{"id":3836,"date":"2015-10-28T05:49:07","date_gmt":"2015-10-28T12:49:07","guid":{"rendered":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/?p=3836"},"modified":"2015-10-28T05:49:07","modified_gmt":"2015-10-28T12:49:07","slug":"ten-goi-cua-mot-vai-giao-xu-o-khanh-hoa-nguyen-van-nghe-sb74","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/?p=3836","title":{"rendered":"T\u00ean g\u1ecdi c\u1ee7a m\u1ed9t v\u00e0i Gi\u00e1o x\u1ee9 \u1edf Kh\u00e1nh H\u00f2a (Nguy\u1ec5n V\u0103n Ngh\u1ec7 sb74)"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #800000;\"><strong>T\u00caN G\u1eccI C\u1ee6A M\u1ed8T V\u00c0I GI\u00c1O X\u1ee8 <\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #800000;\"><strong>\u1ede KH\u00c1NH H\u00d2A<\/strong><\/span><\/p>\n<p>_____________________<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y d\u01b0\u1edbi th\u1eddi linh m\u1ee5c Benedicto Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Ph\u00fa l\u00e0m linh m\u1ee5c qu\u1ea3n x\u1ee9 gi\u00e1o x\u1ee9 C\u00e2y V\u00f4ng, linh m\u1ee5c v\u1eabn duy tr\u00ec c\u00e1ch g\u1ecdi v\u00e0 ph\u00e2n chia khu v\u1ef1c trong gi\u00e1o x\u1ee9 \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb th\u1eddi linh m\u1ee5c Gioan Ph\u00f9ng V\u0103n Nh\u01b0 v\u00e0 linh m\u1ee5c Vincente L\u00ea C\u00f4ng Kh\u01b0\u01a1ng : gi\u00e1o x\u1ee9 chia th\u00e0nh b\u1ed1n khu v\u1ef1c, g\u1ecdi t\u1eaft l\u00e0 \u201cKhu\u201d. \u0110\u00f3 l\u00e0 khu Ph\u00ea r\u00f4; khu Phao l\u00f4; khu \u0110\u1ee9c M\u1eb9 H\u1eb1ng C\u1ee9u Gi\u00fap; khu Fatima.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn th\u1eddi linh m\u1ee5c Augustino Mai H\u1ee9a b\u1ecf c\u00e1i t\u1eeb \u201cKhu\u201d v\u00ec theo linh m\u1ee5c c\u00e1i t\u1eeb \u201cKhu\u201d nghe kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thanh nh\u00e3 cho l\u1eafm ( V\u00ed d\u1ee5 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecfi: Anh \u1edf khu n\u00e0o? Thay v\u00ec tr\u1ea3 l\u1eddi: T\u00f4i \u1edf khu Ph\u00ea r\u00f4 ho\u1eb7c khu Phao l\u00f4 th\u00ec h\u1ecd l\u1ea1i n\u00f3i t\u1eaft: T\u00f4i \u1edf trong khu \u00f4ng A ho\u1eb7c trong khu \u00f4ng B [do \u00f4ng A ho\u1eb7c \u00f4ng B l\u00e0m tr\u01b0\u1edfng khu])n\u00ean \u0111\u1ed5i \u201cKhu\u201d th\u00e0nh \u201cGi\u00e1o h\u1ecd\u201d. \u1ede gi\u00e1o x\u1ee9 \u00a0\u0110\u1ed3ng H\u1ed9 kh\u00f4ng g\u1ecdi l\u00e0 \u201cKhu\u201d c\u0169ng kh\u00f4ng g\u1ecdi \u201cGi\u00e1o h\u1ecd\u201d m\u00e0 \u00a0g\u1ecdi l\u00e0 \u201cKhu gi\u00e1o A; Khu gi\u00e1o B\u2026\u201d<\/p>\n<p>C\u00e1i t\u1eeb \u201cKhu gi\u00e1o\u201d nghe h\u01a1i khi\u00ean c\u01b0\u1ee1ng, b\u1edfi v\u00ec trong t\u1eeb ng\u1eef gi\u00e1o h\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam s\u1eed d\u1ee5ng th\u00ec t\u1eeb \u201cgi\u00e1o\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t l\u00ean ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc nh\u01b0: gi\u00e1o t\u1ec9nh, gi\u00e1o khu, gi\u00e1o ph\u1eadn, gi\u00e1o h\u1ea1t, gi\u00e1o x\u1ee9, gi\u00e1o h\u1ecd, gi\u00e1o \u0111i\u1ec3m&#8230; Gi\u00e1o h\u1ecd l\u00e0 c\u00e1ch g\u1ecdi n\u1eeda H\u00e1n, n\u1eeda n\u00f4m, t\u1ee9c l\u00e0 h\u1ecd \u0111\u1ea1o. Ch\u1eb3ng l\u1ebd trong gi\u00e1o x\u1ee9 C\u00e2y V\u00f4ng c\u00f3 b\u1ed1n \u201cH\u1ecd \u0111\u1ea1o\u201d( Gi\u00e1o h\u1ecd). Gi\u00e1o x\u1ee9 l\u00e0 g\u1ecdi theo \u00e2m H\u00e1n \u2013 Vi\u1ec7t. G\u1ecdi theo c\u00e1ch n\u00f4m na l\u00e0 \u201c X\u1ee9 \u0111\u1ea1o\u201d, \u201cH\u1ecd \u0111\u1ea1o\u201d. Th\u1ebf h\u1ec7 c\u1ee7a cha m\u1eb9 t\u00f4i kh\u00f4ng s\u1eed d\u1ee5ng t\u1eeb \u201cGi\u00e1o x\u1ee9\u201d m\u00e0 ch\u1ec9 g\u1ecdi l\u00e0 \u201c h\u1ecd C\u00e2y V\u00f4ng\u201d ho\u1eb7c \u201cx\u1ee9 C\u00e2y V\u00f4ng\u201d m\u00e0 th\u00f4i. N\u1ebfu g\u1ecdi \u0111\u00fang theo v\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a Gi\u00e1o h\u1ed9i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0 \u201c\u0110\u1ecba s\u1edf C\u00e2y V\u00f4ng\u201d (Hi\u1ec7n nay c\u1ed5ng v\u00e0o nh\u00e0 th\u1edd Tr\u00e0 Ki\u1ec7u v\u1eabn c\u00f2n b\u1ed1n ch\u1eef \u201c\u0110\u1ecba s\u1edf Tr\u00e0 Ki\u1ec7u\u201d). H\u1ecd th\u00ec c\u00f3 \u201cH\u1ecd ch\u00e1nh\u201d v\u00e0 \u201cH\u1ecd l\u1ebb\u201d (c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 \u201cH\u1ecd nh\u00e1nh\u201d). H\u1ecd ch\u00e1nh c\u00f3 nhi\u1ec1u h\u1ecd nh\u00e1nh. Tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1943 h\u1ecd H\u00e0 D\u1eeba c\u00f3 nhi\u1ec1u h\u1ecd nh\u00e1nh nh\u01b0 : C\u00e2y V\u00f4ng, \u0110\u1ed3ng D\u01b0a (\u0110\u1ea1i \u0110i\u1ec1n), \u0110\u1ed3ng D\u00e0i, C\u01b0 Th\u1ea1nh\u2026 Cha ph\u00f3 c\u1ee7a h\u1ecd ch\u00e1nh t\u1edbi \u1edf lu\u00f4n t\u1ea1i m\u1ed9t h\u1ecd nh\u00e1nh g\u1ecdi l\u00e0 \u201cCha ph\u00f3 bi\u1ec7t l\u1eadp\u201d. \u0110\u1ea7u n\u0103m 1943 h\u1ecd nh\u00e1nh C\u00e2y V\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1ch ra kh\u1ecfi h\u1ecd ch\u00e1nh H\u00e0 D\u1eeba \u0111\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh h\u1ecd ch\u00e1nh v\u1edbi linh m\u1ee5c ti\u00ean kh\u1edfi l\u00e0 linh m\u1ee5c Ant\u00f4n Ph\u1ea1m C\u1ea3nh Ch\u1ea9m qu\u00ea Tr\u00e0 Ki\u1ec7u. H\u1ecd \u0110\u1ed3ng D\u01b0a (\u0110\u1ea1i \u0110i\u1ec1n) tr\u1edf th\u00e0nh h\u1ecd nh\u00e1nh c\u1ee7a h\u1ecd C\u00e2y V\u00f4ng.<\/p>\n<p>Hi\u1ec7n nay l\u00e0 th\u1eddi \u0111\u1ea1i th\u00f4ng tin to\u00e0n c\u1ea7u, t\u1ea1i sao ch\u00fang ta kh\u00f4ng quy \u0111\u1ecbnh th\u1ed1ng nh\u1ea5t t\u00ean g\u1ecdi c\u00e1c khu v\u1ef1c trong gi\u00e1o x\u1ee9. C\u0169ng c\u00f9ng m\u1ed9t gi\u00e1o ph\u1eadn n\u01a1i th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 \u201cGi\u00e1o h\u1ecd\u201d, n\u01a1i th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 \u201cKhu gi\u00e1o\u201d!