00f3 ch\u01b0a t\u00e1i sinh) t\u1ed1i \u0111a l\u00e0 49 ng\u00e0y th\u00ec s\u1ebd t\u00e1i sinh v\u00e0o trong m\u1ed9t c\u1ea3nh gi\u1edbi n\u00e0o \u0111\u00f3 trong l\u1ee5c \u0111\u1ea1o, t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi nghi\u1ec7p c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n<p>Sau khi ch\u1ebft cho \u0111\u1ebfn 49 ng\u00e0y th\u00ec h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c th\u1ea7n th\u1ee9c s\u1ebd t\u00f9y nghi\u1ec7p t\u00e1i sinh v\u00e0o m\u1ed9t trong nh\u1eefng c\u1ea3nh gi\u1edbi c\u1ee7a l\u1ee5c \u0111\u1ea1o (Tr\u1eddi; Atula; Ng\u01b0\u1eddi; S\u00fac sinh; Ng\u1ea1 qu\u1ef7 v\u00e0 \u0110\u1ecba ng\u1ee5c) (Tu\u1ea7n b\u00e1o Gi\u00e1c ng\u1ed9 s\u1ed1 497 ra ng\u00e0y 08\/08\/2009). Sau khi ch\u1ebft gi\u00e1p tu\u1ea7n th\u00ec gia \u0111\u00ecnh t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u00fang th\u1ea5t\u00a0 v\u00e0 c\u00fang 7 th\u1ea5t v\u00e0 tu\u1ea7n th\u1ee9 7 g\u1ecdi l\u00e0 c\u00fang chung th\u1ea5t<\/p>\n<p>\u0110\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ee9c tin C\u00f4ng gi\u00e1o con ng\u01b0\u1eddi v\u1eeba t\u1eaft th\u1edf th\u00ec linh h\u1ed3n b\u00e8n \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa ph\u00e1n x\u00e9t v\u00e0 s\u1ed1 ph\u1eadn linh h\u1ed3n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t ngay ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e3ng v\u00e3ng \u0111\u00e2u \u0111\u00f3 v\u00e0 ch\u1edd \u0111\u1ebfn ng\u00e0y th\u1ee9 49 m\u1edbi \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t!<\/p>\n<p>Xin l\u1ec5 v\u00e0o ng\u00e0y th\u1ee9 100 sau khi ch\u1ebft cho ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n l\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a nghi l\u1ec5 c\u1ed5 truy\u1ec1n c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c. Theo s\u00e1ch Th\u1ecd Mai gia l\u1ec5 sau khi ch\u1ebft 100 ng\u00e0y l\u00e0 tu\u1ea7n \u00a0T\u1ed1t kh\u1ed1c, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u0111\u1ebfn tu\u1ea7n n\u00e0y m\u1edbi th\u00f4i kh\u00f3c (b\u1edbt bu\u1ed3n). Tu\u1ea7n n\u00e0y t\u1ebf l\u1ec5 m\u1ed9t ti\u1ec7c, r\u1ed3i th\u00f4i kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u00fang c\u01a1m h\u00e0ng ng\u00e0y n\u1eefa ( T\u00e2y H\u1ed3 B\u00f9i T\u1ea5n Ni\u00ean, <em>\u0110\u1ea5t n\u01b0\u1edbc 4.000 n\u0103m gia l\u1ec5<\/em>, Nxb TP.HCM, trg 50) (Trong ch\u1eef H\u00e1n , <em>Kh\u1ed1c<\/em> c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 kh\u00f3c to, kh\u00f3c th\u00e0nh ti\u1ebfng; <em>Kh\u1ea5p<\/em> l\u00e0 kh\u00f3c nh\u01b0ng kh\u00f3c kh\u00f4ng ra ti\u1ebfng. Trong b\u00e1o tang th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p hai ch\u1eef \u201c Kh\u1ea5p b\u00e1o\u201d)<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i ra theo nghi l\u1ec5 c\u1ed5 truy\u1ec1n c\u00f2n c\u00f3 T\u1ebf Ngu ( Ngu l\u00e0 y\u00ean vui; T\u1ebf Ngu l\u00e0 c\u00fang y\u00ean h\u1ed3n ph\u00e1ch). Sau khi ch\u00f4n xong, r\u01b0\u1edbc linh v\u1ecb v\u1ec1 nh\u00e0 l\u00e0 t\u1ebf s\u01a1 ngu. L\u00e0m S\u01a1 ngu xong g\u1eb7p ng\u00e0y \u201cnhu\u201d ( ng\u00e0y c\u00f3 can \u1ea4t, \u0110inh, K\u1ef7, T\u00e2n, Qu\u00fd) th\u00ec l\u00e0 l\u1ec5 T\u00e1i ngu. Sau\u00a0 khi l\u00e0m l\u1ec5 t\u00e1i ngu g\u1eb7p ng\u00e0y \u201cc\u01b0\u01a1ng\u201d (ng\u00e0y c\u00f3 can Gi\u00e1p, B\u00ednh M\u1eadu, Canh, Nh\u00e2m) l\u00e0m l\u1ec5 Tam ngu. N\u1ebfu gia \u0111\u00ecnh n\u00e0o kh\u00f4ng T\u1ebf ngu, trong 3 ng\u00e0y sau l\u1ec5 an t\u00e1ng th\u00ec ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00fang c\u01a1m m\u00e0 th\u00f4i (<em>\u0110\u1ea5t n\u01b0\u1edbc 4.000 n\u0103m gia l\u1ec5<\/em>, S\u0111d, trg 49).<\/p>\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady ng\u01b0\u1eddi C\u00f4ng gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam n\u00ean xin l\u1ec5 c\u1ea7u cho ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n \u0111\u00e3 qua \u0111\u1eddi v\u00e0o ng\u00e0y th\u1ee9 1,2,3 sau khi ch\u00f4n c\u1ea5t xong g\u1ecdi l\u00e0 c\u1ea7u cho linh h\u1ed3n ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean vui n\u01a1i c\u00f5i v\u0129nh h\u1eb1ng v\u00e0 xin l\u1ec5 ng\u00e0y th\u1ee9 100 sau khi m\u1ea5t g\u1ecdi l\u00e0 l\u1ec5 T\u1ed1t kh\u1ed1c. Ri\u00eang xin l\u1ec5 ng\u00e0y th\u1ee9 49 sau khi ch\u1ebft xem ra c\u00f3 v\u1ebb tr\u00e1i v\u1edbi gi\u00e1o l\u00fd C\u00f4ng gi\u00e1o.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft gi\u00e1p \u0111\u00fang m\u1ed9t n\u0103m th\u00ec t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 Ti\u1ec3u t\u01b0\u1eddng (gi\u1ed7 \u0111\u1ea7u). T\u1eeb l\u1ec5 n\u00e0y con c\u00e1i b\u1ecf c\u00e1c hung ph\u1ee5c nh\u01b0 \u0111\u1ed3 s\u00f4 gai, m\u0169 g\u1eady\u2026Nh\u01b0ng v\u1eabn gi\u1eef tang ph\u1ee5c th\u01b0\u1eddng trong ba n\u0103m tang tr\u1edf. Tuy g\u1ecdi ba n\u0103m tang tr\u1edf nh\u01b0ng k\u1ef3 th\u1ef1c ch\u1ec9 c\u00f3 24 th\u00e1ng m\u00e0 th\u00f4i (v\u00ec theo c\u00e1ch t\u00ednh \u00e2m l\u1ecbch d\u1eabu c\u00f3 ch\u1ebft v\u00e0o ng\u00e0y cu\u1ed1i n\u0103m \u00e2m l\u1ecbch v\u1eabn t\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t n\u0103m). Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft gi\u00e1p \u0111\u00fang 24 th\u00e1ng th\u00ec t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1eddng ( l\u1ec5 m\u00e3n tang). N\u1ebfu trong ng\u00e0y l\u1ec5 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1eddng ch\u01b0a g\u1eb7p ng\u00e0y t\u1ed1t th\u00ec trong ba th\u00e1ng sau \u0111\u00f3 ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0y n\u00e0o t\u1ed1t\u00a0 \u0111\u1ec3 tr\u1eeb ph\u1ee5c (\u0111\u1ed1t b\u1ecf tang ph\u1ee5c), g\u1ecdi l\u00e0 T\u1ebf \u0110\u00e0m. T\u1eeb ng\u00e0y n\u00e0y th\u00e2n nh\u00e2n b\u1ecf h\u1ebft tang ph\u1ee5c v\u00e0 coi nh\u01b0 \u0111\u00e3 m\u00e3n tang.<\/p>\n<p>Ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y kh\u00f4ng th\u1ea5y t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 m\u00e3n tang, ch\u1ec9 c\u00f3 v\u00e0i n\u01b0\u1edbc \u00c1 \u0111\u00f4ng t\u1ed5 ch\u1ee9c m\u00e0 th\u00f4i, nh\u01b0ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi C\u00f4ng gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 tang cho nh\u1eefng v\u1ecb ch\u1ee9c s\u1eafc ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00e0o ng\u00e0y gi\u00e1p 24 th\u00e1ng m\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y gi\u00e1p 36 th\u00e1ng! Kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1ec5 m\u00e3n tang ki\u1ec3u g\u00ec \u0111\u00e2y?