{"id":4052,"date":"2016-09-19T01:59:32","date_gmt":"2016-09-19T08:59:32","guid":{"rendered":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/?p=4052"},"modified":"2016-09-20T09:39:10","modified_gmt":"2016-09-20T16:39:10","slug":"ban-than-chu-quoc-ngu-co-toi-voi-dan-toc-viet-nam-khong-nguyen-van-nghe-74","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/?p=4052","title":{"rendered":"B\u1ea3n th\u00e2n ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef &#8220;c\u00f3 t\u1ed9i&#8221; v\u1edbi d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng? (Nguy\u1ec5n V\u0103n Ngh\u1ec7 74)"},"content":{"rendered":"<p><sup>\u00a0\u00a0<\/sup><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff;\"><strong><sup>B\u1ea2N TH\u00c2N CH\u1eee QU\u1ed0C NG\u1eee <\/sup><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff;\"><strong><sup>\u00a0\u00a0 \u00a0\u201cC\u00d3 T\u1ed8I\u201d V\u1edaI D\u00c2N T\u1ed8C VI\u1ec6T NAM KH\u00d4NG? <\/sup><\/strong><\/span><\/p>\n<p><sup>\u00a0\u00a0 <\/sup><\/p>\n<p><sup>\u00a0S\u00e1ng th\u1ee9 b\u1ea3y, ng\u00e0y 3\/10\/2015 t\u1ea1i khu Viet Star Resort, th\u00e0nh ph\u1ed1 Tuy H\u00f2a , t\u1ec9nh Ph\u00fa Y\u00ean, Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Khoa h\u1ecdc X\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 Nh\u00e2n v\u0103n- \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Qu\u1ed1c gia TP.HCM ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Ph\u00fa Y\u00ean v\u00e0 Vi\u1ec7n Nghi\u00ean c\u1ee9u Ph\u00e1t tri\u1ec3n Ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng t\u1ed5 ch\u1ee9c H\u1ed9i th\u1ea3o Khoa h\u1ecdc c\u1ea5p qu\u1ed1c gia v\u1ec1 <em>\u201cCh\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef: S\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh, ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 \u0111\u00f3ng g\u00f3p v\u00e0o v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam\u201d.<\/em><\/sup><\/p>\n<p><sup>\u00a0\u00a0\u00a0 H\u1ed9i th\u1ea3o c\u00f3 s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a h\u01a1n 100 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc, nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u, gi\u1ea3ng vi\u00ean, h\u1ecdc vi\u00ean, h\u1ed9i ng\u00f4n ng\u1eef v\u00e0 c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng cao \u0111\u1eb3ng , \u0111\u1ea1i h\u1ecdc trong c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc. H\u1ed9i th\u1ea3o ghi nh\u1eadn c\u00f4ng lao c\u1ee7a c\u00e1c gi\u00e1o s\u0129 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y trong vi\u1ec7c h\u00ecnh th\u00e0nh ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef: trong \u0111\u00f3 quy\u1ec3n T\u1eeb \u0111i\u1ec3n Vi\u1ec7t- B\u1ed3- La l\u00e0 th\u00e0nh qu\u1ea3 c\u1ee7a m\u1ed9t t\u1eadp th\u1ec3 c\u00e1c gi\u00e1o s\u0129 ng\u01b0\u1eddi B\u1ed3 \u0110\u00e0o Nha nh\u01b0 Francisco de Pina, Gaspar de Amaral, Antonio Barbosa v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng t\u1eadp h\u1ee3p, h\u1ec7 th\u1ed1ng l\u1ea1i \u0111\u1ec3 quy t\u1ee5 th\u00e0nh cu\u1ed1n t\u1eeb \u0111i\u1ec3n n\u00f3i tr\u00ean l\u00e0 gi\u00e1o s\u0129 Alexandre de Rhodes.<\/sup><\/p>\n<p><sup>\u00a0\u00a0 Sinh th\u1eddi Wilhelm von Humboldt n\u00f3i: Ng\u00f4n ng\u1eef l\u00e0 linh h\u1ed3n c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c. Qu\u1ea3 v\u1eady, v\u1edbi l\u1ecbch s\u1eed 400 n\u0103m h\u00ecnh th\u00e0nh, v\u1eadn \u0111\u1ed9ng v\u00e0 c\u1ea3i ti\u1ebfn ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef l\u00e0 tinh th\u1ea7n, l\u00e0 linh h\u1ed3n c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t. V\u1ed1n qu\u00ed \u1ea5y c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh m\u1ebd h\u01a1n.