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0 Gi\u00e1o x\u1ee9 H\u00f2a Thanh (\u0110\u00e1 B\u00e0n)<\/strong><\/p>\n<p>V\u00e0o l\u00fac 16 gi\u1edd ng\u00e0y 19\/07\/2015 anh Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Nh\u1ecb l\u1edbp Sao Bi\u1ec3n 1958 t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 t\u1ea1 \u01a1n m\u1eebng th\u1ecd th\u1ea5t tu\u1ea7n (70) t\u1ea1i nh\u00e0 th\u1edd gi\u00e1o x\u1ee9 H\u00f2a Thanh, t\u00f4i c\u00f9ng m\u1ed9t s\u1ed1 anh Sao Bi\u1ec3n l\u1edbp l\u1edbn ra tham d\u1ef1. L\u00e2u nay t\u00f4i \u0111\u1ebfn nh\u00e0 anh Nh\u1ecb nhi\u1ec1u l\u1ea7n nh\u01b0ng ch\u01b0a bao gi\u1edd \u0111\u1ebfn nh\u00e0 th\u1edd H\u00f2a Thanh. L\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ebfn nh\u00e0 th\u1edd H\u00f2a Thanh nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn trong d\u1ecbp \u201cc\u1eedu h\u1ea1n ph\u00f9ng cam v\u00f5\u201d(xe ra \u0111\u1ebfn Ph\u00fa H\u1eefu th\u00ec tr\u1eddi m\u01b0a r\u1ec9 r\u1ea3 k\u00e9o d\u00e0i cho \u0111\u1ebfn khi anh em d\u1ef1 ti\u1ec7c xong v\u1ec1 \u0111\u1ebfn Nha Trang tr\u1eddi v\u1eabn c\u00f2n m\u01b0a). T\u1eeb ti\u1ec1n \u0111\u01b0\u1eddng nh\u00e0 th\u1edd t\u00f4i nh\u00ecn bao qu\u00e1t v\u00e0 n\u00f3i v\u1edbi anh em l\u00e0 trong \u0111\u1ecba ph\u1eadn Nha Trang kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u00e0 th\u1edd n\u00e0o c\u00f3 th\u1ebf \u0111\u1ea5t \u0111\u1eb9p nh\u01b0 nh\u00e0 th\u1edd H\u00f2a Thanh: l\u01b0ng t\u1ef1a v\u00e0o n\u00fai nh\u00ecn ra c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng bao la. N\u1ebfu gi\u00e1o x\u1ee9 \u0111\u1ed3i d\u00e0o ng\u00e2n qu\u1ef9 th\u00ec n\u00ean mua ng\u1ecdn \u0111\u1ed3i k\u1ebf sau l\u01b0ng nh\u00e0 th\u1edd \u0111\u1ec3 sau n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u1ed3i \u0110\u1ee9c M\u1eb9 ho\u1eb7c \u0111\u1ed3i Th\u00e1nh Gi\u00e1 th\u00ec r\u1ea5t \u0111\u1eb9p.<\/p>\n<p>Trong l\u00fac ti\u1ec7c t\u00f9ng , t\u00f4i c\u00f3 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb v\u1edbi linh m\u1ee5c Ph\u00ea r\u00f4 Tr\u1ea7n Anh Ph\u00fa, qu\u1ea3n x\u1ee9 H\u00f2a Thanh: Sao cha kh\u00f4ng xin \u0111\u1ed5i t\u00ean gi\u00e1o x\u1ee9 th\u00e0nh H\u00f2a Hu\u1ef3nh \u0111\u1ec3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u1ebfn h\u01a1n l\u00e0 H\u00f2a Thanh?\u00a0 T\u00ean H\u00f2a Thanh : \u201cR\u1eb1ng hay th\u00ec th\u1eadt l\u00e0 hay\/ Nghe qua ch\u1eb3ng bi\u1ebft x\u1ee9 n\u00e0y \u1edf \u0111\u00e2u?\u201d.\u0110\u00fang y nh\u01b0 v\u1eady, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi trong Gi\u00e1o ph\u1eadn Nha Trang khi n\u00f3i \u0111\u1ebfn gi\u00e1o x\u1ee9 H\u00f2a Thanh th\u00ec h\u1ecd ng\u01a1 ng\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u1ecbnh v\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1o x\u1ee9 H\u00f2a Thanh \u1edf \u0111\u00e2u! T\u00ean H\u00f2a Hu\u1ef3nh ph\u00e1t \u00e2m theo ti\u1ebfng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0 \u201cQu\u00e0 Qu\u1ef3nh\u201d. C\u00f2n khi phi\u00ean \u00e2m t\u1eeb H\u00e1n sang Vi\u1ec7t n\u1ebfu kh\u00f4ng hi\u1ec3u ng\u00f4n ng\u1eef v\u00f9ng mi\u1ec1n s\u1ebd phi\u00ean \u00e2m l\u00e0 H\u00f2a Ho\u00e0ng (ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0110\u00e0ng Trong c\u1eed t\u00ean Ho\u00e0ng v\u00e0 \u0111\u1ecdc l\u00e0 Hu\u1ef3nh)<\/p>\n<p>\u0110\u1ecba danh H\u00f2a Hu\u1ef3nh \u0111\u00e3 c\u00f3 tr\u00ean 209 n\u0103m. H\u00f2a Hu\u1ef3nh l\u00e0 m\u1ed9t trong ch\u00edn d\u1ecbch tr\u1ea1m tr\u00ean \u0111\u1ea5t Kh\u00e1nh H\u00f2a d\u01b0\u1edbi th\u1eddi nh\u00e0 Nguy\u1ec5n. Ng\u00e0y x\u01b0a tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng thi\u00ean l\u00fd B\u1eafc Nam c\u1ee9 c\u00e1ch nhau kho\u1ea3ng h\u01a1n 20 c\u00e2y s\u1ed1 th\u00ec \u0111\u1eb7t m\u1ed9t D\u1ecbch tr\u1ea1m. D\u1ecbch tr\u1ea1m l\u00e0 \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n c\u00f4ng v\u0103n ho\u1eb7c \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc c\u00e1c quan \u0111i c\u00f4ng c\u00e1n t\u1eeb d\u1ecbch tr\u1ea1m n\u00e0y qua d\u1ecbch tr\u1ea1m n\u1ecd. Th\u00e1ng 2 n\u0103m Canh Th\u00e2n(1800) \u0111\u1eb7t phu tr\u1ea1m \u1edf dinh B\u00ecnh Khang (dinh B\u00ecnh Khang, n\u0103m 1803 \u0111\u1ed5i th\u00e0nh dinh B\u00ecnh H\u00f2a, n\u0103m 1808 \u0111\u1ed5i l\u00e0m tr\u1ea5n B\u00ecnh H\u00f2a, n\u0103m 1832 \u0111\u1ed5i th\u00e0nh t\u1ec9nh Kh\u00e1nh H\u00f2a) . Dinh B\u00ecnh Khang c\u00f3 9 d\u1ecbch tr\u1ea1m t\u00ednh t\u1eeb Nam ra B\u1eafc l\u00e0 Du Qu\u00e2n, Da Kh\u00ea, \u0110\u1ea1i An, Ph\u00fa M\u1ef9, Sa Qu\u00e1n, To\u00e0n Th\u1ea1nh, T\u1ef1 Qu\u00e1n, T\u00f4 H\u00e0 , Ch\u1eed Ch\u00e2u ( Qu\u1ed1c s\u1eed qu\u00e1n tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n, <em>\u0110\u1ea1i Nam th\u1ef1c l\u1ee5c t\u1eadp 1<\/em>, Nxb Gi\u00e1o d\u1ee5c, trg 407).<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1806 vua Gia Long quy \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i t\u00ean c\u00e1c d\u1ecbch tr\u1ea1m, dinh B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh th\u00ec c\u00f3 ch\u1eef B\u00ecnh \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc, dinh Ph\u00fa Y\u00ean th\u00ec c\u00f3 ch\u1eef Ph\u00fa \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc, dinh B\u00ecnh Thu\u1eadn th\u00ec c\u00f3 ch\u1eef Thu\u1eadn \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc, dinh B\u00ecnh H\u00f2a c\u00f3 ch\u1eef H\u00f2a \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc. Ch\u00edn tr\u1ea1m c\u1ee7a dinh B\u00ecnh H\u00f2a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i t\u00ean (t\u00ednh t\u1eeb Nam ra B\u1eafc): H\u00f2a Qu\u00e2n, H\u00f2a Do, H\u00f2a T\u00e2n, H\u00f2a Th\u1ea1nh, H\u00f2a C\u00e1t, H\u00f2a M\u1ef9, H\u00f2a Hu\u1ef3nh, H\u00f2a L\u00e3ng, H\u00f2a M\u00e3. Tr\u1ea1m n\u1eb1m gi\u1eefa ranh gi\u1edbi c\u1ee7a hai dinh th\u00ec l\u1ea5y t\u00ean c\u1ee7a hai dinh gh\u00e9p l\u1ea1i. Gi\u1eefa B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh v\u00e0 Ph\u00fa Y\u00ean l\u00e0 d\u1ecbch tr\u1ea1m B\u00ecnh Ph\u00fa, gi\u1eefa B\u00ecnh H\u00f2a v\u00e0 B\u00ecnh Thu\u1eadn (th\u1eddi \u1ea5y Ninh Thu\u1eadn ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ee7 c\u1ee7a B\u00ecnh Thu\u1eadn) g\u1ecdi l\u00e0 H\u00f2a Thu\u1eadn, gi\u1eefa Ph\u00fa Y\u00ean v\u00e0 B\u00ecnh H\u00f2a g\u1ecdi l\u00e0 Ph\u00fa H\u00f2a. Ho\u00e0ng Vi\u1ec7t nh\u1ea5t th\u1ed1ng d\u01b0 \u0111\u1ecba ch\u00ed vi\u1ebft v\u1ec1 tr\u1ea1m Ph\u00fa H\u00f2a: <em>\u201c Ph\u00fa H\u00f2a d\u1ecbch, ki\u1ebfn t\u1ea1i \u0110\u00e8o C\u1ea3 \u0111\u1ec9nh trung, th\u1eed vi Ph\u00fa Y\u00ean, B\u00ecnh H\u00f2a nh\u1ecb dinh gi\u00e1p gi\u1edbi chi s\u1edf. C\u1ed1 danh Ph\u00fa H\u00f2a d\u1ecbch. Kim ph\u1ee5ng thi\u1ebft d\u1ecbch binh l\u1ee5c th\u1eadp su\u1ea5t, Ph\u00fa Y\u00ean dinh b\u00e1n ph\u1ea7n tam th\u1eadp su\u1ea5t. B\u00ecnh H\u00f2a dinh b\u00e1n ph\u1ea7n tam th\u1eadp su\u1ea5t. H\u1ee3p ph\u00e2n vi tam phi\u00ean, m\u1ed7i phi\u00ean nh\u1ecb th\u1eadp su\u1ea5t, th\u01b0\u1eddng nh\u1eadt tr\u1ef1c h\u1eadu t\u1ea1i tr\u1ea1m. Ph\u00e0m h\u1eadu d\u1ecbch tr\u1ea1m t\u1ea1i gi\u00e1p gi\u1edbi chi s\u1edf. Giai ph\u1ecfng th\u1eed l\u1ec7\u201d<\/em>( Tr\u1ea1m Ph\u00fa H\u00f2a, \u0111\u00f3ng ngay gi\u1eefa \u0111\u1ec9nh \u0110\u00e8o C\u1ea3, n\u01a1i \u0111\u1ecba gi\u1edbi c\u1ee7a hai dinh Ph\u00fa Y\u00ean v\u00e0 B\u00ecnh H\u00f2a, v\u1eady n\u00ean \u0111\u1eb7t t\u00ean tr\u1ea1m l\u00e0 Ph\u00fa H\u00f2a. Nay \u0111\u1eb7t \u1edf tr\u1ea1m 60 su\u1ea5t l\u00ednh, dinh Ph\u00fa Y\u00ean m\u1ed9t n\u1eeda l\u00e0 30 su\u1ea5t, B\u00ecnh H\u00f2a m\u1ed9t n\u1eeda l\u00e0 30 su\u1ea5t, h\u1ee3p l\u1ea1i th\u00e0nh 3 phi\u00ean, m\u1ed7i phi\u00ean 20 su\u1ea5t th\u01b0\u1eddng tr\u1ef1c \u1edf tr\u1ea1m, lo vi\u1ec7c tr\u1ea1m n\u01a1i v\u00f9ng gi\u00e1p gi\u1edbi, hai dinh \u0111\u1ec1u tu\u00e2n theo l\u1ec7 \u1ea5y)( L\u00ea Quang \u0110\u1ecbnh, <em>Ho\u00e0ng Vi\u1ec7t nh\u1ea5t th\u1ed1ng d\u01b0 \u0111\u1ecba ch\u00ed <\/em>[Phan \u0110\u0103ng d\u1ecbch]Nxb Thu\u1eadn H\u00f3a.Ph\u1ea7n ch\u1eef H\u00e1n trang 1698-1697, ph\u1ea7n d\u1ecbch ngh\u0129a trang 47)<\/p>\n<p>Khi th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p qua x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c v\u00e0 cai tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc ta th\u00ec h\u1ec7 th\u1ed1ng d\u1ecbch tr\u1ea1m c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng d\u1ea7n b\u1ecb mai m\u1ed9t. Ng\u00f4i nh\u00e0 d\u1ecbch tr\u1ea1m H\u00f2a Th\u1ea1nh (tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 Ph\u00fa M\u1ef9 ,do d\u1ecbch tr\u1ea1m \u0111\u00f3ng t\u1ea1i \u0111\u1ecba b\u00e0n th\u00f4n Ph\u00fa M\u1ef9, sau Ph\u00fa M\u1ef9 \u0111\u1ed5i th\u00e0nh Ph\u00fa Kh\u00e1nh, nay thu\u1ed9c x\u00e3 Di\u00ean Th\u1ea1nh, huy\u1ec7n Di\u00ean Kh\u00e1nh) t\u1ecda l\u1ea1c t\u1ea1i ng\u00e3 ba M\u1ea3 X\u00e1 (Qu\u1ed1c l\u1ed9 I \u0111i l\u00ean nh\u00e0 th\u1edd H\u00e0 D\u1eeba) m\u1edbi b\u1ecb ph\u00e1 b\u1ecf c\u00e1ch nay kho\u1ea3ng v\u00e0i th\u1eadp ni\u00ean. Hi\u1ec7n nay \u0111\u1ecba danh c\u1ee7a 6 trong t\u1ed5ng s\u1ed1 9 d\u1ecbch tr\u1ea1m tr\u00ean \u0111\u1ea5t Kh\u00e1nh H\u00f2a \u0111\u00e3 b\u1ecb mai m\u1ed9t ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i 3 n\u01a1i c\u00f2n duy tr\u00ec \u0111\u1ecba danh: H\u00f2a Do, H\u00f2a T\u00e2n v\u00e0 H\u00f2a Hu\u1ef3nh. V\u1ec1 ph\u00eda Gi\u00e1o h\u1ed9i C\u00f4ng gi\u00e1o th\u00ec c\u00f3 hai n\u01a1i c\u00f2n duy tr\u00ec \u0111\u1ecba danh d\u1ecbch tr\u1ea1m, \u0111\u00f3 l\u00e0 gi\u00e1o x\u1ee9 H\u00f2a Do \u1edf Cam Ranh, gi\u00e1o x\u1ee9 H\u00f2a T\u00e2n \u1edf Cam L\u00e2m<\/p>\n<p>N\u0103m 1935 linh m\u1ee5c Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c K\u00ednh l\u1eadp h\u1ecd \u0111\u1ea1o H\u00f2a Hu\u1ef3nh thu\u1ed9c th\u00f4n Ng\u1ecdc S\u01a1n. Linh m\u1ee5c xin tr\u01b0ng kh\u1ea9n \u0111\u1ea5t chung quanh nh\u00e0 th\u1edd H\u00f2a Hu\u1ef3nh \u0111\u1ec3 b\u1ed5n \u0111\u1ea1o canh t\u00e1c l\u1ea5y hu\u00ea l\u1ee3i s\u1eed d\u1ee5ng cho h\u1ecd \u0111\u1ea1o. Di\u1ec7n t\u00edch khu \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng 22 ha: \u0111\u00f4ng gi\u00e1p Qu\u1ed1c l\u1ed9 I; t\u00e2y gi\u00e1p \u0111\u01b0\u1eddng s\u1eaft; nam gi\u00e1p h\u01b0\u01a1ng l\u1ed9 Ng\u1ecdc S\u01a1n (nay l\u00e0 T\u1ec9nh l\u1ed9 7); b\u1eafc gi\u00e1p su\u1ed1i n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>Sau 1975, gi\u00e1o d\u00e2n v\u1ec1 l\u1ea1i qu\u00ea l\u1eadp nghi\u1ec7p v\u00e0 ch\u00ednh quy\u1ec1n kh\u00f4ng cho gi\u00e1o d\u00e2n t\u00e1i thi\u1ebft nh\u00e0 th\u1edd t\u1ea1i \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m c\u0169 m\u00e0 ph\u1ea3i d\u1eddi l\u00ean ph\u00eda T\u00e2y c\u00e1ch \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m c\u0169 kho\u1ea3ng 3 c\u00e2y s\u1ed1, t\u1ea1i th\u00f4n Gia M\u1ef9. Nh\u00e0 th\u1edd m\u1edbi kh\u1edfi c\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0o ng\u00e0y 15\/06\/1995 v\u00e0 kh\u00e1nh th\u00e0nh ng\u00e0y 05\/01\/1997 v\u00e0 l\u1ea5y t\u00ean l\u00e0 H\u00f2a Thanh (gh\u00e9p t\u00ean Gi\u00e1m m\u1ee5c Phao l\u00f4 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u00f2a v\u00e0 t\u00ean linh m\u1ee5c Ta\u0111\u00ea\u00f4 L\u00ea V\u0103n Thanh- Linh m\u1ee5c qu\u1ea3n x\u1ee9 h\u1ecd ch\u00e1nh G\u00f2 Mu\u1ed3ng).<\/p>\n<p>Hi\u1ec7n nay tr\u00ean trang web Gi\u00e1o ph\u1eadn Nha Trang, m\u1ed7i khi \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn gi\u00e1o x\u1ee9 H\u00f2a Thanh, th\u00ec k\u1ebf sau hai ch\u1eef H\u00f2a Thanh th\u01b0\u1eddng chua th\u00eam hai ch\u1eef \u0110\u00e1 B\u00e0n. \u0110\u00e1 B\u00e0n l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ecba danh c\u00e1ch nh\u00e0 th\u1edd H\u00f2a Thanh kho\u1ea3ng g\u1ea7n 10 c\u00e2y s\u1ed1. V\u1ea3 l\u1ea1i \u0111\u1ecba danh \u0110\u00e1 B\u00e0n ch\u1ec9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi trong t\u1ec9nh bi\u1ebft m\u00e0 th\u00f4i, c\u00f2n \u0111\u1ecba danh H\u00f2a Hu\u1ef3nh th\u00ec r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi trong c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc bi\u1ebft \u0111\u1ebfn. N\u1ebfu sau n\u00e0y gi\u00e1o x\u1ee9 H\u00f2a Thanh c\u00f3 \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00ec n\u00ean ph\u1ee5c h\u1ed3i l\u1ea1i t\u00ean H\u00f2a Hu\u1ef3nh.