<\/p>\n<p>Nhi\u1ec1u gia \u0111\u00ecnh C\u00f4ng gi\u00e1o khi ch\u01b0ng hoa qu\u1ea3 tr\u00ean b\u00e0n th\u1edd t\u1ed5 ti\u00ean \u00f4ng b\u00e0 cha m\u1eb9 theo c\u1ea3m t\u00ednh, c\u00f3 ngh\u0129a n\u01a1i n\u00e0o thu\u1eadn ti\u1ec7n l\u00e0 \u0111\u1eb7t kh\u00f4ng tu\u00e2n theo quy t\u1eafc \u201c\u0111\u00f4ng b\u00ecnh t\u00e2y qu\u1ea3\u201d. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u00fd lu\u1eadn: B\u00e0n th\u1edd c\u1ee7a nh\u00e0 t\u00f4i quay v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f4ng (ho\u1eb7c h\u01b0\u1edbng t\u00e2y) th\u00ec \u0111\u00f4ng, t\u00e2y l\u00e0 ch\u1ed7 n\u00e0o? \u0110\u00f4ng- T\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c g\u1ecdi kh\u00e1c c\u1ee7a T\u1ea3 &#8211; H\u1eefu. B\u1edfi v\u00ec theo quy \u0111\u1ecbnh: \u201c \u0110\u00f4ng vi t\u1ea3, T\u00e2y vi h\u1eefu\u201d( \u0110\u00f4ng l\u00e0 ph\u00eda tay tr\u00e1i, T\u00e2y l\u00e0 ph\u00eda tay m\u1eb7t). \u0110\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u00fang T\u1ea3 &#8211; H\u1eefu ta ph\u1ea3i \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi: T\u1ea3- H\u1eefu c\u1ee7a ai ho\u1eb7c c\u1ee7a c\u00e1i g\u00ec? Nh\u01b0 v\u1eady b\u00ecnh hoa \u0111\u1eb7t ph\u00eda t\u1ea3 c\u1ee7a b\u00e0n th\u1edd (ph\u00eda tay m\u1eb7t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng ngo\u00e0i nh\u00ecn v\u00e0o) v\u00e0\u00a0 m\u00e2m tr\u00e1i c\u00e2y \u1edf ph\u00eda h\u1eefu c\u1ee7a b\u00e0n th\u1edd.<\/p>\n<p>L\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u00f4i ra H\u00e0 N\u1ed9i v\u00e0 d\u1ef1 th\u00e1nh l\u1ec5 s\u00e1ng Ch\u00faa nh\u1eadt t\u1ea1i nh\u00e0 th\u1edd C\u1eeda B\u1eafc. C\u1ee9 \u0111inh ninh c\u00e1ch ng\u1ed3i nh\u01b0 \u1edf c\u00e1c gi\u00e1o x\u1ee9 mi\u1ec1n Nam n\u00ean t\u00f4i c\u1ee9 c\u1eafm c\u00fai \u0111i v\u00e0o ch\u1ed7 ng\u1ed3i nh\u01b0ng khi ng\u01b0\u1edbc l\u00ean to\u00e0n l\u00e0 gi\u1edbi n\u1eef, t\u00f4i ph\u1ea3i lui ra \u0111i sang ph\u00eda b\u00ean kia. Theo quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a trong n\u01a1i th\u1edd t\u1ef1 th\u00ec \u201cnam t\u1ea3 , n\u1eef h\u1eefu\u201d(nam \u0111\u1ee9ng b\u00ean tr\u00e1i, n\u1eef \u0111\u1ee9ng b\u00ean ph\u1ea3i v\u00e0 quy t\u1eafc n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u1eb7t ch\u1ebd trong c\u00e1c th\u00e1nh th\u1ea5t Cao \u0111\u00e0i). Ch\u1eafc c\u00f3 l\u1ebd nh\u00e0 th\u1edd C\u1eeda B\u1eafc ngh\u0129 r\u1eb1ng \u201cnam t\u1ea3, n\u1eef h\u1eefu\u201d l\u00e0 t\u00ednh theo ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng ng\u00f3 l\u00ean b\u00e0n th\u1edd n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 c\u00e1ch s\u1eafp x\u1ebfp nh\u01b0 v\u1eady, nh\u01b0ng k\u1ef3 th\u1ef1c \u201cnam t\u1ea3, n\u1eef h\u1eefu \u201c l\u00e0 t\u00ednh theo b\u00e0n th\u1edd. Theo l\u1ed1i suy ngh\u0129 nh\u01b0 nh\u00e0 th\u1edd C\u1eeda B\u1eafc n\u00ean