<\/sup><\/p>\n<p><sup>\u00a0\u00a0\u00a0 M\u1ed9t s\u1ed1 \u201ctr\u00ed th\u1ee9c\u201d k\u1ebft t\u1ed9i ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef.<\/sup><\/p>\n<p><sup>\u00a0\u00a0\u00a0 V\u00e0o n\u0103m 2009, nh\u00e0 \u0111i\u00eau kh\u1eafc Ph\u1ea1m V\u0103n H\u1ea1ng c\u00f3 v\u0103n th\u01b0 g\u1edfi cho H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng nh\u00e2n d\u00e2n, \u1ee6y ban nh\u00e2n d\u00e2n th\u00e0nh ph\u1ed1 H\u00e0 N\u1ed9i v\u00e0 H\u1ed9i Khoa h\u1ecdc L\u1ecbch s\u1eed Vi\u1ec7t Nam n\u00eau \u00fd nguy\u1ec7n mu\u1ed1n hi\u1ebfn t\u1eb7ng t\u01b0\u1ee3ng gi\u00e1o s\u0129 Alexandre de Rhodes m\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1ea1c, cho th\u1ee7 \u0111\u00f4 H\u00e0 N\u1ed9i nh\u00e2n d\u1ecbp k\u1ef7 ni\u1ec7m 1000 n\u0103m Th\u0103ng Long.<\/sup><\/p>\n<p><sup>\u00a0\u00a0\u00a0 V\u1edbi \u00fd nguy\u1ec7n hi\u1ebfn t\u1eb7ng c\u1ee7a nh\u00e0 \u0111i\u00eau kh\u1eafc Ph\u1ea1m V\u0103n H\u1ea1ng \u0111\u00e3 g\u00e2y n\u00ean m\u1ed9t s\u1ef1 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi. Tu\u1ea7n b\u00e1o Gi\u00e1c Ng\u1ed9 s\u1ed1 497, 498 v\u00e0 500 c\u00f3 \u0111\u0103ng b\u00e0i ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a nh\u00e0 \u0111i\u00eau kh\u1eafc Ph\u1ea1m V\u0103n H\u1ea1ng v\u00e0 qua \u0111\u00f3 k\u1ebft t\u1ed9i gi\u00e1o s\u0129 Alexandre de Rhodes c\u0169ng nh\u01b0 ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef.<\/sup><\/p>\n<p><sup>\u00a0\u00a0 Sau khi \u0111\u1ecdc nh\u1eefng b\u00e0i b\u00e1o \u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u00edt am t\u01b0\u1eddng v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed tr\u1edf n\u00ean hoang mang n\u00eau l\u00ean th\u1eafc m\u1eafc l\u00e0 : Gi\u00e1o s\u0129 Alexandre de Rhodes v\u00e0 ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef c\u00f3 c\u00f4ng hay c\u00f3 t\u1ed9i v\u1edbi d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam?<\/sup><\/p>\n<p><sup>\u00a0\u00a0 C\u00f4ng \u2013 T\u1ed9i c\u1ee7a gi\u00e1o s\u0129 Alexandre de Rhodes<\/sup><\/p>\n<p><sup>\u00a0\u00a0 Theo \u00f4ng Nguy\u1ec5n \u0110\u1eafc Xu\u00e2n c\u0169ng nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ed1 h\u1ecdc gi\u1ea3 kh\u00e1c th\u00ec gi\u00e1o s\u0129 Alexandre de Rhodes <em>\u201c\u0111\u00e3 v\u00e0 \u0111ang b\u1ecb c\u00e1c nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc ch\u1ee9ng minh r\u1eb1ng \u0111\u1ea5y l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111\u1ea7u m\u1ed1i th\u00fac \u0111\u1ea9y th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p v\u00e0o c\u01b0\u1edbp n\u01b0\u1edbc ta\u201d<\/em>(1).<\/sup><\/p>\n<p><sup>\u00a0\u00a0 Tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y mi\u1ec1n Nam ho\u00e0n to\u00e0n \u201cgi\u1ea3i ph\u00f3ng\u201d t\u1ea1i Th\u1ee7 \u0111\u00f4 S\u00e0i G\u00f2n c\u00f3 con \u0111\u01b0\u1eddng mang t\u00ean gi\u00e1o s\u0129 Alexandre de Rhodes. Sau ng\u00e0y \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ho\u00e0n to\u00e0n th\u1ed1ng nh\u1ea5t, theo nh\u01b0 quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a \u0111\u1ea3ng ta, Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ta v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc m\u00e1c x\u00edt th\u00ec gi\u00e1o s\u0129 Alexandre de Rhodes