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u0110\u1ed3ng Tr\u0103ng hay \u0110\u1ed3ng Tr\u0103n?<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0 <\/strong>Tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1975 c\u00f3 tuy\u1ebfn xe lam ch\u1ea1y tr\u00ean T\u1ec9nh l\u1ed9 2 (ch\u1ea1y ngang h\u00f4ng nh\u00e0 th\u1edd H\u00e0 D\u1eeba), hai b\u00ean h\u00f4ng xe ghi: Th\u00e0nh- \u0110\u1ed3ng Tr\u0103ng v\u00e0 \u0110\u1ed3ng Tr\u0103ng- Th\u00e0nh. Tuy n\u00f3i \u0111i \u0110\u1ed3ng Tr\u0103ng nh\u01b0ng xe l\u00ean ng\u00e0y c\u1ea7u \u1ed2-\u1ed2, th\u00f4n L\u1ec5 Th\u1ea1nh x\u00e3 Di\u00ean Th\u1ecd l\u00e0 d\u1eebng. Hai ch\u1eef \u0110\u1ed3ng Tr\u0103ng \u0111\u00e3 \u0103n s\u00e2u v\u00e0o t\u00e2m tr\u00ed c\u1ee7a t\u00f4i, v\u00e0 theo t\u00f4i suy ngh\u0129 l\u00e0 n\u01a1i \u0111\u00e2y ng\u00e0y x\u01b0a l\u00fac \u0111o\u00e0n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y khai kh\u1ea9n v\u00e0o nh\u1eefng \u0111\u00eam tr\u0103ng nh\u00ecn tr\u0103ng chi\u1ebfu xu\u1ed1ng ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng r\u1ea5t l\u00e0 th\u01a1 m\u1ed9ng n\u00ean m\u1edbi ch\u1ecdn c\u00e1i t\u00ean \u0110\u1ed3ng Tr\u0103ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1eb7t cho v\u00f9ng \u0111\u1ea5t v\u1eeba khai ph\u00e1!<\/p>\n<p>Sau n\u0103m 1975 \u0110\u1ed3ng Tr\u0103ng tr\u1edf th\u00e0nh khu kinh t\u1ebf m\u1edbi, mu\u1ed1n qua \u0110\u1ed3ng Tr\u0103ng ph\u1ea3i \u0111i \u0111\u00f2. \u0110\u00f2 kh\u00f4ng ch\u1ed1ng, kh\u00f4ng ch\u00e8o m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e1i \u0111\u00f2 ch\u1ec9 v\u1ecbn s\u1ee3i d\u00e2y c\u00e1p c\u1ed9t t\u1eeb g\u1ed1c c\u00e2y c\u1ed5 th\u1ee5 b\u00ean n\u00e0y s\u00f4ng v\u00e0 g\u1ed1c c\u00e2y c\u1ed5 th\u1ee5 b\u00ean b\u1edd b\u00ean kia m\u00e0 l\u1ea7n \u0111i t\u1edbi, do n\u01a1i \u0111\u00f3 n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y l\u1edd \u0111\u1edd. Sau n\u00e0y nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc m\u1edbi l\u00e0m c\u1ea7u tr\u00e0n (c\u1ea7u ch\u00ecm) \u0111\u1ec3 d\u00e2n qua l\u1ea1i cho ti\u1ec7n, nh\u01b0ng kh\u1ed5 n\u1ed7i l\u00e0 m\u1ed7i khi c\u00f3 m\u01b0a l\u1edbn tr\u00ean ngu\u1ed3n \u00a0l\u00e0 n\u01b0\u1edbc tr\u00e0n ng\u1eadp c\u1ea7u v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 qua l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u1ea1i ph\u1ea3i \u0111i \u0111\u00f2. C\u00e1ch nay kho\u1ea3ng m\u1ed9t n\u0103m nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc cho x\u00e2y m\u1ed9t c\u00e2y c\u1ea7u ki\u00ean c\u1ed1 n\u1ed1i li\u1ec1n hai b\u1edd s\u00f4ng. Hai \u0111\u1ea7u c\u1ea7u c\u00f3 bi\u1ec3n hi\u1ec7u ghi: \u201cc\u1ea7u \u0110\u1ed3ng Tr\u0103n\u201d. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng hi\u1ec3u ngu\u1ed3n g\u1ed1c \u0111\u1ecba danh cho l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng vi\u1ebft bi\u1ec3n hi\u1ec7u l\u00e0 vi\u1ebft sai. K\u1ebb th\u00ec \u0111\u00f9a v\u1edbi nhau: Tr\u0103ng qua c\u1ea7u m\u1ea5t \u201cg\u1edd\u201d bi\u1ebfn th\u00e0nh \u201cTr\u0103n\u201d. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u00fd lu\u1eadn: \u0111\u1ecba danh \u0110\u1ed3ng Tr\u0103ng kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a. M\u1eb7t tr\u0103ng soi chung n\u00ean \u0111\u1ed3ng n\u00e0o ch\u1eb3ng l\u00e0 \u0110\u1ed3ng Tr\u0103ng \u0111\u00e2u ri\u00eang x\u00e3 Di\u00ean \u0110\u1ed3ng m\u1edbi c\u00f3 \u0110\u1ed3ng Tr\u0103ng! C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i b\u1ea3o: Ng\u00e0y x\u01b0a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y khai kh\u1ea9n th\u1ea5y \u00a0tr\u0103n b\u00f2 l\u1ed5n ng\u1ed5n n\u00ean m\u1edbi \u0111\u1eb7t l\u00e0 \u0110\u1ed3ng Tr\u0103n.<\/p>\n<p>Nh\u00e2n \u0111\u1ecdc quy\u1ec3n \u0110\u1ea1i Nam th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00ednh bi\u00ean \u0111\u1ec7 l\u1ee5c k\u1ef7 do Qu\u1ed1c s\u1eed qu\u00e1n tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n so\u1ea1n b\u1eb1ng ch\u1eef H\u00e1n v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c Cao T\u1ef1 Thanh d\u1ecbch ra qu\u1ed1c ng\u1eef n\u01a1i trang 540 ghi v\u00e0o th\u00e1ng 12 n\u0103m \u0110inh M\u00f9i (d\u01b0\u01a1ng l\u1ecbch sang n\u0103m 1909): <em>\u201cB\u1ed9 H\u1ed9 t\u00e2u n\u00f3i quan t\u1ec9nh Kh\u00e1nh H\u00f2a Ph\u1ea1m Ng\u1ecdc Qu\u00e1t kh\u00e1m vi\u1ec7c L\u00ea B\u00e1 C\u1eed l\u00e0m \u0111\u01a1n n\u00f3i khai kh\u1ea9n x\u1ee9 \u0110\u1ed3ng Tr\u0103ng trong h\u1ea1t hi\u1ec7n \u0111\u00e3 th\u00e0nh ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t 400 m\u1eabu, xin s\u00e1p nh\u1eadp v\u00e0o x\u00e3 Kh\u00e1nh Xu\u00e2n <\/em>(nay l\u00e0 th\u00f4n Kh\u00e1nh Xu\u00e2n, x\u00e3 Di\u00ean L\u00e2m- TG)<em> b\u00ean c\u1ea1nh, l\u1eadp s\u1ed5 ch\u1ecbu thu\u1ebf, B\u00e1 C\u1eed\u00a0 khai kh\u1ea9n c\u00f3 c\u00f4ng s\u1ebd ngh\u0129 th\u01b0\u1edfng ri\u00eang, theo nh\u01b0 l\u1eddi t\u00e2u\u201d.<\/em>Ngo\u00e0i ra \u00f4ng L\u00ea B\u00e1 C\u1eed <em>\u201cl\u1ea1i \u0111\u1eafp m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eeb x\u1ee9 \u0110\u1ed3ng Tr\u0103ng t\u1edbi t\u1ec9nh th\u00e0nh kho\u1ea3ng 12.000 th\u01b0\u1edbc t\u00e2y, khi\u1ebfn nh\u00e2n d\u00e2n \u0111i l\u1ea1i bu\u00f4n b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec7n l\u1ee3i\u201d<\/em>(Qu\u1ed1c s\u1eed qu\u00e1n tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n, \u0110\u1ea1i Nam th\u1ef1c l\u1ee5c \u0111\u1ec7 l\u1ee5c k\u1ef7[Cao T\u1ef1 Thanh d\u1ecbch], Nxb V\u0103n h\u00f3a- V\u0103n ngh\u1ec7, trang 540; 565). Tuy d\u1ecbch gi\u1ea3 ghi l\u00e0 \u201c x\u1ee9 \u0110\u1ed3ng Tr\u0103ng\u201d nh\u01b0ng b\u00ean d\u01b0\u1edbi cu\u1ed1i trang c\u00f3 d\u00f2ng ch\u00fa th\u00edch:\u00a0 Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 \u201c \u0110\u1ed3ng Tr\u0103n\u201d.