m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 th\u1edd mi\u1ec1n B\u1eafc c\u00f3 c\u00e1ch s\u1eafp x\u1ebfp v\u1ecb tr\u00ed cho nam n\u1eef nh\u01b0 v\u1eady. Thay v\u00ec nam \u1edf v\u1ecb tr\u00ed b\u00ean t\u1ea3 b\u00e0n th\u1edd th\u00ec \u0111\u1ed5i sang b\u00ean h\u1eefu c\u1ee7a b\u00e0n th\u1edd. Ngay c\u1ea3 t\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ee9c Maria v\u00e0 th\u00e1nh Giuse c\u0169ng ho\u00e1n \u0111\u1ed5i v\u1ecb tr\u00ed nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>L\u00e2u nay c\u00e1c nh\u00e0 th\u1edd C\u00f4ng gi\u00e1o \u1edf Vi\u1ec7t Nam ch\u1ec9 d\u00f9ng chi\u00eang, tr\u1ed1ng m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00f9ng h\u1ed3ng chung. Nay \u0111\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 h\u1ed9i nh\u1eadp v\u0103n h\u00f3a n\u00ean c\u00f3 v\u00e0i nh\u00e0 th\u1edd s\u1eafm h\u1ed3ng chung \u0111\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng. Do s\u1eafm h\u1ed3ng chung \u0111\u00e3 \u0111\u00fac s\u1eb3n, tr\u00ean th\u00e2n h\u1ed3ng chung c\u00f3 nh\u1eefng ch\u1eef H\u00e1n nh\u01b0 : <em>\u201c Ph\u1eadt nh\u1eadt t\u0103ng huy\u201d<\/em> m\u00e0 kh\u00f4ng hay bi\u1ebft. Khi c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1t hi\u1ec7n d\u00f2ng ch\u1eef \u1ea5y\u00a0 th\u00ec \u201cv\u00e1n \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng thuy\u1ec1n\u201d.<\/p>\n<p>Hi\u1ec7n nay nhi\u1ec1u gi\u00e1o x\u1ee9 c\u00f3 g\u1ed1c g\u00e1c t\u1eeb Hu\u1ebf tr\u1edf ra B\u1eafc th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng l\u1ecdng \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc c\u00e1c v\u1ecb ch\u1ee9c s\u1eafc.Khi \u0111o\u00e0n r\u01b0\u1edbc v\u00e0o nh\u00e0 th\u1edd, c\u00f3 n\u01a1i th\u00ec c\u00f3 l\u1ecdng m\u00e0u v\u00e0ng h\u1ea7u th\u00e1nh gi\u00e1 \u0111i \u0111\u1ea7u \u0111o\u00e0n r\u01b0\u1edbc, c\u00f3 n\u01a1i th\u00ec kh\u00f4ng. Ri\u00eang ch\u1ee7 t\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c che l\u1ecdng m\u00e0u v\u00e0ng. N\u1ebfu x\u00e1c \u0111\u1ecbnh l\u00e0 h\u1ed9i nh\u1eadp v\u0103n h\u00f3a m\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng l\u1ecdng m\u00e0u v\u00e0ng cho ch\u1ee7 t\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cti\u1ebfm l\u1ea1m\u201d. M\u00e0u v\u00e0ng ch\u1ec9 d\u00f9ng cho th\u1ea7n th\u00e1nh v\u00e0 vua ch\u00faa m\u00e0 th\u00f4i. Th\u00e1ng 5 n\u0103m B\u00ednh Th\u00ecn (1916) vua Kh\u1ea3i \u0110\u1ecbnh <em>\u201cTh\u00e2n \u0111\u1ecbnh kh\u00f4i ph\u1ee5c \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m v\u1ec1 m\u00e0u v\u00e0ng( m\u00e0u ch\u00ednh ho\u00e0ng l\u00e0 m\u00e0u \u00e1o ng\u1ef1 d\u1ee5ng, g\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u00e2n d\u00e2n c\u00f3 k\u1ebb tr\u00e1i l\u1ec7nh c\u1ea5m l\u1ea1m d\u1ee5ng, n\u00ean th\u00e2n \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i)\u201d<\/em> (Qu\u1ed1c s\u1eed qu\u00e1n tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n, <em>\u0110\u1ea1i Nam th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00ednh bi\u00ean \u0111\u1ec7 th\u1ea5t k\u1ef7<\/em>[ Cao T\u1ef1 Thanh d\u1ecbch],Nxb V\u0103n h\u00f3a- V\u0103n ngh\u1ec7, trg 85).