l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u1ed9i v\u1edbi d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam, v\u00ec \u0111\u00e3 g\u00f3p ph\u1ea7n v\u00e0o vi\u1ec7c th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p x\u00e2m l\u0103ng n\u01b0\u1edbc ta, cho n\u00ean t\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng Alexandre b\u1ecb h\u1ee7y b\u1ecf v\u00e0 thay v\u00e0o \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t t\u00ean kh\u00e1c. Sau \u0111\u00f3 m\u1ed9t th\u1eddi gian, v\u1edbi nhi\u1ec1u cu\u1ed9c h\u1ed9i th\u1ea3o khoa h\u1ecdc l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u00e3 nh\u00ecn nh\u1eadn l\u1ea1i c\u00f4ng lao \u0111\u00f3ng g\u00f3p cho d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam, n\u00ean \u0111\u00e3 cho ph\u1ee5c l\u1ea1i t\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng Alexandre de Rhodes. Hi\u1ec7n con \u0111\u01b0\u1eddng mang t\u00ean gi\u00e1o s\u0129 Alexandre de Rhodes n\u1eb1m ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc dinh Th\u1ed1ng Nh\u1ea5t .<\/sup><\/p>\n<p><sup>\u00a0\u00a0 \u0110\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi \u00edt am t\u01b0\u1eddng v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed, h\u1ecd l\u00fd lu\u1eadn m\u1ed9t c\u00e1ch r\u1ea5t \u0111\u01a1n gi\u1ea3n: Vi\u1ec7c \u0111\u1ea3ng ta, Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ta cho ph\u1ee5c l\u1ea1i t\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng Alexandre de Rhodes l\u00e0 \u0111\u00e3 nh\u00ecn nh\u1eadn c\u00f4ng lao c\u1ee7a gi\u00e1o s\u0129 Alexandre de Rhodes, v\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111em t\u00ean m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u1ed9i v\u1edbi d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u1eb7t t\u00ean cho \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 bao gi\u1edd!<\/sup><\/p>\n<p><sup>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng l\u1eadp ra ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef?<\/sup><\/p>\n<p><sup>\u00a0 C\u0169ng theo \u00f4ng Nguy\u1ec5n \u0110\u1eafc Xu\u00e2n: <em>\u201cGi\u1ea3 nh\u01b0 ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb to l\u1edbn v\u1edbi d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam th\u00ec \u0110\u1eafc L\u1ed9 c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t trong nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng l\u1eadp ra. V\u1eady t\u1ea1i sao anh H\u1ea1ng kh\u00f4ng d\u1ef1ng m\u1ed9t c\u1ee5m nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 ch\u1ec9 t\u1ea1c c\u00f3 m\u1ed9t m\u00ecnh Alexandre de Rhodes?\u201d<\/em> (2)<\/sup><\/p>\n<p><sup>\u00a0\u00a0\u00a0 Khi nh\u1eafc \u0111\u1ebfn Nho gi\u00e1o ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1ee7 y\u1ebfu nh\u1eafc \u0111\u1ebfn Kh\u1ed5ng t\u1eed m\u00e0 th\u00f4i v\u00e0 t\u00f4n k\u00ednh Kh\u1ed5ng t\u1eed l\u00e0 \u201cV\u1ea1n th\u1ebf s\u01b0 bi\u1ec3u\u201d, nh\u01b0ng th\u1ef1c ra Nho gi\u00e1o \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc th\u1eddi Kh\u1ed5ng t\u1eed nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ec7 th\u1ed1ng v\u00e0 Kh\u1ed5ng t\u1eed l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u201cT\u1eadp \u0111\u1ea1i th\u00e0nh\u201d c\u00e1c t\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u1ea5y l\u1ea1i c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng . Kh\u1ed5ng t\u1eed \u0111\u00e1nh gi\u00e1 c\u00f4ng lao c\u1ee7a m\u00ecnh: \u201cthu\u1eadt nhi b\u1ea5t t\u00e1c\u201d(thu\u1eadt