<\/p>\n<p>Con \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e0i kho\u1ea3ng 12.000 th\u01b0\u1edbc t\u00e2y \u1ea5y ch\u00ednh l\u00e0 T\u1ec9nh l\u1ed9 2 n\u1ed1i d\u00e0i t\u1eeb th\u00e0nh Di\u00ean Kh\u00e1nh l\u00ean \u0110\u1ed3ng Tr\u0103ng (tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1945, th\u00e0nh Di\u00ean Kh\u00e1nh l\u00e0 t\u1ec9nh l\u1ef5 c\u1ee7a t\u1ec9nh Kh\u00e1nh H\u00f2a n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 \u201ct\u1ec9nh th\u00e0nh\u201d. Sau n\u0103m 1945 t\u1ec9nh l\u1ef5 Kh\u00e1nh H\u00f2a d\u1eddi xu\u1ed1ng Nha Trang v\u00e0 \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m t\u1ec9nh l\u1ef5 c\u0169 tr\u1edf th\u00e0nh qu\u1eadn l\u1ef5 qu\u1eadn Di\u00ean Kh\u00e1nh. Tuy th\u00e0nh Di\u00ean Kh\u00e1nh \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh qu\u1eadn l\u1ef5 nh\u01b0ng th\u1ebf h\u1ec7 cha m\u1eb9 t\u00f4i m\u1ed7i khi c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec qua qu\u1eadn l\u1ef5 v\u1eabn g\u1ecdi l\u00e0 : Qua b\u00ean t\u1ec9nh) Trong \u00e2m H\u00e1n Vi\u1ec7t kh\u00f4ng c\u00f3 \u00e2m \u201ctr\u0103ng\u201d. T\u00f4i c\u1ed1 t\u00ecm cho \u0111\u01b0\u1ee3c nguy\u00ean v\u0103n hai ch\u1eef \u0110\u1ed3ng Tr\u0103n b\u1eb1ng ch\u1eef H\u00e1n. V\u00e0 trong \u0111\u1ecba b\u1ea1 (s\u1ed5 khai \u0111\u1ea5t ru\u1ed9ng)c\u1ee7a x\u00e3 \u0110\u1ed3ng Tr\u0103ng khai n\u0103m 1811 ( Gia Long n\u0103m th\u1ee9 10) v\u00e0 th\u1ea5y ch\u1eef \u201cTr\u0103n\u201d thu\u1ed9c b\u1ed9 \u201cm\u1ed9c\u201d. Gi\u1edf H\u00e1n Vi\u1ec7t t\u1ef1 \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a Thi\u1ec1u Ch\u1eedu gi\u1ea3i th\u00edch ch\u1eef \u201cTr\u0103n\u201d thu\u1ed9c b\u1ed9 \u201cm\u1ed9c\u201d t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c 3 gi\u1ea3i \u0111\u00e1p: 1- c\u00e2y tr\u0103n. 2- b\u1ee5i c\u00e2y. 3- b\u00f9m tum, v\u01b0\u1edbng v\u00edt. Nh\u01b0 v\u1eady ta c\u00f3 th\u1ec3 k\u1ebft lu\u1eadn l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t n\u00e0y ng\u00e0y x\u01b0a c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00e2y tr\u0103n. N\u0103m 1811 x\u00e3 \u0110\u1ed3ng Tr\u0103n thu\u1ed9c t\u1ed5ng Th\u01b0\u1ee3ng, huy\u1ec7n Hoa Ch\u00e2u. \u0110\u1ecba b\u1ea1 x\u00e3 \u0110\u1ed3ng Tr\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ea7u t\u00f3m g\u1ecdn:\u00a0 \u0110\u1ed3ng Tr\u0103n x\u00e3 (x\u1ee9 An L\u00e2m)<\/p>\n<p>. \u0110\u00f4ng gi\u00e1p s\u00f4ng v\u00e0 r\u1eebng. \u00a0T\u00e2y gi\u00e1p r\u1eebng.<\/p>\n<p>. Nam gi\u00e1p \u0111\u1ecba ph\u1eadn x\u00e3 Tri\u1ec1u S\u01a1n <em>(nay l\u00e0 C\u1ea9m S\u01a1n- TG)<\/em><\/p>\n<p>. B\u1eafc gi\u00e1p s\u00f4ng v\u00e0 r\u1eebng<\/p>\n<p>&#8211;\u00a0 To\u00e0n di\u1ec7n t\u00edch 10 m\u1eabu 04 s\u00e0o:<\/p>\n<p>. T\u01b0 \u0111i\u1ec1n\u00a0 07 m\u1eabu.<\/p>\n<p>.T\u01b0 th\u1ed5 ch\u00e2u\u00a0 02 m\u1eabu 04 s\u00e0o<\/p>\n<p>. \u0110\u1ea5t hoang 01 m\u1eabu (1 kho\u1ea3nh)<\/p>\n<p>Kh\u00ea c\u1eeb 1 d\u1ea3i 20 t\u1ea7m ( Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ea7u, <em>Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ecba b\u1ea1 tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n \u2013 Kh\u00e1nh H\u00f2a,<\/em> Nxb TP.HCM, trang 205)<\/p>\n<p>\u0110\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 xem l\u00e0 t\u01b0 li\u1ec7u x\u01b0a nh\u1ea5t c\u1ee7a x\u1ee9 \u0110\u1ed3ng Tr\u0103n. Hi\u1ec7n \u1edf x\u00e3 Di\u00ean \u0110\u1ed3ng c\u00f3 gi\u00e1o x\u1ee9 mang t\u00ean \u0110\u1ed3ng Tr\u0103ng. R\u1ea5t mong gi\u00e1o quy\u1ec1n n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i t\u00ean gi\u00e1o x\u1ee9 cho \u0111\u00fang v\u1edbi t\u00ean g\u1ed1c c\u1ee7a n\u00f3!<\/p>\n<p><strong>\u00a0Gi\u00e1o x\u1ee9 C\u00e2y V\u00f4ng<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0 <\/strong>Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi khi ch\u01b0a \u0111\u1eb7t ch\u00e2n \u0111\u1ebfn gi\u00e1o x\u1ee9 C\u00e2y V\u00f4ng th\u01b0\u1eddng h\u00ecnh dung \u1edf gi\u00e1o x\u1ee9 C\u00e2y V\u00f4ng c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u00e2y v\u00f4ng nh\u01b0ng khi \u0111\u1ebfn th\u00ec ch\u1eb3ng th\u1ea5y c\u00e2y v\u00f4ng n\u00e0o c\u1ea3! V\u00e2ng, ng\u00e0y x\u01b0a v\u00f9ng \u0111\u1ea5t n\u00e0y l\u1eafm c\u00e2y v\u00f4ng. Ph\u00eda \u0111\u00f4ng c\u1ee7a gi\u00e1o x\u1ee9 C\u00e2y V\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t v\u00f9ng \u0111\u1ea5t t\u1ee5c danh l\u00e0 V\u01b0\u1eddn V\u00f4ng v\u00e0 nay con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i qua v\u00f9ng \u0111\u1ea5t \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eafn bi\u1ec3n t\u00ean l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng G\u00f2 C\u00e2y V\u00f4ng. V\u00f4ng c\u00f3 hai lo\u1ea1i: v\u00f4ng nem (ng\u00e0y x\u01b0a hay d\u00f9ng \u0111\u1eady \u00fa m\u1eafm n\u00eam cho kh\u1ecfi sinh gi\u00f2i, nay d\u00f9ng l\u00e1 cho th\u1ecf \u0103n) v\u00e0 v\u00f4ng \u0111\u1ed3ng (v\u00f4ng \u0111\u1ed3ng gai to v\u00e0 nhi\u1ec1u h\u01a1n v\u00f4ng nem th\u01b0\u1eddng m\u1ecdc \u1edf ven s\u00f4ng, ven b\u00e0u n\u01b0\u1edbc v\u00e0 hoa v\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ecf t\u01b0\u01a1i n\u00ean d\u00e2n gian hay n\u00f3i : \u201c\u0111\u1ecf nh\u01b0 b\u00f4ng d\u00f4ng [v\u00f4ng]\u201d).