<\/p>\n<p>Th\u1ea7n th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c chia l\u00e0m ba b\u1eadc: Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb3ng th\u1ea7n, Trung \u0111\u1eb3ng th\u1ea7n, H\u1ea1 \u0111\u1eb3ng th\u1ea7n cho n\u00ean vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng l\u1ecdng cho th\u1ea7n th\u00e1nh c\u0169ng tu\u00e2n theo \u0111\u1eb3ng tr\u1eadt. B\u1ed1n g\u00f3c long \u0111\u00ecnh (ng\u00f4i \u0111\u00ecnh thu nh\u1ecf d\u00f9ng \u0111\u1ec3 khi\u00eang \u0111i nghinh s\u1eafc v\u00e0 h\u1ed3i s\u1eafc) c\u00f3 4 l\u1ecdng v\u00e0ng ch\u00f3p th\u1ebfp v\u00e0ng, m\u1ed7i l\u1ecdng c\u00f3 20 b\u00f4ng b\u00e8o ( ch\u00f9m tua r\u1ee7 xu\u1ed1ng chung quanh v\u00e0nh l\u1ecdng) n\u1ebfu l\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb3ng th\u1ea7n; Trung \u0111\u1eb3ng th\u1ea7n d\u00f9ng 4 l\u1ecdng v\u00e0ng, m\u1ed7i l\u1ecdng c\u00f3 16 b\u00f4ng b\u00e8o; H\u1ea1 \u0111\u1eb3ng th\u1ea7n d\u00f9ng 4 l\u1ecdng v\u00e0ng, m\u1ed7i l\u1ecdng c\u00f3 12 b\u00f4ng b\u00e8o( Hu\u1ef3nh Ng\u1ecdc Tr\u1ea3ng&amp; Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc T\u01b0\u1eddng, <em>\u0110\u00ecnh Nam b\u1ed9 x\u01b0a&amp; nay<\/em>, Nxb \u0110\u1ed3ng Nai, trg 204) Ri\u00eang vi\u1ec7c d\u00f9ng l\u1ecdng c\u0169ng ph\u00e2n chia \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p \u0111\u1ec3 khi nh\u00ecn v\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t , ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u201cc\u00e1 m\u00e8 m\u1ed9t l\u1ee9a\u201d.<\/p>\n<p>Theo l\u1eddi k\u1ec3 l\u1ea1i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn tu\u1ed5i trong gi\u00e1o x\u1ee9 C\u00e2y V\u00f4ng th\u00ec tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1954, \u00f4ng b\u00e1c ru\u1ed9t c\u1ee7a t\u00f4i sinh n\u0103m 1912 chuy\u00ean c\u1ea7m l\u1ecdng v\u00e0ng h\u1ea7u th\u00e1nh gi\u00e1. B\u00e1c t\u00f4i m\u1eb7c \u00e1o d\u00e0i \u0111en, qu\u1ea7n b\u00e0 ba tr\u1eafng, \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed9i kh\u0103n \u0111\u00f3ng. Trong t\u1eadp III\u00a0 \u0110\u1ecba ph\u1eadn Qui Nh\u01a1n k\u1ef7 y\u1ebfu b\u1ea3n th\u1ea3o c\u1ee7a linh m\u1ee5c Ph\u00ea r\u00f4 Hu\u1ef3nh Kim L\u0103ng ( 30\/09\/1919 \u2013 17\/06\/2008) k\u1ec3 l\u1ea1i phi\u00ean ch\u1ea7u l\u01b0\u1ee3t t\u1ea1i \u0111\u1ecba s\u1edf Nam B\u00ecnh , qu\u00ea c\u1ee7a linh m\u1ee5c l\u00fac linh m\u1ee5c c\u00f2n nh\u1ecf: <em>\u201c Phi\u00ean ch\u1ea7u kh\u1edfi s\u1ef1 b\u1eb1ng m\u1ed9t \u0111\u00e1m r\u01b0\u1edbc (procession): d\u1eabn \u0111\u1ea7u l\u00e0 Th\u00e1nh gi\u00e1 \u0111\u00e8n h\u1ea7u. \u00d4ng c\u00e2u h\u1ecd c\u1ea7m Th\u00e1nh gi\u00e1, v\u1eadn \u00e1o th\u1ee5ng xanh, \u0111i d\u01b0\u1edbi hai hay b\u1ed1n l\u1ecdng v\u00e0ng, th\u00eau th\u1eadt \u0111\u1eb9p. Theo sau l\u00e0 m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m h\u00e8o tua\u201d<\/em>. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y l\u1ec5 M\u00ecnh Th\u00e1nh Ch\u00faa c\u00f3 ki\u1ec7u M\u00ecnh Th\u00e1nh Ch\u00faa: <em>\u201c Cha s\u1edf c\u1ea7m h\u00e0o quang \u0111i d\u01b0\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng du, c\u00f3 b\u1ed1n \u00f4ng ch\u1ee9c vi\u1ec7c , m\u1ed7i h\u1ecd m\u1ed9t \u00f4ng <\/em>(4 h\u1ecd nh\u00e1nh c\u1ee7a \u0111\u1ecba s\u1edf Nam B\u00ecnh- TG)<em>. B\u1ed1n \u00f4ng ch\u1ee9c vi\u1ec7c khi\u00eang ph\u01b0\u01a1ng du (ki\u1ec7u M\u00ecnh Th\u00e1nh Ch\u00faa) m\u1eb7c \u00e1o r\u1ed9ng xanh, \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed9i kh\u0103n \u0111\u00f3ng, l\u01b0ng th\u1eaft \u0111ai. Kh\u1edfi \u0111\u1ea7u \u0111o\u00e0n ki\u1ec7u l\u00e0 Th\u00e1nh gi\u00e1 \u0111\u00e8n h\u1ea7u, \u00f4ng c\u00e2u h\u00e0ng huy\u1ec7n c\u1ea7m th\u00e1nh gi\u00e1, m\u1eb7c \u00e1o th\u1ee5ng xanh, \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed9i kh\u0103n \u0111\u00f3ng, ch\u00e2n \u0111i gi\u00e0y h\u1ea1 (babouche), c\u00f3 hai l\u1ecdng v\u00e0ng h\u1ea7u th\u00e1nh gi\u00e1. Ti\u1ebfp theo th\u00e1nh gi\u00e1 l\u00e0 c\u00e1c \u0111o\u00e0n ca vi\u00ean(t\u00f4ng \u0111\u1ed3) c\u1ee7a 4 h\u1ecd l\u1edbn, c\u00f9ng<\/em> <em>v\u1edbi nh\u1eefng nh\u1ea1c c\u00f4ng c\u1ee7a m\u1ed7i h\u1ecd v\u1edbi k\u00e8n, \u0111\u00e0n. Hai b\u00ean \u0111o\u00e0n t\u00f4ng \u0111\u1ed3 c\u1ee7a m\u1ed7i h\u1ecd l\u00e0 tr\u1ed1ng ch\u1ea7u v\u00e0 chi\u00eang c\u1ee7a h\u1ecd \u1ea5y, c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m c\u1edd c\u00e1n cao. Sau c\u00e1c \u0111o\u00e0n ca vi\u00ean v\u00e0 tr\u01b0\u1edbc ph\u01b0\u01a1ng du l\u00e0 \u0111o\u00e0n x\u00f4ng h\u01b0\u01a1ng g\u1ed3m 12 thanh ni\u00ean v\u00e0 12 em thi\u1ebfu n\u1eef tung hoa. C\u00e1c ch\u1ee9c vi\u1ec7c c\u00e1c h\u1ecd th\u00ec theo h\u1ea7u hai b\u00ean ki\u1ec7u M\u00ecnh Th\u00e1nh Ch\u00faa. Bao nhi\u00eau t\u00e0ng v\u00e0 l\u1ecdng \u0111\u1ec1u h\u1ea7u hai b\u00ean ki\u1ec7u M\u00ecnh Th\u00e1nh Ch\u00faa, tr\u1eeb hai l\u1ecdng h\u1ea7u Th\u00e1nh gi\u00e1. C\u00e1c ch\u1ee9c vi\u1ec7c \u0111\u1ed9i kh\u0103n \u0111\u00f3ng, \u00e1o d\u00e0i m\u00e0u xanh hay m\u00e0u \u0111en, mang gi\u00e0y h\u1ea1. C\u00f2n gi\u00e1o h\u1eefu theo ki\u1ec7u th\u00ec \u0111i sau ki\u1ec7u. Ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c ca vi\u00ean h\u00e1t, k\u1ebf ti\u1ebfp nhau t\u1eebng h\u1ecd. Sau ki\u1ec7u gi\u00e1o h\u1eefu \u0111\u1ecdc kinh, nh\u1eefng kinh k\u00ednh M\u00ecnh Th\u00e1nh Ch\u00faa. Tr\u01b0\u1edbc ph\u01b0\u01a1ng du \u0111o\u00e0n h\u01b0\u01a1ng hoa th\u1ec9nh tho\u1ea3ng nghe hi\u1ec7u th\u00ec d\u1eebng l\u1ea1i \u0111\u1ec3 x\u00f4ng h\u01b0\u01a1ng v\u00e0 tung hoa l\u00ean tr\u01b0\u1edbc M\u00ecnh Th\u00e1nh Ch\u00faa. Trong khi r\u01b0\u1edbc ki\u1ec7u th\u00ec kh\u00f4ng d\u1ee9t ti\u1ebfng chi\u00eang ti\u1ebfng tr\u1ed1ng c\u1ee7a b\u1ed1n chi\u00eang v\u00e0 b\u1ed1n tr\u1ed1ng ch\u1ea7u\u201d<\/em> (trang 15;16 b\u1ea3n th\u1ea3o \u0111\u00e1nh m\u00e1y)<\/p>\n<p>Tr\u00ean \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng l\u1ecdng c\u1ee7a th\u1ebf h\u1ec7 \u00f4ng cha ch\u00fang ta v\u00e0o n\u1eeda \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX. Hi\u1ec7n nay vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng l\u1ecdng kh\u00f4ng tu\u00e2n theo m\u1ed9t quy t\u1eafc n\u00e0o c\u1ea3. C\u00f3 n\u01a1i th\u00ec l\u1ecdng ch\u1ec9 d\u00f9ng cho