l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a v\u00e0 kh\u00f4ng s\u00e1ng t\u00e1c g\u00ec m\u1edbi c\u1ea3!) <\/sup><\/p>\n<p><sup>\u00a0\u00a0\u00a0 Vi\u1ec7c s\u00e1ng l\u1eadp ra ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef l\u00e0 c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a nhi\u1ec1u gi\u00e1o s\u0129 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y nh\u01b0: Francisco de Pina, Gaspar de Amaral, Antonio Barbosa\u2026l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng ai ph\u1ee7 nh\u1eadn c\u1ea3, nh\u01b0ng ch\u00ednh gi\u00e1o s\u0129 Alexandre de Rhodes m\u1edbi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u201ct\u1eadp \u0111\u1ea1i th\u00e0nh\u201d cu\u1ed1n T\u1eeb \u0111i\u1ec3n Vi\u1ec7t \u2013 B\u1ed3<\/sup> <sup>&#8211; La. Do \u0111\u00f3, khi nh\u1eafc \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c s\u00e1ng l\u1eadp ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef, h\u1eadu th\u1ebf th\u01b0\u1eddng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn gi\u00e1o s\u0129 Alexandre de Rhodes l\u00e0 v\u1eady.<\/sup><\/p>\n<p><sup>\u00a0\u00a0\u00a0 B\u1ea3n th\u00e2n ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef kh\u00f4ng h\u1ec1 \u201cc\u00f3 t\u1ed9i\u201d.<\/sup><\/p>\n<p><sup>\u00a0 \u00d4ng Nguy\u1ec5n \u0110\u1eafc Xu\u00e2n c\u00f2n \u0111\u01b0a ra \u00fd ki\u1ebfn ph\u00ea ph\u00e1n ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef: <em>\u201cS\u1ef1 th\u1eadt ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef c\u00f3 c\u00f4ng trong vi\u1ec7c truy\u1ec1n \u0111\u1ea1o Thi\u00ean Ch\u00faa \u1edf Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 c\u00f3 t\u1ed9i l\u00e0 \u0111\u00e3 d\u1ef1a v\u00e0o th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p \u0111\u1ea9y ch\u1eef H\u00e1n- N\u00f4m c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam v\u00e0o qu\u00ean l\u00e3ng\u201d<\/em>(3)<\/sup><\/p>\n<p><sup>\u00a0\u00a0\u00a0 Nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia xung quanh n\u01b0\u1edbc ta \u0111ang m\u01a1 \u01b0\u1edbc c\u00f3 ch\u1eef vi\u1ebft theo m\u1eabu t\u1ef1 Latin, ri\u00eang \u00f4ng Nguy\u1ec5n \u0110\u1eafc Xu\u00e2n l\u1ea1i nu\u1ed1i ti\u1ebfc ch\u1eef H\u00e1n- N\u00f4m!<\/sup><\/p>\n<p><sup>\u00a0 Th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p x\u00e2y d\u1ef1ng c\u1ea7u Long Bi\u00ean v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch x\u1ea5u l\u00e0 khai th\u00e1c thu\u1ed9c \u0111\u1ecba m\u00e0 th\u00f4i, nh\u01b0ng sau 1954 n\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh h\u1eefu \u00edch trong giao th\u00f4ng v\u1eadn t\u1ea3i c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc ta, ngo\u00e0i ra c\u1ea7u Long Bi\u00ean c\u00f2n l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng, l\u00e0 ni\u1ec1m t\u1ef1 h\u00e0o c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Th\u1ee7 \u0111\u00f4 H\u00e0 N\u1ed9i, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng t\u00ecnh ph\u00e1 b\u1ecf c\u00e2y c\u1ea7u qu\u00e1 c\u0169 k\u1ef9 n\u00e0y!