<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1975 m\u1ed7i l\u00e0ng \u1edf Di\u00ean Kh\u00e1nh c\u00f3 m\u1ed9t t\u00ean ri\u00eang d\u00e0nh cho ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft.V\u00ed d\u1ee5 l\u00e0ng \u0110\u1ea1i \u0110i\u1ec1n T\u00e2y c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 Ho\u00e0nh S\u01a1n, do ph\u00eda t\u00e2y c\u1ee7a l\u00e0ng c\u00f3 d\u00e3y n\u00fai H\u00f2n Ngang; l\u00e0ng \u0110\u1ea1i \u0110i\u1ec1n Nam v\u00e0 \u0110\u1ea1i \u0110i\u1ec1n Trung\u00a0 c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 Qua S\u01a1n, do g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi s\u1ef1 t\u00edch b\u00e0 Thi\u00ean Y A Na v\u1edbi s\u1ef1 t\u00edch N\u00fai D\u01b0a; l\u00e0ng \u0110\u1ea1i \u0110i\u1ec1n \u0110\u00f4ng c\u00f3 t\u00ean \u0110\u00f4ng Kh\u00ea, do ph\u00eda \u0111\u00f4ng l\u00e0ng c\u00f3 m\u1ed9t khe n\u01b0\u1edbc l\u1edbn t\u1eeb n\u00fai ch\u1ea3y ra. Ri\u00eang l\u00e0ng c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0 l\u00e0ng Ph\u00fa L\u1ed9c gi\u00e1p ranh v\u1edbi l\u00e0ng \u0110\u1ea1i \u0110i\u1ec1n T\u00e2y n\u01a1i c\u00f3 nh\u00e0 th\u1edd C\u00e2y V\u00f4ng , c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 \u0110\u1ed3ng Xuy\u00ean, do c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00e2y v\u00f4ng m\u1ecdc b\u00ean b\u1edd s\u00f4ng. C\u00e1i t\u00ean \u0110\u1ed3ng Xuy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u00a0d\u00f9ng \u0111\u1ec3 vi\u1ebft v\u00e0o t\u1edd minh tinh (c\u00f3 n\u01a1i ph\u00e1t \u00e2m l\u00e0 \u201cminh sinh\u201d) . Khi quan t\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea1 xu\u1ed1ng huy\u1ec7t xong xu\u00f4i th\u00ec c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi gi\u0103ng d\u1ecdc t\u1edd minh tinh m\u00e0u \u0111\u1ecf vi\u1ebft ch\u1eef H\u00e1n tr\u00ean huy\u1ec7t . Th\u1ea7y l\u1ec5 \u0111\u1ecdc ba l\u1ea7n, sau m\u1ed7i l\u1ea7n \u0111\u1ecdc th\u00ec hai ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m hai \u0111\u1ea7u t\u1edd minh tinh \u00fap l\u1ea1i r\u1ed3i l\u1eadt ng\u1eeda l\u00ean \u0111\u1ec3 th\u1ea7y l\u1ec5 \u0111\u1ecdc l\u1ea7n th\u1ee9 hai. T\u1edd minh tinh l\u00e0 t\u1edd gi\u1ea5y th\u00f4ng h\u00e0nh cho ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft sang b\u00ean kia th\u1ebf gi\u1edbi. Tr\u00ean t\u1edd minh tinh ghi \u00a0qu\u00ea qu\u00e1n, t\u00ean tu\u1ed5i , ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft. T\u1edd minh tinh c\u1ee7a l\u00e0ng t\u00f4i m\u1edf \u0111\u1ea7u : \u201c Vi\u1ec7t Nam \u0110\u1ed3ng Xuy\u00ean\u00a0 Th\u01b0\u1ee3ng \u1ea5p\u2026\u201d \u1ea5y v\u1eady m\u00e0 d\u01b0\u1edbi \u00e2m ph\u1ee7 bi\u1ebft l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u1ea5y l\u00e0 d\u00e2n \u1edf \u1ea5p Th\u01b0\u1ee3ng, l\u00e0ng Ph\u00fa L\u1ed9c, m\u00e0 ch\u1eb3ng c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u1ecdc \u201cVi\u1ec7t Nam qu\u1ed1c, Kh\u00e1nh H\u00f2a t\u1ec9nh, Di\u00ean Kh\u00e1nh qu\u1eadn, Ph\u00fa L\u1ed9c x\u00e3, Th\u01b0\u1ee3ng \u1ea5p\u2026\u201d g\u00ec c\u1ea3! Sau khi \u0111\u1ecdc xong, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111em t\u1edd minh tinh \u1ea5y \u201ch\u00f3a\u201d (\u0111\u1ed1t) \u0111i \u0111\u1ec3 cho d\u01b0\u1edbi \u00e2m ph\u1ee7 nh\u1eadn.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n b\u00ean l\u01b0\u01a1ng hay c\u1ea3i t\u00ean \u0111\u1ecba danh C\u00e2y V\u00f4ng th\u00e0nh Hoa V\u00f4ng. Ngay c\u1ea3 th\u1ed1ng k\u00ea n\u0103m 1843 c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u1eeba sai Ba L\u00ea c\u0169ng ghi l\u00e0 Hoa V\u00f4ng: T\u1ec9nh Kh\u00e1nh H\u00f2a c\u00f3 11 h\u1ecd \u0111\u1ea1o: B\u00ecnh Cang (212 gi\u00e1o d\u00e2n), Hoa V\u00f4ng (147 gi\u00e1o d\u00e2n), H\u00e0 D\u1eeba (328 gi\u00e1o d\u00e2n), M\u00e0 Gai (51 gi\u00e1o d\u00e2n), \u0110\u1ed3ng D\u00e0i (37 gi\u00e1o d\u00e2n), L\u00e2m To\u00e0n (201 gi\u00e1o d\u00e2n), X\u00f3m C\u1ed3n (67 gi\u00e1o d\u00e2n), C\u1ea7u K\u00e8 (45 gi\u00e1o d\u00e2n), Dinh B\u00ecnh H\u00f2a (207 gi\u00e1o d\u00e2n), Qu\u00e1n \u0110\u1ed3ng Nai (35 gi\u00e1o d\u00e2n) .C\u1ed9ng 1498 gi\u00e1o d\u00e2n (Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ea7u,<em>K\u1ef7 ni\u1ec7m 350 n\u0103m \u0110\u1ecba ph\u1eadn \u0111\u1ecba danh t\u1ec9nh Kh\u00e1nh H\u00f2a v\u1edbi Gi\u00e1o ph\u1eadn Nha Trang.<\/em>\u0110\u0103ng tr\u00ean tu\u1ea7n b\u00e1o C\u00f4ng gi\u00e1o &amp; D\u00e2n t\u1ed9c s\u1ed1 1370 Tu\u1ea7n l\u1ec5 t\u1eeb 16\/08= 21\/08\/2002, trang 25)<\/p>\n<p>T\u1ea1i Ph\u00fa Y\u00ean tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 gi\u00e1o x\u1ee9 Hoa V\u00f4ng r\u1ea5t l\u00e0 \u0111\u00f4ng gi\u00e1o d\u00e2n, sau n\u00e0y do m\u1ea5t an ninh n\u00ean sinh ho\u1ea1t c\u1ee7a gi\u00e1o x\u1ee9 chuy\u1ec3n d\u1ea7n v\u00e0o \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m m\u1edbi l\u00e0 Tuy H\u00f2a v\u00e0 t\u00ean gi\u00e1o x\u1ee9 Hoa V\u00f4ng b\u1ecb x\u00f3a s\u1ed5. Hi\u1ec7n nay t\u1ea1i th\u00f4n Ch\u00e1nh Ngh\u0129a, x\u00e3 An Ph\u00fa, huy\u1ec7n Tuy An v\u1eabn c\u00f2n n\u1ec1n nh\u00e0 th\u1edd Hoa V\u00f4ng. \u1ede B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh tr\u00ean \u0111o\u1ea1n \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eeb Qu\u1ea3ng Nghi\u1ec7p \u0111i v\u1ec1 G\u00f2 B\u1ed3i c\u00f3 gi\u00e1o x\u1ee9 V\u01b0\u1eddn V\u00f4ng.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc nh\u00e0 th\u1edd C\u00e2y V\u00f4ng n\u00ean tr\u1ed3ng hai \u0111\u1ea7u s\u00e2n hai c\u00e2y v\u00f4ng (m\u1ed9t c\u00e2y v\u00f4ng nem v\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2y v\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec3 k\u1ef7 ni\u1ec7m v\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u1ebf h\u1ec7 tr\u1ebb c\u00f3 d\u1ecbp h\u1ecdc h\u1ecfi quan s\u00e1t t\u01b0\u1eddng t\u1eadn v\u1ec1 c\u00e2y v\u00f4ng.<\/p>\n<p>B\u1eaft \u0111\u1ea7u trong n\u0103m 2014, ch\u00ednh quy\u1ec1n k\u00eau g\u1ecdi \u201c X\u00e2y d\u1ef1ng n\u00f4ng th\u00f4n m\u1edbi\u201d. \u0110\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng n\u00f4ng th\u00f4n m\u1edbi c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 18 ho\u1eb7c 19 ti\u00eau ch\u00ed g\u00ec \u0111\u00f3, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ti\u00eau ch\u00ed l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng, ng\u00f5 c\u00f3 t\u00ean, nh\u00e0 c\u00f3 s\u1ed1 . X\u00e3 Di\u00ean S\u01a1n c\u0169ng \u0111ang ph\u1ea5n \u0111\u1ea5u tr\u1edf th\u00e0nh x\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng n\u00f4ng th\u00f4n m\u1edbi, cho n\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ea1y ngang tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t nh\u00e0 th\u1edd d\u00e0i kho\u1ea3ng 1,5 km \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eafn t\u00ean l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng C\u00e2y V\u00f4ng.