ch\u1ee7 t\u1ebf m\u00e0 th\u00f4i, c\u00f3 n\u01a1i th\u00ec th\u00e1nh gi\u00e1 v\u00e0 ch\u1ee7 t\u1ebf \u0111\u1ec1u d\u00f9ng l\u1ecdng m\u00e0u s\u1eafc nh\u01b0 nhau, c\u00f3 n\u01a1i Th\u00e1nh gi\u00e1 th\u00ec che l\u1ecdng \u0111\u1ecf c\u00f2n ch\u1ee7 t\u1ebf th\u00ec l\u1ecdng v\u00e0ng, c\u00f3 n\u01a1i ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m l\u1ecdng l\u1ea1i m\u1eb7c \u00e1o d\u00e0i m\u00e0u v\u00e0ng, \u0111\u1ed9i kh\u0103n \u0111\u00f3ng m\u00e0u v\u00e0ng c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m Th\u00e1nh gi\u00e1 l\u1ea1i m\u1eb7c \u00e1o d\u00e0i xanh, \u0111\u1ed9i kh\u0103n \u0111\u00f3ng xanh! C\u00f3 n\u01a1i ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m l\u1ecdng h\u1ea7u l\u1ea1i m\u1eb7c complet th\u1eaft c\u00e0 v\u1ea1t , tr\u00f4ng v\u00e0o \u201cT\u00e2y ch\u1eb3ng ra T\u00e2y, Ta ch\u1eb3ng ra Ta\u201d.<\/p>\n<p>Trong nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y ca \u0111o\u00e0n c\u1ee7a nhi\u1ec1u nh\u00e0 th\u1edd th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n trang ph\u1ee5c \u201cT\u00e2y ch\u1eb3ng ra T\u00e2y, Ta ch\u1eb3ng ra Ta\u201d. G\u1ecdi l\u00e0 h\u1ed9i nh\u1eadp v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam m\u00e0 c\u00e1c ca vi\u00ean c\u1ee7a ca \u0111o\u00e0n l\u1ea1i m\u1eb7c tr\u00ean ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t chi\u1ebfc \u00e1o ch\u00f9ng (do kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u00ean g\u1ecdi chi\u1ebfc \u00e1o \u1ea5y n\u00ean t\u00f4i t\u1ea1m g\u1ecdi l\u00e0 \u00e1o ch\u00f9ng) kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00fat g\u00ec h\u1ed3n d\u00e2n t\u1ed9c c\u1ea3!<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1975, \u1edf mi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t Nam, c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n c\u00f3 m\u1ed9t nghi th\u1ee9c ph\u1ee5ng v\u1ee5 C\u00f4ng gi\u00e1o mang s\u1eafc th\u00e1i Vi\u1ec7t Nam. Nghi th\u1ee9c ph\u1ee5ng v\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eed nghi\u1ec7m v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y tr\u00ean b\u00e1o Ph\u1ee5ng v\u1ee5. \u0110\u1ee9c H\u1ed3ng y F.X Nguy\u1ec5n V\u0103n Thu\u1eadn khi \u1ea5y l\u00e0 Gi\u00e1m m\u1ee5c \u0111\u1ecba ph\u1eadn Nha Trang c\u00f3 nh\u1eadn x\u00e9t v\u1ec1 nghi th\u1ee9c ph\u1ee5ng v\u1ee5 \u1ea5y: \u201c <em>Ch\u1ee7 t\u1ebf m\u1eb7c \u00e1o th\u1ee5ng, \u0111\u1ed9i m\u0169 c\u00e1nh chu\u1ed3n v\u00e0 ph\u1ee7 ph\u1ee5c tr\u01b0\u1edbc b\u00e0n th\u1edd th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ed3i, c\u00f2n th\u1ea7y ph\u00f3 t\u1ebf m\u00e0 m\u1eb7c \u00e1o d\u00e0i \u0111en, th\u1eaft l\u01b0ng \u0111\u1ecf th\u00ec\u2026kh\u00f4i h\u00e0i qu\u00e1. \u0110\u00f3 l\u00e0 y ph\u1ee5c c\u1ee7a th\u1eb1ng l\u00ednh l\u1ec7. L\u00ednh l\u1ec7 trong dinh c\u00e1c quan ng\u00e0y x\u01b0a l\u00e0 d\u00e2n \u0111i\u1ebfu \u0111\u00f3m\u2026Ph\u1ea3i nghi\u00ean c\u1ee9u cho th\u1eadt s\u00e2u m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c. Ph\u1ea3i c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a c\u00e1c chuy\u00ean gia