<\/sup><\/p>\n<p><sup>\u00a0\u00a0\u00a0 M\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng l\u1eadp ra ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n \u0111\u1ea1o m\u00e0 th\u00f4i, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp thu v\u00e0 bi\u1ebfn n\u00f3 th\u00e0nh \u201clinh h\u1ed3n\u201d c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c. PGS.TS. V\u00f5 V\u0103n Sen \u2013 Hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Khoa h\u1ecdc X\u00e3 h\u1ed9i &amp; Nh\u00e2n v\u0103n- \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Qu\u1ed1c gia TP.HCM trong b\u00e0i ph\u00e1t bi\u1ec3u t\u1ea1i H\u1ed9i th\u1ea3o \u1edf Ph\u00fa Y\u00ean ng\u00e0y 3\/10\/2015: <em>\u201cTi\u1ebfng Vi\u1ec7t ng\u00e0y nay nh\u01b0 m\u1ed9t chi\u1ebfc c\u1ea7u n\u1ed1i \u0111\u01b0a v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam ra ngo\u00e0i th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 g\u00f3p ph\u1ea7n \u0111\u01b0a v\u0103n h\u00f3a th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u1ebfn v\u1edbi d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam. C\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec7n m\u1ea1o v\u00e0 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ee9c h\u00fat m\u00e3nh li\u1ec7t nh\u01b0 hi\u1ec7n nay, ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u0169ng nh\u01b0 nhi\u1ec1u ng\u00f4n ng\u1eef kh\u00e1c tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi c\u0169ng tr\u1ea3i qua bao th\u0103ng tr\u1ea7m c\u00f9ng v\u1edbi d\u00e2n t\u1ed9c\u201d<\/em><\/sup><\/p>\n<p><sup>\u00a0\u00a0 C\u00e1ch nay kho\u1ea3ng h\u01a1n tr\u0103m n\u0103m, c\u00e1c c\u1ee5 trong phong tr\u00e0o Duy t\u00e2n (c\u00e1c c\u1ee5 \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t th\u00e2n c\u1eeda Kh\u1ed5ng, s\u00e2n Tr\u00ecnh \u0111\u1ec1u gh\u00e9t th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p) \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 cao ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef v\u00e0 xem ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef l\u00e0 h\u1ed3n, l\u00e0 tinh hoa c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c. B\u00e0i \u201cChi\u00eau h\u1ed3n n\u01b0\u1edbc\u201d ghi: <em>\u201cCh\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef l\u00e0 h\u1ed3n trong n\u01b0\u1edbc,\/ Ph\u1ea3i \u0111em ra t\u1ec9nh tr\u01b0\u1edbc d\u00e2n ta\/ S\u00e1ch \u00c2y M\u1ef9, s\u00e1ch Chi na,\/ Ch\u1eef kia, ch\u1eef n\u1ecd d\u1ecbch ra t\u1ecf t\u01b0\u1eddng\/ C\u00f4ng, n\u00f4ng, c\u1ed5 tr\u0103m \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169ng th\u1ebf\/ H\u1ecdp b\u00e0y nhau th\u00ec d\u1ec5 lo toan\/ \u00c1 \u00c2u chung l\u1ea1i m\u1ed9t l\u00f2\/ \u0110\u00fac n\u00ean t\u01b0 c\u00e1ch m\u1edbi cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi\u201d.<\/em><\/sup><\/p>\n<p><sup>\u00a0\u00a0\u00a0 Sau phong tr\u00e0o Duy t\u00e2n m\u1ed9t th\u1eddi gian,\u00a0 H\u1ed9i Truy\u1ec1n b\u00e1 ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp v\u00e0 c\u1ee5 \u1ee8ng H\u00f2e Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u1ed1 \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0 H\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 c\u1ee5 La S\u01a1n Ho\u00e0ng Xu\u00e2n H\u00e3n t\u1eebng l\u00e0 H\u1ed9i vi\u00ean.<\/sup><\/p>\n<p><sup>\u00a0\u00a0\u00a0 Nh\u01b0 v\u1eady b\u1ea3n th\u00e2n ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef kh\u00f4ng h\u1ec1 \u201cc\u00f3 t\u1ed9i\u201d. N\u1ebfu n\u01b0\u1edbc ta cho tr\u01b0ng c\u1ea7u d\u00e2n \u00fd ch\u1ecdn ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef hay ch\u1eef H\u00e1n- N\u00f4m l\u00e0m ch\u1eef vi\u1ebft ch\u00ednh th\u1ee9c cho d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam th\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef \u201cc\u00f3 t\u1ed9i\u201d s\u1ebd ch\u1ecdn ch\u1eef vi\u1ebft n\u00e0o \u0111\u00e2y? V\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e2u nay c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a \u00f4ng Nguy\u1ec5n \u0110\u1eafc Xu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1eb1ng ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef hay H\u00e1n \u2013N\u00f4m? V\u00e0 \u00f4ng c\u00f3 duy tr\u00ec vi\u1ec7c d\u1ea1y ch\u1eef H\u00e1n- N\u00f4m cho con ch\u00e1u c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00f4ng?