<\/p>\n<p><strong>Gi\u00e1o x\u1ee9 \u0110\u1ed3ng D\u01b0a\u00a0 &#8211; \u0110\u1ea1i \u0110i\u1ec1n<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0 \u00a0<\/strong>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00ean l\u01b0\u01a1ng \u1edf v\u00f9ng \u0111\u1ea5t Di\u00ean Kh\u00e1nh h\u1ecd kh\u00f4ng g\u1ecdi Nh\u00e0 th\u1edd \u0110\u1ea1i \u0110i\u1ec1n m\u00e0 g\u1ecdi b\u1eb1ng Nh\u00e0 th\u1edd \u0110\u1ed3ng D\u01b0a. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y gi\u00e1o x\u1ee9 \u0110\u1ea1i \u0110i\u1ec1n thu\u1ed9c h\u1ea1t Di\u00ean Kh\u00e1nh c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 \u0110\u1ed3ng D\u01b0a. \u0110\u1ed3ng D\u01b0a l\u00e0 g\u1ecdi theo c\u00e1ch n\u00f4m na. G\u1ecdi theo \u00e2m H\u00e1n Vi\u1ec7t l\u00e0 Qua \u0110i\u1ec1n ( Ru\u1ed9ng D\u01b0a, \u0110\u1ed3ng D\u01b0a). \u0110\u1ecba danh \u0110\u1ed3ng D\u01b0a \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb xa x\u01b0a, c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn truy\u1ec1n thuy\u1ebft b\u00e0 Thi\u00ean Y A Na tr\u00ean n\u00fai \u0110\u1ea1i An( d\u00e3y n\u00fai sau l\u01b0ng nh\u00e0 th\u1edd C\u00e2y V\u00f4ng v\u00e0 nh\u00e0 th\u1edd \u0110\u1ea1i \u0110i\u1ec1n). Nh\u1eefng gi\u1ea5y t\u1edd \u0111\u1ea5t \u0111ai b\u1eb1ng ch\u1eef H\u00e1n c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang trong khu v\u1ef1c chung quanh nh\u00e0 th\u1edd \u0110\u1ea1i \u0110i\u1ec1n \u0111\u1ec1u ghi \u201c \u0110\u1ed3ng D\u01b0a x\u1ee9\u201d.<\/p>\n<p>C\u00e1c l\u00e0ng \u0110\u1ea1i \u0110i\u1ec1n \u0110\u00f4ng, \u0110\u1ea1i \u0110i\u1ec1n Trung (x\u00e3 Di\u00ean \u0110i\u1ec1n) v\u00e0 \u0110\u1ea1i \u0110i\u1ec1n Nam, \u0110\u1ea1i \u0110i\u1ec1n T\u00e2y (x\u00e3 Di\u00ean S\u01a1n) d\u01b0\u1edbi th\u1eddi vua Gia Long, Minh M\u1ea1ng, Thi\u1ec7u Tr\u1ecb c\u00f9ng chung m\u1ed9t x\u00e3 l\u00e0 x\u00e3 \u0110\u1ea1i An (cho n\u00ean d\u00e3y n\u00fai ph\u00eda b\u1eafc c\u1ee7a hai x\u00e3 Di\u00ean \u0110i\u1ec1n v\u00e0 Di\u00ean S\u01a1n g\u1ecdi l\u00e0 d\u00e3y \u0110\u1ea1i An). Kho\u1ea3ng sau n\u0103m 1860 m\u1edbi \u0111\u1ed5i t\u00ean t\u1eeb \u0110\u1ea1i An x\u00e3 th\u00e0nh \u0110\u1ea1i \u0110i\u1ec1n x\u00e3 ( Bia \u0111\u00e1 kh\u1eafc n\u0103m 1858 d\u1ef1ng t\u1ea1i s\u00e2n V\u0103n mi\u1ebfu Di\u00ean Kh\u00e1nh v\u1eabn c\u00f2n t\u00ean \u0110\u1ea1i An x\u00e3). V\u00e0o th\u1eddi vua Th\u00e0nh Th\u00e1i (1889-1906) m\u1edbi ph\u00e2n chia x\u00e3 \u0110\u1ea1i \u0110i\u1ec1n th\u00e0nh t\u1ee9 th\u00f4n: \u0110\u1ea1i \u0110i\u1ec1n \u0110\u00f4ng, \u0110\u1ea1i \u0110i\u1ec1n Trung, \u0110\u1ea1i \u0110i\u1ec1n Nam, \u0110\u1ea1i \u0110i\u1ec1n T\u00e2y.<\/p>\n<p>\u0110\u1ecba danh \u0110\u1ea1i \u0110i\u1ec1n m\u1edbi c\u00f3 kho\u1ea3ng tr\u00ean 150 n\u0103m, c\u00f2n \u0111\u1ecba danh \u0110\u1ed3ng D\u01b0a x\u1ee9 \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb r\u1ea5t xa x\u01b0a v\u00e0 g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi truy\u1ec1n thuy\u1ebft b\u00e0 Thi\u00ean Y A Na.<\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0 Gi\u00e1o x\u1ee9 L\u00e2m Tuy\u1ec1n- Ch\u1ee3 M\u1edbi<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0 <\/strong>\u00a0\u00a0Gi\u00e1o x\u1ee9 Ch\u1ee3 M\u1edbi ng\u00e0y x\u01b0a c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 gi\u00e1o x\u1ee9 L\u00e2m Tuy\u1ec1n, c\u00f3 t\u00e0i li\u1ec7u ghi l\u00e0 gi\u00e1o x\u1ee9 L\u00e0m Thuy\u1ec1n v\u00e0 ch\u00fa th\u00edch l\u00e0 khu v\u1ef1c n\u00e0y c\u00f3 x\u00f3m \u0111\u00f3ng thuy\u1ec1n b\u00e8. L\u00e0m Thuy\u1ec1n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 \u201ctam sao th\u1ea5t b\u1ed5n\u201d c\u1ee7a L\u00e2m Tuy\u1ec1n. L\u00e2m Tuy\u1ec1n l\u1ea1i l\u00e0 c\u00e1ch g\u1ecdi tr\u1ea1i c\u1ee7a L\u00e2m To\u1ea3n. \u0110\u1ecba b\u1ea1 Gia Long n\u0103m 1811 ghi l\u00e0 L\u00e2m To\u1ea3n th\u00f4n. Th\u00f4n L\u00e2m To\u1ea3n g\u1ed3m c\u00f3 x\u1ee9 G\u00f2 G\u1ed1m, G\u00f2 D\u00ea, G\u00f2 G\u1ea1ch, C\u00e2y Me, Bi\u00ean S\u01a1n. Nh\u01b0 v\u1eady v\u00f9ng \u0111\u1ea5t G\u00f2 D\u00ea (gi\u00e1o x\u1ee9 Ng\u1ecdc Th\u1ee7y) tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y thu\u1ed9c th\u00f4n L\u00e2m To\u1ea3n. Ch\u1eef \u201cTo\u1ea3n\u201d c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ecdc l\u00e0 \u201c To\u00e0n\u201d . Trong s\u00e1ch Lu\u1eadn ng\u1eef c\u00f3 c\u00e2u t\u00e1n d\u01b0\u01a1ng Kh\u1ed5ng t\u1eed : \u201c Ng\u01b0\u1ee1ng chi di cao, to\u1ea3n chi di ki\u00ean\u201d\u00a0 v\u00e0 c\u0169ng c\u00f3 s\u00e1ch phi\u00ean \u00e2m l\u00e0 \u201c To\u00e0n chi di ki\u00ean\u201d. L\u00e2m To\u1ea3n v\u00e0 L\u00e2m To\u00e0n y nh\u01b0 nhau ch\u1ec9 kh\u00e1c c\u00e1ch ph\u00e1t \u00e2m m\u1ed9t t\u00ed. V\u00e0 ch\u1eef \u201cTo\u00e0n\u201d c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ecdc l\u00e0 \u201cTuy\u1ec1n\u201d. S\u00e1ch Kh\u1ed5ng h\u1ecdc \u0111\u0103ng do c\u1ee5 Phan B\u1ed9i Ch\u00e2u so\u1ea1n khi g\u1eb7p ch\u1eef \u201cto\u00e0n\u201d c\u1ee5 vi\u1ebft l\u00e0 \u201ctuy\u1ec1n\u201d.M\u1ed9t trong nh\u1eefng ti\u00eau ch\u00ed ch\u1ecdn con v\u1eadt \u0111\u1ec3 t\u1ebf th\u1ea7n th\u00e1nh l\u00e0 con v\u1eadt ph\u1ea3i to\u00e0n s\u1eafc (m\u1ed9t s\u1eafc l\u00f4ng) c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 \u201ctuy\u1ec1n s\u1eafc\u201d. T\u1eeb L\u00e2m To\u1ea3n \u0111\u1ecdc th\u00e0nh L\u00e2m To\u00e0n r\u1ed3i l\u1ea1i L\u00e2m Tuy\u1ec1n. Theo th\u1ed1ng k\u00ea n\u0103m 1843 c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u1eeba sai Ba L\u00ea th\u00ec gi\u00e1o x\u1ee9 L\u00e2m To\u00e0n c\u00f3 201 gi\u00e1o d\u00e2n. Th\u00f4n L\u00e2m To\u1ea3n sau \u0111\u1ed5i th\u00e0nh Ng\u1ecdc To\u1ea3n r\u1ed3i \u0111\u1ed5i th\u00e0nh Ng\u1ecdc H\u1ed9i.