m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c. Tr\u1edf v\u1ec1 v\u1edbi v\u0103n h\u00f3a d\u00e2n t\u1ed9c m\u00e0 thi\u1ebfu nghi\u00ean c\u1ee9u s\u00e2u s\u1eafc th\u00ec\u2026\u201d<\/em>.Gi\u00e1m m\u1ee5c Nha Trang \u0111\u00e3 b\u1ecf l\u1eedng sau ch\u1eef <em>\u201cth\u00ec\u201d<\/em> v\u00e0\u00a0 linh m\u1ee5c Ng\u00f4 Ph\u00fac H\u1eadu \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1n v\u00e0o ch\u1ed7 tr\u1ed1ng cho \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 \u00fd ngh\u0129a <em>\u201cth\u00ec l\u00e0 nh\u1eadp nh\u1eb1ng v\u0103n h\u00f3a\u201d<\/em> (<em>Tr\u00edch l\u1ea1i t\u1eeb b\u00e0i vi\u1ebft H\u1ed9i nh\u1eadp v\u0103n h\u00f3a \u2013 Nh\u1eadt k\u00fd truy\u1ec1n gi\u00e1o c\u1ee7a linh m\u1ee5c Ng\u00f4 Ph\u00fac H\u1eadu \u0111\u0103ng tr\u00ean Tu\u1ea7n b\u00e1o C\u00f4ng gi\u00e1o v\u00e0 D\u00e2n t\u1ed9c th\u1ee9 ba ng\u00e0y 07\/07\/2015)<\/em><\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 h\u1ed9i nh\u1eadp v\u0103n h\u00f3a c\u00f3 quy c\u1ee7 c\u1ea7n <em>\u201cph\u1ea3i nghi\u00ean c\u1ee9u cho th\u1eadt s\u00e2u\u201d<\/em>, <em>\u201cPh\u1ea3i c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a c\u00e1c chuy\u00ean gia\u201d<\/em> ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u1ed9i nh\u1eadp m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00f9y th\u00edch kh\u00f4ng c\u00f3 b\u00e0i b\u1ea3n n\u00e0o c\u1ea3 th\u00ec th\u00e0nh ra <em>\u201cnh\u1eadp nh\u1eb1ng v\u0103n h\u00f3a\u201d.<\/em><\/p>\n<p><em>Nguy\u1ec5n V\u0103n Ngh\u1ec7 (GX C\u00e2y V\u00f4ng \u2013 Nhatrang)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>CHUY\u1ec6N H\u1ed8I NH\u1eacP V\u0102N H\u00d3A ______________________________ V\u00ec sao ng\u01b0\u1eddi C\u00f4ng gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam l\u1ea1i ph\u1ea3i \u201cH\u1ed9i nh\u1eadp v\u0103n h\u00f3a\u201d? Trong v\u00e0i th\u1eadp ni\u00ean tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y trong Gi\u00e1o h\u1ed9i C\u00f4ng gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam th\u01b0\u1eddng nghe c\u1ee5m t\u1eeb \u201c H\u1ed9i nh\u1eadp v\u0103n h\u00f3a\u201d. T\u1ea1i sao ng\u01b0\u1eddi C\u00f4ng gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam l\u1ea1i ph\u1ea3i h\u1ed9i nh\u1eadp v\u0103n h\u00f3a &#8230; <a title=\"Chuy\u1ec7n H\u1ed9i nh\u1eadp v\u0103n h\u00f3a (Nguy\u1ec5n V\u0103n Ngh\u1ec7 sb74)\" class=\"read-more\" href=\"http:\/\/saobiennhatrang.net\/?p=3823\" aria-label=\"More on Chuy\u1ec7n H\u1ed9i nh\u1eadp v\u0103n h\u00f3a (Nguy\u1ec5n V\u0103n Ngh\u1ec7 sb74)\">Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[74],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3823"}],"collection":[{"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3823"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3823\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3824,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3823\/revisions\/3824"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3823"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3823"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3823"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}