<\/sup><\/p>\n<p><sup>\u00a0\u00a0\u00a0 Cho d\u00f9 gi\u00e1o s\u0129 Alexandre de Rhodes c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3ng g\u00f3p v\u00e0o vi\u1ec7c s\u00e1ng t\u00e1c ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef m\u00e0 th\u00f4i, ch\u00fang ta c\u0169ng ph\u1ea3i tr\u00e2n tr\u1ecdng bi\u1ebft \u01a1n gi\u00e1o s\u0129. Ch\u00fang ta kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng \u00fd ki\u1ebfn ph\u00ea ph\u00e1n ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi \u0111\u1ea1o l\u00fd \u201cu\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc nh\u1edb ngu\u1ed3n, \u0103n qu\u1ea3 nh\u1edb k\u1ebb tr\u1ed3ng c\u00e2y\u201d c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c ta<\/sup><\/p>\n<p><sup>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<em> Nguy\u1ec5n V\u0103n Ngh\u1ec7<\/em><\/sup><\/p>\n<p><em><sup>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 T\u1ed5 d\u00e2n ph\u1ed1 Ph\u00fa L\u1ed9c T\u00e2y I ,Th\u1ecb tr\u1ea5n Di\u00ean Kh\u00e1nh- Kh\u00e1nh H\u00f2a<\/sup><\/em><\/p>\n<p><sup>\u00a0\u00a0 <strong><em>Ch\u00fa th\u00edch:<\/em><\/strong><\/sup><\/p>\n<p><sup>1,2,3 Tu\u1ea7n b\u00e1o Gi\u00e1c Ng\u1ed9 s\u1ed1 498 ra ng\u00e0y 15\/08\/2009, trang 14-15<\/sup><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0\u00a0 B\u1ea2N TH\u00c2N CH\u1eee QU\u1ed0C NG\u1eee \u00a0\u00a0 \u00a0\u201cC\u00d3 T\u1ed8I\u201d V\u1edaI D\u00c2N T\u1ed8C VI\u1ec6T NAM KH\u00d4NG? \u00a0\u00a0 \u00a0S\u00e1ng th\u1ee9 b\u1ea3y, ng\u00e0y 3\/10\/2015 t\u1ea1i khu Viet Star Resort, th\u00e0nh ph\u1ed1 Tuy H\u00f2a , t\u1ec9nh Ph\u00fa Y\u00ean, Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Khoa h\u1ecdc X\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 Nh\u00e2n v\u0103n- \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Qu\u1ed1c gia TP.HCM ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc &#8230; <a title=\"B\u1ea3n th\u00e2n ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef &#8220;c\u00f3 t\u1ed9i&#8221; v\u1edbi d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng? (Nguy\u1ec5n V\u0103n Ngh\u1ec7 74)\" class=\"read-more\" href=\"http:\/\/saobiennhatrang.net\/?p=4052\" aria-label=\"More on B\u1ea3n th\u00e2n ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef &#8220;c\u00f3 t\u1ed9i&#8221; v\u1edbi d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng? (Nguy\u1ec5n V\u0103n Ngh\u1ec7 74)\">Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[75],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4052"}],"collection":[{"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4052"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4052\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4055,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4052\/revisions\/4055"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4052"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4052"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/saobiennhatrang.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4052"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}