<\/p>\n<p>\u0110\u1ecba danh Ch\u1ee3 M\u1edbi m\u1edbi c\u00f3 kho\u1ea3ng h\u01a1n 150 n\u0103m m\u00e0 th\u00f4i. N\u0103m 1843 v\u1eabn c\u00f2n t\u00ean gi\u00e1o x\u1ee9 L\u00e2m To\u00e0n. Theo nh\u01b0 v\u0103n bia b\u1eb1ng ch\u1eef H\u00e1n kh\u1eafc n\u0103m 1860 d\u1ef1ng t\u1ea1i mi\u1ebfu Ti\u1ec1n Hi\u1ec1n l\u00e0ng Ng\u1ecdc H\u1ed9i cho bi\u1ebft l\u00e0 b\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Hi\u1ebfu \u0111\u00e3 t\u1ef1 b\u1ecf ti\u1ec1n c\u1ee7a x\u00e2y c\u1ea7u x\u00e2y ch\u1ee3 trong th\u00f4n Ng\u1ecdc To\u1ea3n. Do v\u1eady \u0111\u1ecba danh Ch\u1ee3 M\u1edbi xu\u1ea5t hi\u1ec7n sau n\u0103m 1860.<\/p>\n<p><strong>Gi\u00e1o h\u1ecd V\u0129nh H\u00f2a \u2013 Ph\u01b0\u1eddng D\u1ea7u<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0 <\/strong>Tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1975, m\u1eb9 t\u00f4i th\u01b0\u1eddng bu\u00f4n b\u00e1n \u1edf v\u00f9ng Cam H\u00f2a, Cam H\u1ea3i ,Cam \u0110\u1ee9c, Cam Th\u00e0nh v\u00e0 m\u1eb9 t\u00f4i g\u1ecdi v\u00f9ng \u0111\u1ea5t x\u00e3 Cam H\u1ea3i hi\u1ec7n nay b\u1eb1ng c\u00e1i t\u00ean Ph\u01b0\u1eddng D\u1ea7u. Sau n\u0103m 1975 t\u00f4i kh\u00f4ng h\u1ec1 nghe c\u00e1i t\u00ean Ph\u01b0\u1eddng D\u1ea7u n\u1eefa. \u0110\u1ea7u th\u00e1ng 8\/2015 t\u00f4i \u0111\u1ecdc trang web Gi\u00e1o ph\u1eadn Nha Trang m\u1edbi bi\u1ebft v\u00e0o l\u00fac 8h15\u2019 ng\u00e0y 30\/07\/2015 Gi\u00e1m m\u1ee5c Giuse V\u00f5 \u0110\u1ee9c Minh \u0111\u1ebfn gi\u00e1o h\u1ecd V\u0129nh H\u00f2a ch\u1ee7 s\u1ef1 l\u1ec5 \u0111\u1eb7t vi\u00ean \u0111\u00e1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u00e0 th\u1edd V\u0129nh H\u00f2a. Trong b\u00e0i vi\u1ebft cho bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1960 V\u0129nh H\u00f2a \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Ph\u01b0\u1eddng D\u1ea7u. L\u00fac \u0111\u1ea7u gi\u00e1o h\u1ecd V\u0129nh H\u00f2a thu\u1ed9c gi\u00e1o x\u1ee9 T\u00e2n B\u00ecnh, sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadp v\u00e0o gi\u00e1o x\u1ee9 B\u1eafc V\u0129nh. \u0110\u1ea7u th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m 1972 b\u1eaft \u0111\u1ea7u x\u00e2y nh\u00e0 nguy\u1ec7n, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 5 n\u0103m 1972 th\u00ec ho\u00e0n t\u1ea5t v\u00e0 linh m\u1ee5c Ph\u00ea r\u00f4 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng Khoa \u2013 qu\u1ea3n x\u1ee9 B\u1eafc V\u0129nh, \u0111\u1eb7t t\u00ean cho gi\u00e1o h\u1ecd l\u1ebb l\u00e0 V\u0129nh H\u00f2a (V\u0129nh l\u00e0 gi\u00e1o x\u1ee9 B\u1eafc V\u0129nh, H\u00f2a l\u00e0\u00a0 d\u00e2n \u1edf x\u00e3 Su\u1ed1i H\u00f2a).<\/p>\n<p>\u0110\u1ecba danh Ph\u01b0\u1eddng D\u1ea7u \u0111\u00e3 c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1811. Theo \u0110\u1ecba b\u1ea1 Gia Long n\u0103m 1811 Ph\u01b0\u1eddng D\u1ea7u ph\u1ee5 l\u0169y th\u00f4n thu\u1ed9c t\u1ed5ng H\u1ea1, huy\u1ec7n V\u0129nh X\u01b0\u01a1ng. Ph\u01b0\u1eddng D\u1ea7u ph\u1ee5 l\u0169y th\u00f4n g\u1ed3m c\u00e1c x\u1ee9 An Du, C\u00e2y K\u00e9, An Ph\u1ee5 . \u0110\u00f4ng, T\u00e2y , Nam, B\u1eafc \u0111\u1ec1u gi\u00e1p r\u1eebng. Di\u1ec7n t\u00edch to\u00e0n th\u00f4n l\u00e0 17 m\u1eabu 7 s\u00e0o 10 th\u01b0\u1edbc, trong \u0111\u00f3 t\u01b0 th\u1ed5 l\u00e0 2 m\u1eabu 7 s\u00e0o, \u0111\u1ea5t hoang l\u00e0 15 m\u1eabu ( 2 kho\u1ea3nh). \u0110\u01b0\u1eddng thi\u00ean l\u00fd \u0111i ngang qua th\u00f4n 1 \u0111o\u1ea1n d\u00e0i 4521 t\u1ea7m ( 1 t\u1ea7m = 2,12m)( Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ea7u, <em>Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ecba b\u1ea1 tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n \u2013 Kh\u00e1nh H\u00f2a<\/em>, Nxb TP.HCM, trang 239)<\/p>\n<p>Nh\u1eefng \u0111\u1ecba danh G\u00f2 Mu\u1ed3ng, G\u00f2 D\u00ea, \u0110\u1ed3ng D\u01b0a, \u0110\u1ed3ng L\u00e1c, C\u00e0 \u0110\u00fa, L\u00e1ng Mun, R\u1eebng Lai \u2026tuy n\u00f3 d\u00e2n d\u00e3, h\u01a1i th\u00f4 k\u1ec7ch nh\u01b0ng n\u00f3 \u0111\u00e3 \u0103n s\u00e2u v\u00e0o t\u00e2m tr\u00ed nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7 v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng k\u1ec3 l\u01b0\u01a1ng &#8211; gi\u00e1o bi\u1ebft \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Ngh\u1ec7 &#8211; SB 74<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00caN G\u1eccI C\u1ee6A M\u1ed8T V\u00c0I GI\u00c1O X\u1ee8 \u1ede KH\u00c1NH H\u00d2A _____________________ Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y d\u01b0\u1edbi th\u1eddi linh m\u1ee5c Benedicto Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Ph\u00fa l\u00e0m linh m\u1ee5c qu\u1ea3n x\u1ee9 gi\u00e1o x\u1ee9 C\u00e2y V\u00f4ng, linh m\u1ee5c v\u1eabn duy tr\u00ec c\u00e1ch g\u1ecdi v\u00e0 ph\u00e2n chia khu v\u1ef1c trong gi\u00e1o x\u1ee9 \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb th\u1eddi linh m\u1ee5c Gioan Ph\u00f9ng V\u0103n Nh\u01b0 &#8230; <a title=\"T\u00ean g\u1ecdi c\u1ee7a m\u1ed9t v\u00e0i Gi\u00e1o x\u1ee9 \u1edf Kh\u00e1nh H\u00f2a (Nguy\u1ec5n V\u0103n Ngh\u1ec7 sb74)\" class=\"read-more\" href=\"http:\/\/saobiennhatrang.net\/?p=3836\" aria-label=\"More on T\u00ean g\u1ecdi c\u1ee7a m\u1ed9t v\u00e0i Gi\u00e1o x\u1ee9 \u1edf Kh\u00e1nh H\u00f2a (Nguy\u1ec5n V\u0103n Ngh\u1ec7 sb74)\">Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[74],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3836"}],"collection":[{"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3836"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3836\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3837,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3836\/revisions\/3837"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3836"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3836"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3836"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}